Rijke olielanden strijden om Formule 1

Het Formule 1-seizoen werd voor een derde opeenvolgende keer afgesloten in Abu Dhabi afgelopen zondag. Steeds meer Formule 1-races worden buiten Europa georganiseerd. De grenzeloze budgetten van rijke olielanden stuwen de prijs om een race te organiseren omhoog. Critici vragen zich af of het de sport goed doet.

Het Yas Marina Circuit dat Abu Dhabi aanlegde op het kunstmatige Yas-eiland. Het gehele project heeft het emiraat naar schatting 40 miljard euro gekost. Beeld anp

Een gigantische vuurwerkshow barst los op het Yas Marina Circuit in Abu Dhabi als Nico Rosberg zondag zijn eerste wereldtitel in de Formule 1 grijpt. De lucht boven het circuit krijgt een kwartier lang allerlei kleuren. Het is geen show voor de eigen bevolking of de mensen op het circuit, maar voor de wereld. Via de Formule 1 tracht Abu Dhabi een plek op het wereldtoneel kopen.

Voor de derde opeenvolgende keer werd zondag het seizoen afgesloten in het emiraat in het Midden-Oosten. Het spektakelslot leverde prachtige tv-beelden op, en was daarmee een perfect ansichtkaartje voor sport en land.

Het was een van de redenen waarom Formule 1-baas Ecclestone 'zijn' Formule 1 naar landen als de Verenigde Arabische Emiraten bracht. Die andere reden? Geld. Het zijn weliswaar landen zonder een autosporttraditie. Ze hebben wel heel veel olie.

Luxe trekpleisters

Abu Dhabi is het rijkste emiraat van de zeven emiraten die samen de Verenigde Arabische Emiraten vormen. De stad bereidt zich net als buuremiraat Dubai of nabijgelegen landen als Qatar en Bahrein voor op een tijd zonder fossiele brandstoffen. Met gigantische projecten en evenementen hopen de landen toeristentrekpleister of bedrijvenmagneet te worden.

Formule 1-baas Bernie Ecclestone op het Yas Marina Circuit in Abu Dhabi Beeld epa

Ze proberen elkaar af te troeven in de strijd om zogeheten soft power, oftewel naamsbekendheid. Qatar organiseert het WK voetbal van 2022. In Dubai staat het hoogste gebouw van de wereld. Abu Dhabi heeft het Formule 1-circuit aangelegd op het kunstmatige Yas-eiland. Het gehele project, inclusief circuit, pretpark en luxehotels, heeft het emiraat naar schatting 40 miljard euro gekost.

Het circuit ligt op zo'n twintig minuten rijden van de stad. De snelweg ernaartoe loopt over een ander kunstmatig eiland, Saadiyat, waar binnenkort dependances van de wereldberoemde musea Guggenheim en het Louvre worden geopend. Voor alle megaprojecten geldt: als het maar snel klaar is, geld speelt geen rol.

Schone schijn

De bouw van het Yas Marina Circuit begon in februari 2007. Dertig maanden later was het klaar. In 2009 vond er de eerste race plaats. Tot op de wc's ademt het circuit luxe. Doekjes waarmee de handen gedroogd kunnen worden zijn niet van papier, maar synthetisch. Een jongen dweilt van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat de vloer. Eten en drinken is gratis en in overvloed.

Het is schone schijn in een land waar het grootste gedeelte van de inwoners moet rondkomen van enkele honderden euro's per maand. Arbeidsmigranten uit landen als India, Pakistan en Bangladesh vormen drie kwart van de ruim negen miljoen inwoners van de Verenigde Arabische Emiraten. Zo'n 15 duizend van hen legden het circuit aan. Een Formule 1-race zullen ze er nooit live zien.

Voor hen is een dagje op het circuit simpelweg niet te betalen, zegt taxichauffeur Adnan. Hij komt uit Pakistan en woont nu vier jaar in Abu Dhabi. Eens per jaar gaat hij terug naar zijn geboorteland.

Wel is hij blij dat de Formule 1 er is, zegt hij. Met name vanwege de fooien die hij krijgt van de vele Britse racefans, want het zijn voornamelijk Europeanen die op de tribunes zitten bij de race.

Die fans kregen er afgelopen weekeinde optredens van artiesten als Rihanna en Lionel Richie gratis bij, ze feestten in de jachthaven of vergaapten zich aan vijfsterrenhotel Yas Viceroy.

Het is met afstand het opvallendste gebouw op het circuit. Een schil met ruim vijfduizend diamantvormige led-panelen laat de buitenkant van het hotel voortdurend van kleur veranderen.

Strijd om Formule 1

Critici zien races zoals die in Abu Dhabi als nagel aan de doodskist van de Formule 1. De grenzeloze budgetten stuwen de prijs om een race te organiseren omhoog. 'Armere' races in Europa zijn er het slachtoffer van. Ze berekenen de kostenstijgingen door in de toegangskaartjes, waardoor de kaartverkoop keldert en ze nog meer verlies draaien.

Qatar, dat al jaren aast op een Grote Prijs, zou dolgraag de plaats van de armlastige Grote Prijs van Duitsland innemen op de Formule 1-kalender. Het zal voor de portemonnee van F1-baas Ecclestone goed zijn. Of het voor de sport goed is, betwijfelt voormalig Formule 1-coureur Damon Hill. Hij werd in 1996 wereldkampioen. In zijn tijd was de Formule 1 nog een Europees feestje.

Hij vindt het goed dat de Formule 1 andere delen van de wereld aandoet. Tegelijk moet het bedachtzaam gaan. 'In Europa is het tegenwoordig ontzettend duur om naar races te gaan, terwijl daar de grootste racefans zitten. Ik vraag me af of er in Azerbeidzjan dit jaar één Formule 1-fan op de tribune zat. We moeten er voor waken dat het geen elitesport wordt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden