Rustig rennen langs tijgers, krokodillen en olifanten bij de Safarirun

Weer eens wat anders: een hardloopwedstrijd door Beekse Bergen

Kleurpoeder, lasers, modder en rookmachines: fun runs, hardloopevenementen waarbij de sfeer belangrijker is dan de behaalde tijd, worden steeds populairder. Zondag werd de eerste safarirun gehouden in Beekse Bergen.

Deelnemers nemen een selfie met de olifanten. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Het schemert nog als een medewerker van Beekse Bergen in Hilvarenbeek zondagmorgen de toegangsdeuren van de olifantenstal opent. In de donkerte bewegen de schimmen van Punda (23) en haar dochters Bongi (11), Pina-Nessi (4) en de 1-jarige Madiba. Hun poten ploffen zacht in het zand. Madiba sleept haar slurf over een betonnen bak.

Het eenoudergezin wacht vandaag ongewoon bezoek. Nog even en de eersten dienen zich aan, gestoken in gympen en spandexkledij voorzien van rugnummers, voor de eerste safarirun in het park. Witte linten geleiden zeshonderd hardlopers langs de leeuwengroep van de mannetjes Chris en Anton, tijgers en antilopen en door verblijven van apen, krokodillen en olifanten.

Het gedroomde scenario van een run in het licht van de opkomende zon, te midden van het geluid van ontwakende dieren, wordt niet helemaal bewaarheid: de meeste parkbewoners zijn al klaarwakker en na een bui vlak voor de start blijft het hardnekkig herfstgrijs.

Het is in elk geval weer eens wat anders, vijf kilometer in draf langs de wilde beestenboel in Beekse Bergen. Volgens bestuurslid Rob Weerts van de Stichting Internationale Warandeloop in Tilburg regende het aanmeldingen. 'We hadden makkelijk het dubbele aantal deelnemers gehaald, maar er moet wel ruimte blijven op het parcours.'

Gestrekt is de draf lang niet altijd. Het gros van de lopers - afgetrainde types, ongeoefende schuifelaars, opgewekt kwetterende kinderen - houdt de pas in langs hekken, grachten en de heuphoge balustrade van glas in het verblijf van Punda en de haren. Tijd voor selfies. Om een eindtijd maalt niemand.

Hardloopvarianten

Met de pogingen van organisatoren om volk voorzien van hardloopschoenen op de been te brengen, groeit een bonte variëteit aan loopevenementen. In de schaduw van de traditionele wedstrijden bloeien avondlijke en doorgaans kortere versies, waar de lopers uitgelicht langs muzikanten en acteurs rennen. De Warandeloop heeft ook een by night-editie, met lasershow en rookmachines.

De reeks formules breidt zich uit. Tijdens een color run krijgen deelnemers onderweg poeder met uiteenlopende tinten over zich heen. Hindernissen tekenen de obstacle run en de mud run baant zich een weg door de blubber. Wie een urban trail volgt, rent over trappen door fabrieken, parkeergarages, winkels en theaters. De enige snelheid die wordt verlangd, is die voor de inschrijving. Het zit doorgaans gauw vol.

Beekse Bergen aarzelde niet toen de stichting met het verzoek kwam een loop door het park te organiseren. De Tilburgse run verlaat het park De Oude Warande met het oog op de komst van de EK cross volgend jaar; die vereist een terrein dat kan worden afgesloten. Manager Educatie en Beleving Klaas-Jan Leinenga benadrukt dat het dierenwelzijn vooropstond bij het uitzetten van de route.

'Je stuurt lopers niet door een volière. Dat zou een hels gefladder opleveren.' De neushoorns werden ook gemeden, de okapi's waren een twijfelgeval. 'De meeste dieren zijn mensen gewend. De lopers volgen goeddeels de bestaande wandelroute.'

Lees verder onder de foto.

Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Beleving

De gemene deler in de aangeklede loopevenementen is de sfeer, die voor de deelnemers belangrijker is dan de aanscherping van een persoonlijk record. In de woorden van de marketeers: fun en beleving. Volgens Paul Hover van het Mulier Instituut voor sociaalwetenschappelijk sportonderzoek is er sprake van een trend. 'Het verschuift van competing naar completing.' Het draait niet zozeer om de krachtmeting met anderen of jezelf. Uitlopen, met wat afleiding en vertier onderweg, volstaat. En na afloop een biertje.

Hover stelt vast dat de innovaties intussen een derde loopgolf voeden. Hij wijst onder meer op de women only wedstrijden. Eerdere toenamen deden zich eind jaren zeventig voor, toen vooral mannen gingen rennen, gevolgd door een tweede sprong eind jaren negentig, onder impuls van vrouwen. Hover: 'Nu zie je vrijwel overal een stormloop op evenementen.'

Weerts: 'Zo'n safarirun past ook in onze doelstelling: zoveel mogelijk mensen in beweging krijgen. Toen we enkele jaren geleden Warande by Night begonnen, was de meerderheid van de deelnemers niet eerder op een hardloopwedstrijd geweest.' Dit weekeinde klonk zuidoostelijk van Tilburg maar liefst zeventig keer het startschot, voor onder meer een halve marathon, nordic walking en runs voor scholieren, gehandicapten en bedrijventeams.

Met de steeds grotere verscheidenheid groeit het aantal loopevenementen. In 2015 waren er 2062, de 831 officiële wedstrijden in clubcompetities of op de baan niet meegerekend. In 2012 telde de Atletiekunie er nog 1377: een toename van bijna 50 procent in drie jaar tijd. De Stichting Zevenheuvelenloop keek voor de organisatie van de Marikenloop hoeveel andere lopen er in dat meiweekeinde waren. Het waren er vijftig.

Komt een verzadiging in zicht? De Zevenheuvelenloop in Nijmegen was vorig weekeinde voor het eerst op zondag niet geheel uitverkocht. Voor de loop op zondag was er nog plek voor duizend deelnemers. Er liepen 26.000 mensen mee. De 7.500 plekken in de Zevenheuvelennacht waren wel snel weg.

Volgens stichtingsdirecteur Ronald Veerbeek begint de concurrentie met avontuurlijkere belevenissen te wegen. 'Ik heb wel- eens meegedaan met een obstacle run en daar zag ik lopers met ons shirt. Vorige week zag ik deelnemers met kledij van een obstacle run. Er is overlap.'

Omslagpunt

Veerbeek ziet een omslagpunt naderen. 'De groep fanatiekste lopers is kleiner aan het worden.' Die ontwikkeling weerspiegelt zich in de tijden op de zondag. In 1985, toen er voor het eerst 15 kilometer werd gelopen, liep 94 procent van de deelnemers sneller dan 12 kilometer per uur. Vorig jaar was dat 30 procent. Mogelijk spelen ook andere factoren een rol, zoals een stijging van de gemiddelde leeftijd en het groeiende aandeel vrouwen.

Evenementenorganisator Le Champion, verantwoordelijk voor onder meer de marathon in Amsterdam, de Dam tot Damloop en de halve marathon in Egmond, meldt dat de aanmeldingen op peil blijven, zowel voor de klassieke versies als de variaties op het thema. De Damloop by night trok 15.000 deelnemers.

Lees verder onder de foto.

Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Eventmanager Jan Willem Mijderwijk gelooft niet dat het hoogtepunt is bereikt. 'Voor Egmond hebben we nu al meer aanmeldingen dan vorig jaar. Er zijn wel steeds meer aanbieders. Dat betekent dat we harder moeten werken. Actief werven, scherp positioneren. Voor Egmond is dat bijvoorbeeld de strijd met de elementen: het strand en de duinen. Voor Amsterdam is dat het internationale karakter, de start en aankomst in het Olympisch Stadion. Er hoort een verhaal bij.'

Voor de safarirunners in Beekse Bergen is er na afloop een ontbijt. Evert en Chantal zijn geoefende lopers. Vorige week namen ze deel aan de Zevenheuvelenloop, gisteren legden ze de 10 kilometer in de Warandeloop af. 'In wedstrijden is de sfeer anders. Iedereen is met zijn eigen tijd bezig. Dit is gemoedelijker. We hebben nu eindelijk een keer samen kunnen lopen.'

Catelijne en Judith lopen wat minder fanatiek. Ze hebben genoten. 'Die okapi stond rechtop naar ons te kijken. Dit was het leukste publiek ooit.'


Vrouwelijke sfeerlopers

Deelnemers aan hardloopwedstrijden zijn tevreden deelnemers. In oudere onderzoeken van het Mulierinstituut (2009 en 2011) gaven zij grote en middelgrote evenementen een 8,3. Knelpunten zijn de hygiëne van de toiletten en de drukte op het parcours. Sfeer is de belangrijkste drijfveer.

Dezelfde rapporten bevatten al een waarschuwing. Organisatoren die zich vooral richten op 'sfeerlopers' riskeren het afhaken van 'de harde kern van prestatielopers die jaar in, jaar uit bij de evenementen terugkeren'.

Er wordt ook een profiel geschetst van de deelnemers. Het gros is autochtoon, man, tussen de 30 en 55 jaar oud, en heeft een baan. Maar uit een rapport uit 2016 blijkt dat het aandeel vrouwen snel toeneemt. Verwezen wordt naar ontwikkelingen in de Verenigde Staten, waar vrouwen op de halve marathons al in de meerderheid zijn: 61 procent in 2014.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.