Rustig blijven in de chaos: 'Ik mag geen fouten maken'

Al zestien jaar is Bernd Mayländer de chauffeur van de safetycar in de F1. Bij regen of na een crash brengt de Duitser rust. Al rijdt ook hij op de limiet, zo nodig met 280 km per uur.

Beeld epa

Het circuit van Interlagos, Brazilië, is een van de markantste racebanen van de Formule-1-kalender. De auto's rijden tegen de klok in. De lengte, de hoogteverschillen en hobbels maken het tot een beproeving voor coureur en machine. En dan is er voor komende zondag, als de voorlaatste GP van het jaar wordt verreden, ook nog regen voorspeld. Het is wachten op problemen, weet Bernd Mayländer, de bestuurder van de zogeheten safetycar.

De 45-jarige Duitser is de man die zondag de titelstrijd kan verstoren. Het gat tussen WK-leider Nico Rosberg en nummer twee Lewis Hamilton is slechts negentien punten met nog twee races te gaan. Elk punt telt. Als Mayländer zondag de race vanwege een onverwacht voorval moet neutraliseren, en daarmee alle tijdverschillen opheft, zijn kansloze coureurs plots weer kansrijk.

Vanwege zijn taak is Mayländer een belangrijk persoon in de F1. Toch kennen weinigen zijn naam. En zo hoort het, vindt hij. Het laatste wat de bestuurder van de safetycar wil, is opvallen. Mayländer zit al zestien jaar in de zilveren veiligheidsauto. Hij reed in de Formule 1 meer dan 600 ronden aan kop, zo'n tien volledige races.

Als er chaos op het circuit is, door noodweer of een zwaar ongeluk , moet Mayländer voor rust zorgen. In een sportwagen gidst hij dan de crème de la crème van de autosport langs mogelijke gevaren. Tegelijk zorgt hij dat circuitmedewerkers veilig hun werk kunnen doen. Hij moet de kalmste man op het asfalt zijn, ook al doet hij zijn veiligheidswerk soms met snelheden van 280 kilometer per uur.

Het leven van een safetycar-bestuurder kan stressvol zijn, zegt de voormalige racecoureur. Hij heeft het tijdens het raceweekeinde drukker dan de coureurs. Mayländer zit ook in de safetycar bij de GP2-, GP3- en Porsche Cup-races; de andere raceklassen die gekoppeld zijn aan de Formule 1-weekeinden. De rest van zijn agenda is gevuld met bijenkomsten met de wedstrijdleiding, coureurs en circuittests.

Bij races heeft Mayländer zijn eigen parkeerplek in de pitstraat. Drie kwartier voor de start bestudeert hij het weerbericht en trekt hij zijn raceoverall aan. Tien minuten voor de race stapt hij in de auto. Hij zet zijn helm op, controleert of de boordradio werkt en zet de iPads aan waarop hij de race volgt. Naast hem zit zijn vaste bijrijder, die voortdurend contact houdt met de wedstrijdleiding.

Bernd Mayländer. Beeld RVXPBCC

Daarna is het wachten. Alleen wedstrijdleider Charlie Whiting bepaalt wanneer hij het circuit opgaat of verlaat. Zelf heeft hij daar geen invloed op. Als hij het signaal 'safetycar standby' krijgt, zet hij zijn voet op het gaspedaal. Bij 'safetycar go' trapt hij het pedaal vol in, vliegt hij het circuit op en plaatst zijn auto zo snel mogelijk voor de leidende auto.

Mayländer poogt met de blik van een coureur over het asfalt te rijden. Hij vindt het belangrijk dat de safetycar-bestuurder een oud-coureur is: 'Je moet weten wat in de coureurs omgaat, wat aquaplaning (waterplassen op het circuit, red.) is. Ik krijg wel informatie, maar uiteindelijk neem ik de besluiten om het zo veilig mogelijk te maken. Bijvoorbeeld of we links of rechts langs de brokstukken gaan, of wat de juiste racelijn is.'

Sinds vorig seizoen rijdt hij in een Mercedes AMG GT S, een sportwagen die in de simpelste versie bij de autodealer 175 duizend euro kost. Binnen 4 seconden zit hij op 100 kilometer per uur. Zijn auto maakt meer lawaai dan de hybride aangedreven F1-auto's. Op de circuits in Italië en Azerbeidzjan haalt hij de hoogste snelheden: zo'n 280 kilometer per uur. Dat valt niet op tijdens een Formule 1-race, als de veel snellere auto's achter hem slingeren om hun banden op temperatuur te houden.

Beeld epa

Voor de coureurs, die snelheden van ruim 350 kilometer per uur halen, lijkt de safetycar op een auto die met 45 kilometer per uur invoegt op de snelweg. Het levert soms geërgerde coureurs op, zoals tijdens de GP van Groot-Brittannië dit jaar. Vanwege een stortbui kort voor de race startte de race achter zijn auto.

Achter Mayländer mopperde regerend wereldkampioen Lewis Hamilton meerdere keren dat de Duitser te traag reed. 'Soms is de situatie ook voor mij gevaarlijk, dan doe ik wat rustiger aan', legt hij uit. 'Je probeert zo dicht mogelijk tegen je limiet te zitten, maar je wil er absoluut niet overheen. Een coureur mag fouten maken. Ik niet. Ik ben de grootste loser van allemaal als ik crash', aldus Mayländer.

600

600 ronden reed Bernd Mayländer in zijn veiligheidsauto op kop van een F1-race.

Een keer raakt Mayländer bijna in paniek tijdens een Formule 1-race. Negen jaar geleden was het circuit van Fuji in Japan veranderd in een zwembad door onophoudelijke regenval. De race werd gestart achter zijn safetycar. Negentien ronden later reed hij nog steeds voor de sliert grommende raceauto's.

Angstig keek hij naar het wijzertje op zijn benzinemeter, die steeds verder richting de nul kroop. Elk moment kon zijn auto afslaan. Het signaal dat hij het circuit kon verlaten, kwam net op tijd. Hij sprong uit zijn auto en stapte in zijn volgetankte reserveauto. Meteen kon hij weer de baan op vanwege een crash. Wat hij dacht? 'Dat was geluk. Niemand wist dat we van auto hadden gewisseld.'

Oktober 2010, noodweer tijdens de DP van Zuid-Korea. Bernd Mayländer voert het veld van Formule 1-auto's aan. Beeld epa

Virtuele concurrentie

Hij praat veel met de coureurs, want allemaal zijn ze anders. Ook tijdens races. Sommigen zitten structureel op een paar centimeter van zijn achterbumper, zoals Hamilton. Anderen houden liever afstand, zoals Sebastian Vettel. Max Verstappen heeft hij nog niet achter zich gehad. 'Maar hij heeft ongetwijfeld respect voor me. Ik ken zijn vader goed', zegt hij grijnzend.

Als de safetycar het circuit opkomt, schuift het veld in elkaar. Voorsprongen verdwijnen. Een slimme pitstop tijdens een safetycar-situatie, wanneer iedereen 'traag' rijdt, kan coureurs tijdwinst opleveren.

Om het effect van de safetycar op een race te beperken, werkt de Formule 1 sinds vorig seizoen met de zogeheten virtual safety car. Met dat systeem worden bij minder zware incidenten, zoals een licht touché, alle auto's op een soort cruise control gezet. Het houdt de tijdverschillen tussen de coureurs in stand en heeft tot gevolg dat Mayländer minder vaak in actie komt.

Vorig seizoen stond hij acht van de negentien races werkloos in de pitstraat. Erg vond hij dat niet. De coureur in hem juicht dergelijke ontwikkelingen toe. Tegelijk interesseert het hem niet als hij zondag eventueel invloed heeft op de WK-strijd. Eenmaal op de baan telt voor Mayländer de veiligheid van iedereen op het circuit en niets anders. Hij omschrijft zijn functie treffend: 'Niemand wil me zien. Maar als er iets gebeurt, kunnen ze blij met me zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden