Resultaatpraat

Onder normale omstandigheden kijk ik nooit naar voetbalwedstrijden. Het spel boeit me niet en het gedoe er omheen ergert me....

Marcel van Dam

Ik heb de meeste wedstrijden van het Nederlands elftal in Zuid-Afrika gevolgd. Nog steeds kan het spel mij niet erg boeien, maar het is een vreugde om zo veel vreugde van zoveel mensen te zien. Hoe vaak komt het nog voor dat zo veel uitgelaten mensen bij elkaar komen zonder problemen te veroorzaken? Het is onmogelijk niet mee gesleurd te worden in hun enthousiasme. Het lijkt wel of de liefde voor het vaderland toeneemt naarmate het belang ervan afneemt.

Ik kan ook erg genieten van de commentaren voor en na de wedstrijden. Het gezwets vooraf en, afhankelijk van de uitslag, het gemak waarmee dat na afloop weer wordt tegengesproken is puur amusement. Ik begrijp nu waar het begrip ‘doel- redenering’ vandaan komt. Omdat het amusement en de resultaatpraat ook in de rest van de journalistiek oprukt, denk ik dat het niet lang meer duurt voordat de parlementaire journalisten van de NOS ook gebruik gaan maken van de liplezers die daar kennelijk in dienst zijn. Dat zou het volk heel wat dichter bij de politiek kunnen brengen.

Het interessantste tot nu toe vond ik de discussie over het doelpunt van Engeland dat wel door de hele wereldbevolking werd gezien maar niet door de scheidsrechter en grensrechter. De commentatoren waren eensgezind: dit was de schuld van dictator Blatter die tegenhield dat er camera’s in het doel werden geplaatst. De opmerking van Jack van Gelder dat het een commissie was geweest met vooral Britse leden die verantwoordelijk was voor de afwijzing van technische hulp aan de scheidsrechters veranderde daar niets aan. Commentator Hugo Borst veronderstelde dat Blatter de leden van die commissie dan wel zou hebben omgekocht.

Tijdens die discussie realiseerde ik mij plotseling dat niemand, ook ik niet, het vreemd vond dat de keeper van het Duits elftal die er bovenop stond toen de bal vanachter de doellijn terugstuitte, net deed of zijn neus bloedde en de bal weer razendsnel in het spel bracht. Ook nadat hem en zijn medespelers na de wedstrijd duidelijk moet zijn geworden dat de hele wereld had gezien dat het wel degelijk een doelpunt was, heb ik nergens gezien of gehoord dat ook maar een van hen erop heeft gezinspeeld dat het doelpunt ten onrechte niet aan Engeland was toegekend.

De Duitse doelman, het hele Duitse elftal en alle Duitse officials vinden het kennelijk de gewoonste zaak van de wereld dat hun tegenstander ten onrechte een doelpunt werd onthouden op een cruciaal moment van de wedstrijd en iedereen vond het normaal dat de keeper de scheidsrechter er niet op heeft gewezen dat hij zich vergiste.

Wat is er eigenlijk gebeurd met het begrip fair play? De FIFA kent een Fair Play Award toe aan het elftal dat tijdens het WK de minste overtredingen maakt en de minste gele en rode kaarten krijgt. Maar die zijn een slechte maat geworden om unfair spel te meten. Op tv kun je zien dat het maken van overtredingen die de scheidsrechters ontgaan en het met veel theater neergaan van spelers om tegenstanders in diskrediet te brengen tot een kunst is verheven. Oranjester Robben zei over de bekwaamheden van Oranje daarin: ‘Wij zijn gegroeid.’

Het is geen uitzondering meer dat je probeert andere spelers zodanig zwaar lichamelijk letsel toe te brengen dat ze niet verder kunnen spelen. Bij De Zeeuw lukte het deze keer net niet. Het zijn misdrijven waarvoor je buiten het voetbal tot onvoorwaardelijke gevangenisstraf kunt worden veroordeeld. In het voetbal zien spelers die daar goed in zijn hun marktwaarde stijgen.

Er wordt veel geklaagd over het vertonen van geweldsfilms op tv. Veel omroepen zijn terughoudend met het vertonen ervan. Voor het recht om voetbalwedstrijden uit te zenden worden tientallen miljoenen betaald. De moraal is versplinterd en een zaak van gewenning.

Marcel van Dam is socioloog.

vk.nl/columnisten

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden