InterviewJurist Hugo Wolterink

Salarisplafond middel tegen voorspelbaarheid Europese competities

Het gat tussen de allerrijkste voetbalclubs en het echelon daaronder blijft groeien. Om die trend te doorbreken wordt bij de Fifa en de Uefa nagedacht over een salarisbegrenzing, de salary cap. Elke club moet zich houden aan een maximum dat wordt uitgegeven aan spelerssalarissen.

Dusan Tadic (links) en Hakim Ziyech zijn ‘grootverdieners’ waarmee Ajax probeert de Europese top te bereiken. Beeld BSR Agency

De salary cap is met succes ingevoerd in de grootste Amerikaanse sporten en ook de Chinese voetbalcompetitie ging er recentelijk toe over. Is zoiets haalbaar voor de Europese voetbalcompetities? Jurist Hugo Wolterink (24), die deze maand beëdigd zal worden als advocaat bij Van Benthem en Keulen, schreef er een bekroonde masterscriptie over.

Ajax doorbrak vorig seizoen met het bereiken van de halve finale van de Champions League de strakke hegemonie van de puissant rijke topclubs. Het bewees daarmee dat de grootte van de salarishuishouding niet altijd bepalend is.

‘Maar dat was vermoedelijk een uitzondering. De Champions League wordt akelig voorspelbaar, berekende het Zwitserse statistiekenbureau CIES. Bijna steevast bereiken dezelfde namen de kwartfinales. Het is voor clubs uit kleinere competities bijna deprimerend om te vernemen dat Barcelona, dat net als Ajax in de halve finale sneuvelde, 35 miljoen euro meer ophaalde dan Ajax, vanwege tv- en marketingpools die de clubs uit de toplanden (Engeland, Spanje, Duitsland, Italië) op voorhand al veel rijkelijker belonen.’

Wat zijn je bevindingen? Is er een kans dat de toekomstige Frenkie de Jongs en Memphis Depays voortaan in Nederland blijven?

‘Dat is heel voorbarig, er zijn heel veel mitsen en maren. Neem alleen al de praktische bezwaren. In Europa zijn er verschillende nationale en Europese competities en verschillende organen die dat regelen. Er is een piramidestructuur, clubs die promoveren of degraderen zullen ineens een andere financiële huishouding krijgen. In het ene Europese land moet meer belasting worden betaald dan in het andere. Er zijn verschillende valuta. Maar ik denk dat er mogelijkheden zijn op juridisch gebied.’

Hoe dan? In Europa is er vrij verkeer van werknemers.

‘En er is mededingingsrecht. Dat maakt de pure en meest beperkende variant, een zogeheten hard salary cap, al moeilijk haalbaar. Maar er is ook zoiets als een soft salary cap, een aangepaste vorm, waarbij uitzonderingen mogelijk zijn. In de Amerikaanse voetbalcompetitie MLS mogen bijvoorbeeld drie spelers méér verdienen, ook al wordt daarmee de salary cap overschreden. In de Amerikaanse basketbalcompetitie NBA ook, daar is bovendien sprake van een luxury cap; als teams het maximumbedrag overschrijden, dient een boete te worden betaald die verdeeld wordt onder de clubs die zich wél aan het maximumbedrag houden. Op die manier kan een club die bijvoorbeeld meer inkomsten genereert uit marketing daar toch van profiteren, terwijl de armere clubs gecompenseerd worden. Die combinatie is in mijn ogen een ideale maatregel om de balans in een competitie te verbeteren. Dat zou bovendien juridisch mogelijk moeten zijn in Europa.’

Nederlandse clubs zullen het misschien graag willen, maar de allerrijkste clubs toch niet?

‘In beginsel zullen zij tegenstander zijn. Maar ook voor hen is het van belang dat de competitie spannend blijft. Als de trend van steeds voorspelbare wedstrijden zich blijft doorzetten, zullen er minder mensen kijken. Er moet iets gebeuren en vermoedelijk zal er ook iets gebeuren. Wellicht met de komst van de Super League waarover gerept werd in klokkenluidersplatform Football Leaks.’

Maar die Super League zou toch juist een competitie worden voor de allerrijkste clubs waarbij promoveren en degraderen amper mogelijk is?

‘Ja, maar zo’n Europese Super League lijkt meer op de competitiestructuur van Amerikaanse sporten. Om een uitgebalanceerde en spannende competitie te krijgen, sluit ik niet uit dat ook de allerrijkste clubs zullen kijken naar salary caps. In het uitgelekte conceptplan voor de Super League wordt ook al gesproken over een economic cap, een budgetbegrenzing. Het hele plan is niet bevestigd door de clubs, maar misschien is dat een eerste stap.’

De voorzitters van de Fifa en de Uefa hebben interesse getoond in een salary cap. Hebben zij de macht om dit door te drukken?

‘Op papier wel. Ze kunnen salary caps op dezelfde manier invoeren als het Financial Fair Play systeem (dat erop toeziet dat clubs niet meer uitgeven dan ze verdienen, red.). Theoretisch zou ook een Europese voetbal-cao mogelijk moeten zijn. Maar in de praktijk is de macht van grote clubs op dit moment enorm.’

Ajax-directeur Van der Sar is bestuurslid bij de ECA, de belangenvereniging van ruim tweehonderd clubs. Zou hij moeten pleiten voor een salarisbegrenzing?

‘Hij zou het in de week kunnen leggen, proberen draagvlak te creëren. Ik denk dat het nu te vroeg is, maar als er in de toekomst competitiestructuren veranderen, komt er misschien een moment om hier ook naar te kijken. Amerikaanse sporten laten zien dat het hartstikke goed kan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden