Analyse Formule 1

Saaie optochten én spektakelraces: is het nou wel of niet in crisis in de Formule 1?

Max Verstappen en Lewis Hamilton: de smaakmaker en de routinier. Beeld AFP

In Hongarije eindigt zondag een tumultueuze eerste helft van het Formule 1-seizoen. Ruim een maand geleden leek de sport op sterven na dood. Drie spektakelraces verder, met Max Verstappen als smaakmaker, lijkt dat alweer een eeuwigheid geleden. Is de Formule 1 nou wel of niet in crisis?

Ja, want…

De raceklasse kampt nog steeds met structurele problemen waar het maar geen oplossing voor weet te vinden. Een paar leuke races kunnen dat niet verbloemen. Zo zijn de verschillen tussen de drie topteams en de rest levensgroot. Zes jaar geleden won voor het laatst een ander team dan Mercedes, Ferrari of Red Bull een race.

De geestdodende GP van Frankrijk in juni was voor velen de druppel. ‘Dit was de slechtste F1-race die ik ooit heb gezien’, schreef chef sport van The Telegraph Oliver Brown over een race waar geen moment opwinding in zat. Het sinds 2014 ongenaakbare Mercedes won op het circuit van Paul Ricard de achtste GP op rij; een primeur in de Formule 1-historie. Lewis Hamilton zette zes daarvan op zijn naam. ‘Geef de regelmakers de schuld, niet de coureurs’, zei de vijfvoudig wereldkampioen in Frankrijk haast verontschuldigend over zijn suprematie.

Die regels aanpassen is alleen het probleem. De oneerlijkheid in de sport wordt in stand gehouden door een wirwar van tegenstrijdige belangen. Verandering is daardoor een nagenoeg onmogelijke klus. Het Amerikaanse Liberty Media, dat de F1 in 2016 voor zo’n 7 miljard euro kocht, weet er inmiddels alles van. Al jaren pogen de Amerikanen zaken als een budgetplafond, een eerlijkere verdeling van prijzengeld en simpelere regels door te voeren. 

Vooralsnog zonder succes. Vooral omdat de teams die profiteren van de huidige situatie daar maar weinig voor voelen. Zoals bijvoorbeeld Ferrari, dat als enige renstal elk seizoen een speciale ‘deelnamebonus’ krijgt van tientallen miljoenen. De Italianen dreigden al meerdere keren de klasse te verlaten als de sport te rigoureus wordt aangepast.

Ondertussen verbinden sponsoren zich steeds minder graag aan de koningsklasse. De afgelopen vijf jaar zagen de tien teams de sponsorinkomsten met 18 procent afnemen. En grote automerken als Audi, Porsche en BMW, die de sport toekomstbestendiger kunnen maken, peinzen er niet over om in het wespennest te stappen.

Die merken zijn wel actief in de Formule E, de volledig elektrische raceklasse die nog maar vijf jaar bestaat en alle potentie heeft om nog veel groter te worden. De klasse sluit naadloos aan op de ontwikkelingen in de huidige auto-industrie, races kunnen middenin wereldsteden gehouden worden vanwege de beperkte uitstoot en auto’s zijn gelijkwaardig aan elkaar. Afgelopen seizoen werden de eerste acht races gewonnen door acht verschillende coureurs. Een stevigere waarschuwing kan de F1 niet krijgen.

Een bekend beeld in de Formule 1: de Mercedes van Lewis Hamilton achter het bordje voor de snelste auto. Beeld BSR Agency

Nee, want..

Formule 1 is altijd al een sport geweest waarbij het geduld van de fan op de proef wordt gesteld. Topteams zijn namelijk gebaat bij zo min mogelijk spektakel. De kans op een goede uitslag, en daarmee WK-punten en de bijbehorende tientallen miljoenen aan prijzengeld, is dan het grootst. Daardoor is de Formule 1 intrinsiek saai.

Vol nostalgie wordt er teruggedacht aan bijvoorbeeld de Ferrari-tijd van recordkampioen Michael Schumacher. Afgelopen weekeinde reed zijn zoon Mick op de Hockenheimring nog een paar rondjes in de auto waarmee zijn vader in 2004 wereldkampioen werd. Schumacher won dat jaar dertien van de achttien races. Ook Max Verstappen zegeviert het liefst zo ver mogelijk voor de rest. Saai voor de fans? ‘Verander dan de regels tien jaar niet. Dan komt alles vanzelf wel bij elkaar’, zei Verstappen dit seizoen nuchter tegen de Nederlandse pers in Canada.

Daarnaast mogen racefans elke GP hopen dat er iets onverwachts gebeurt in de sport waarin alles tot op de milliseconde vooraf is doorgerekend, zoals regen of een ontregelende crash. Dan start er namelijk een kettingreactie vol spektakel. De regenrace in Duitsland zondag was er een schoolvoorbeeld van. WK-leider Hamilton schutterde op het natte asfalt, het superieure Mercedes ging onverklaarbaar de fout in tijdens een pitstop en een dag later was Formule 1 overal in de wereld weer voorpaginanieuws.

Het onderstreept dat F1 nog altijd de koningsklasse van de autosport is. Een jongetje dat droomt van een succesvol racebestaan, wil het liefst Formule 1-coureur worden. En ondanks de verschillen tussen de teams, komen de beste coureurs erin bovendrijven. Charles Leclerc wist zich in een jaar van laagvlieger Sauber op te werken naar topteam Ferrari.

Hetzelfde geldt voor Max Verstappen, die als 17-jarige debuteerde in de raceklasse en inmiddels een ster is in Nederland en ver daarbuiten. Niet omdat hij de snelste auto heeft. Wel omdat hij bijna wekelijks zijn talent etaleert. Zoals afgelopen weekeinde in Duitsland en een maand geleden in Oostenrijk, waar hij op knappe wijze naar zeges reed. 

Max Verstappen na het winnen van de GP van Duitsland. Beeld BSR Agency
De GP van Duitsland van afgelopen weekeinde, de eerste echte regenrace in de Formule 1 in bijna twee jaar. Beeld Getty Images

In Oostenrijk vochten Verstappen en Leclerc, allebei 21 jaar, een meeslepend en rondenlang gevecht met elkaar uit om de zege. Volgens sportief directeur Ross Brawn van de Formule 1 hoeft zijn sport zich in ieder geval het komende decennium geen zorgen maken, zei hij na die race: ‘Dankzij deze kids wacht de Formule 1 een briljante toekomst.’

MEER OVER FORMULE 1

Mercedes-coureur Lewis Hamilton koerst dit seizoen af op zijn zesde wereldtitel. In zijn geboortedorp Stevenage moeten ze alleen weinig van hem weten.

Ondertussen komt de samenwerking tussen Max Verstappens nieuwe motorleverancier Honda en zijn team Red Bull langzaam op stoom getuige zijn twee zeges in de laatste drie races. ‘Maar het is nog niet goed genoeg.’

En wat bestuurt Verstappen eigenlijk naast zijn Formule 1-auto? We vroegen het hem in een interview. Verrassend: hij vindt autorijden maar niks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden