Russen massaal aan de doping in Sotsji

In de jacht op internationale sportsuccessen heeft Rusland een dopingsysteem ontwikkeld waarmee sporters worden aangespoord om ongeremd verboden middelen te gebruiken. Zij krijgen daartoe alle assistentie die het land te bieden heeft. Trainers en officials, maar ook het ministerie van Sport en het dopinglaboratorium in Moskou fungeren tezamen als dekmantel om van Rusland de meest succesvolle sportnatie te maken.

Poetin en de Russische medaillewinnaars.Beeld reuters

Hajo Seppelt, journalist bij de Duitse publieke omroep ARD, levert in zijn vanavond uitgezonden documentaire bewijzen over de Russen, met 33 medailles dit jaar winnaar van het medailleklassement bij de Winterspelen in het eigen Sotsji. Voor het eerst getuigen sporters over wat niet anders dan een staatssysteem kan worden genoemd.

Volgens de betrapte discuswerpster Yevgeniya Petsjerina 'kun je in Rusland alles krijgen wat je maar wilt.' 99 procent van de Russische atleten gebruikt, schat ze. Seppelt laat in de documentaire in Rusland bestelde epo op zijn hotelkamer bezorgen. Dat verbetert het uithoudingsvermogen bij sporters.

De eveneens geschorste atlete Yuliya Stepanova heeft met een verborgen camera vastgelegd hoe ze een verboden middel van haar trainer Vladimir Kazarin krijgt overhandigd. Hij drukt haar een doosje met de anabole steroïde Oxandrolon in handen en raadt haar aan om ook epo te gaan gebruiken.

Trainers als Kazarin en atletiekcoach Alexey Melnikov propageren volgens de sporters het gebruik van verboden middelen. Zonder doping zouden de Russen kansloos zijn om hoog te eindigen bij toernooien als WK's en de Olympische Spelen.

Adelina Sotnikova tijdens de Winterspelen in SotchiBeeld afp

Gevaren van vals spel

Ook sportarts Sergey Portugalov, die op congressen waarschuwt voor de gevaren van vals spel, is beschikbaar voor hulp. Hij kan dope leveren, maar vraagt sporters wel een deel van hun prijzengeld af te staan. Voor elke behaalde wereldtitel rekent hij een bedrag van 50 duizend roebel, ofwel 770 euro. Zilver kost 30 duizend roebel, brons 20 duizend.

Voor een positieve dopingtest hoeven de atleten in eigen land niet te vrezen. Het Russische antidopingbureau Rusada wordt streng geïnstrueerd door het ministerie van Sport. De overheid spant zich er zo rechtstreeks voor in dat de beste atleten gevrijwaard blijven van een kruisje achter hun naam, zo onthult een oud-medewerker van Rusada.

Volgens Vitaliy Stepanov, de man van Stepanova, hing op kantoor geregeld een medewerker van het ministerie van Sport aan de telefoon. Was een sporter betrapt, dan werd Rusada aan de afspraak herinnerd. Die luidde: als de dopingzondaar bekend of talentvol was, moest hij worden vrijgesproken en werd de positieve dopingtest aangemerkt als een fout van de instanties. Een slecht presterende of weinig talentvolle sporter mocht daarentegen gerust worden geslachtofferd.

Poetin met de Russische bobsleeër Alexander Zubkov.Beeld afp

Positieve plas

Tegen betaling was bovendien van alles mogelijk, wanneer een sporter onder zijn positieve plas wilde uitkomen. Dat ondervond bijvoorbeeld Liliya Shobukhova, onder meer winnares van de marathons van Londen en Chicago. Nadat de internationale atletiekfederatie IAAF haar als dopingzondaar had aangewezen, sprong de Russische atletiekfederatie in de bres. Ze maakte 450 duizend euro aan de bond over, om zo alsnog aan de Spelen van 2012 te kunnen meedoen.

Omdat de IAAF bleef aandringen op een schorsing, keerde de Russische atletiekvoorzitter Valentin Balachnitsjev op dat idee terug. Hij verzocht Shobukhova een papier te tekenen, waarmee ze haar schorsing alsnog zou erkennen. Toen haar man vroeg waarom ze dan 450 duizend euro aan de bond hadden betaald, besloot Balachnitsjev tweederde van dat bedrag terug te storten. De marathonloopster werd vorig jaar alsnog geschorst.

Directeur David Howman van het internationale antidopingbureau zegt 'geschokt' te zijn na het zien van de beelden. Het WADA erkent al langer bedenkingen te hebben bij de dopingaanpak door Rusland. Zo zegt het bureau meerdere keren te hebben geïnformeerd waarom de Russen positieve dopingstalen als negatief aanmerkten. 'Ze konden dit niet verklaren', aldus wetenschappelijk directeur Olivier Rabin.

Alle beklaagden in de documentaire ontkennen elke vorm van betrokkenheid bij het Russische dopingsysteem. Dit doet ook Grigory Rodsjenkov. Op papier leidt hij het dopinglab in Moskou, terwijl sporters hem op camera vooral zeggen te kennen als iemand die in verboden middelen handelt en positieve tests weet te verdoezelen. Van dat eerste werd zijn zus ook al eens beschuldigd.

De sluitingsceremonie in Sotsji.Beeld Reuters
Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden