Rillend en met holle ogen besluit Ullrich lijdensweg

De zwartste dag in zijn wielercarrière sloot Jan Ullrich hoogst sportief af ('Chapeau voor Marco Pantani') waar hij alle reden had om eens flink uit te varen naar alles en iedereen....

Van onze verslaggever

Marcel van Lieshout

LES DEUX ALPES

Het onfatsoenlijke gedrag van 'supporters' wierp een smet op een voor het overige historische maandag die de 85ste Tour de France volledig op zijn kop zette. Niemand van de 147 ploeteraars die zich gisteren in (ijs-) regen, wind en kou aan een meer dan wrede etappe waagden, verdiende het om door het publiek te worden uitgejouwd.

En zeker Jan Ullrich niet, het ernstigste slachtoffer van het niemand ontziende offensief dat Marco Pantani maandag in het hooggebergte ontketende. 'Zo wreed is de Tour nu eenmaal: iemand sterft, een ander staat op', zei Ullrichs' ploeggenoot Bjarne Riis na afloop, maar niet nadat hij zijn hart nog eens had gelucht over de schandalige wijze waarop zijn kopman in de bergen was bejegend.

Bijna negen minuten na Pantani bereikte een volledig opgebrande Ullrich het als Tourplaats debuterende Les Deux Alpes. Rillend en met holle ogen. Van de fiets geholpen door ploeggenoot Bölts en ondersteund door een verzorger besloot de man in het geel zijn lijdensweg. Wie getuige was van dit tafereel moet welhaast tot de conclusie komen dat het gisteren voor Jan Ullrich de laatste keer was dat hij het meestbegeerde shirt droeg.

Dat shirt zit nu om de schouders van een 28-jarige Italiaan, een kleine klimmer uit Cesenatico die nog ruim een maand geleden hevig twijfelde of hij wel naar de Tour de France moest afreizen. Hij, de kersverse Giro-winnaar Marco Pantani, deed het toch maar ('Een grote wedstrijd als de Tour kun je eigenlijk niet laten schieten') en de liefhebbers zijn hem er dankbaar voor.

Veel collega's van Pantani waren gisteren aanvankelijk een heel andere mening toegedaan, begrijpelijk na de slachting die Olifantje in de vijftiende etappe aanrichtte. Eenmaal bekomen van de inspanningen moesten ook zij tot de slotsom komen dat de eeuwige aanvaller met het kale hoofd een parel voor de wielersport is.

Bjarne Riis, representant van de meest verwonde ploeg: 'Pantani heeft het spektakel gebracht dat deze Tour zo bitter hard nodig had.'

En het spektakel dat Telekom zo vreesde. Op de plaats waar Telekom-ploegleider Godefroot het voorzien had - de 2645 meter hoge Galibier - sloeg Pantani onverbiddelijk toe en niemand van de favorieten die nog in het spoor raakte van de ontketende grimpeur.

Op het moment dat Pantani de aanval inzette ('Ik heb rustig gewacht en krachten verzameld') voelde Ullrich zich nog opperbest, zo had hij althans laten doorschemeren aan zijn 'beschermer' Riis. Dat de realiteit later zo wreed zou zijn, had de man uit Merdingen niet voor mogelijk gehouden.

Terwijl een aantal vluchters de kopmannen nog vooraf ging werd de aanzet tot Ullrichs ondergang op de Galibier door de Fransman Luc Leblanc gegeven. De berg (voor de 48e keer in het Tourparkoers opgenomen) was al tot over de helft bedwongen toen Leblanc de groep met favorieten (waaruit Laurent Jalabert al was weggevallen) voor de eerste keer testte. Een tweede aanval van de Polti-kopman bracht Pantani in het geweer.

Zoals hij ruim anderhalve maand geleden Tonkov en Zülle in de Giro afmatte, zo moesten gisteren ook alle anderen er langs hardhandige weg aan geloven. Pantani 'vloog' richting het monument voor Touroprichter Henri Desgrange en zo Ullrich al de illusie had de schade te kunnen beperken kreeg hij in de achtervolging geen steun van de overige toppers.

Bijna drie minuten eerder dan Ullrich en de zijnen (de Duitser had geen enkele ploeggenoot meer in de buurt; wel Julich, Serrano, Robin en ook de knap rijdende Michael Boogerd) passeerde Pantani de top van de Galibier. Om vervolgens langdurig te worstelen met het aantrekken van een jackje. Zo moeizaam ging dat zelfs, dat de Italiaan maar besloot in de remmen te knijpen om staande bij zijn ploegleiderswagen de noodzakelijke 'aankleding' uit te voeren.

Ullrich hees zich al onder de top van de Galibier in het jackje (de barometer wees daar vijf graden aan; drie dagen tevoren koerste het peloton nog in een hitte van meer dan veertig graden) maar had, zo bleek later, nog wel meer kleren kunnen gebruiken. Ploegmaat Riis sprak na afloop van de etappe van een 'grote fout' dat de slecht kou verdragende Ullrich op de top van de Galibier geen nieuw, warm shirt had gekregen.

Hoe verzwakt Ullrich de finale fase inging toonden de cijfers ondubbelzinnig aan. Nadat hij eerst nog door materiaalpech was getroffen (net als in de Pyreneeënrit naar het Plateau de Beille kreeg hij aan de voet van de laatste beklimming een lekke band) bedroeg de achterstand op Pantani aan het begin van het laatste obstakel iets meer dan vier minuten. In de korte (8,8 kilometer) en ook niet bijster steile klim naar de finish liep de schade tot bijna negen minuten op.

De laatste klim werd door de nummer twee van de ranglijst, de van geen wijken wetende Amerikaan Julich, aangegrepen om er een tweede wedstrijd in de wedstrijd van te maken. De leider van de sterke Cofidis-formatie sprong weg en Michael Boogerd sprong met hem mee.

De daar nog voor rijdende Fransman Rinero overwoog even zich te laten terugzakken om kopman Julich te helpen en zode kloof met Ullrich te vergroten. Toen eenmaal duidelijk was dat ook bij de Amerikaan de krachten waren weggevloeid zag Cofidis van dat strijdplan af.

Onstuitbaar denderde Pantani op de ritzege af. Met nog twee bergritten te gaan lijkt de grootste tegenstand van Julich te komen. De Amerikaan is een sterke tijdrijder en dat onderdeel (zaterdag wacht een vrijwel vlakke tijdrit van 52 kilometer) ligt Pantani niet goed. Hoewel hij in de Giro, de eindzege was binnen handbereik, plotseling sterk presteerde in deze discipline.

'Ik denk nog niet aan de tijdrit', zei Olifantje maandag na afloop, 'ik denk voorlopig alleen aan deze mooie dag. De mooiste zege uit mijn leven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden