Rijkaard maakt waardig plaats voor Van Gaal

NA HET absurdistische schouwspel in het Theater van de Traan maakte Frank Rijkaard de weg vrij voor de man die deze week tot de Elfde Baron van Ooit werd benoemd, Louis van Gaal....

Rijkaard koppelde naar eigen zeggen zijn lot aan de prestaties van het Nederlands elftal. Hoewel Oranje donderdag met één voet in de finale van Euro 2000 stond en flaters van de spelers de ploeg fataal werden, trok Rijkaard zich resoluut terug.

Vermoedelijk zou hij dat ook hebben gedaan als het Nederlands elftal zich niet had geblameerd in de Amsterdam Arena en vervolgens in Rotterdam had toegeslagen tegen Frankrijk. Alleen in dat opzicht riep Rijkaard gisteren meer vragen op dan dat hij antwoorden gaf. Waardig en stijlvol was de wijze waarop hij na twee jaar afscheid nam van spelers, publiek en pers.

Onduidelijk bleef de rol van Rijkaards werkgever, de KNVB. Rijkaard vertelde dat de voetbalbond hem niet heeft aangeboden het contract te verlengen. Het was een opvallende ontboezeming.

Kennelijk waren de heren van de bond minder tevreden over de jonge bondscoach dan ze de afgelopen weken lieten merken. Een andere mogelijkheid is dat de KNVB al veel eerder contact heeft opgenomen met Van Gaal, de coach die ook in 1998 al voor de functie was benaderd maar toen nog vast zat aan FC Barcelona.

Een bondscoach uit overtuiging is Rijkaard nooit geweest. Hij was bondscoach omdat hij dat als de ideale start van zijn trainersloopbaan beschouwde. Ook in dat opzicht verschilt hij van Van Gaal, de trainer die al in de vorige eeuw als employee van Ajax verklaarde dat hij het leiden van Oranje als het hoogst denkbare ambt beschouwt.

Vóór Van Gaal pleit alles, tegen hem feitelijk niets, uitgezonderd de pietluttigheden die Cruijff altijd ter sprake brengt als hij spreekt over de man die hem in Barcelona naar de troon trachtte te steken.

Van Gaal heeft een goede reputatie, uitgezonderd bij de sportpers. Hij beschikt over het gezag dat bij de functie hoort, heeft voldoende ervaring, is na zijn vertrek uit Spanje niet clubgebonden en wordt gerespecteerd door de belangrijkste internationals. Tijdens de herstart na Euro 2000 lijkt Oranje bij hem in goede handen.

Enige haast is geboden, te meer daar behalve Rijkaard ook diens assistenten Neeskens en Krol zijn opgestapt. Over twee maanden speelt Nederland de eerste wedstrijd in de kwalificatiereeks voor het WK. In Rotterdam is Ierland de tegenstander. Een betere locatie is trouwens niet denkbaar. In de Arena heeft Oranje vanwege het veld niets meer te zoeken.

Het WK in Japan en Zuid-Korea in 2002 biedt een generatie voetballers de laatste kans op succes. Bergkamp heeft zich reeds teruggetrokken. Ook voor Frank en Ronald de Boer, Van der Sar, Stam, Numan, Bosvelt, Van Hooijdonk, Konterman, Van Vossen, Cocu en Bogarde begint de tijd te dringen.

De omvangrijke lijst bewijst nogmaals dat Oranje zich donderdag in Amsterdam ernstig verwondde. De beste lichting Nederlandse voetballers sinds 1988 buit het talent onvoldoende uit. Het pijnlijkste is dat de ploeg zich in de halve finale tegen Italië volstrekt belachelijk maakte.

Gemiste strafschoppen lopen als een rode draad door de geschiedenis van het Nederlandse voetbal. Op een essentieel onderdeel schieten internationals van Oranje sinds 1992 steevast ernstig tekort. Hoe dichter de roem is genaderd, hoe groter de kans dat de nationale ploeg verstijft. De oorzaak van de bizarre reeks (vier keer uitgeschakeld sinds 1992) is onbekend.

Het nemen van een strafschop werpt echter hoge psychische blokkades op, niet de favoriete uitdaging van de Nederlandse voetballer. De mentaliteit is gewoonlijk niet het sterkste wapen van de zelfverzekerde prinsen van Oranje.

Het leven gaat door, zei Rijkaard gisteren in Hoenderloo nadat de tranen van spelers en begeleiders waren opgedroogd. Hoe clichématig die troostende woorden wellicht ook klinken, zo is het maar net.

Het neemt echter niet weg dat de klas van 2000 onder leiding van Rijkaard uitgerekend in eigen land niet aan de verwachtingen heeft voldaan. De missie van Oranje is weer eens volledig mislukt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden