Racen of barsten

Kritiek op de rijstijl van Max Verstappen

Na de GP van België kreeg Max Verstappen veel kritiek voor de wijze waarop hij Kimi Raïkkönen zou hebben gehinderd. Feit is dat de wedstrijdleiding hem geen straf oplegde. 'De scheidslijn tussen racen en gevaarlijk rijden is flinterdun.' Ging Michael Schumacher ooit voor iemand opzij?

Beeld epa

Ruzie maken met de populairste jongen in de Formule 1 om een week later verplicht aan te schuiven op zijn verjaardagsfeest. Het is het lot van Max Verstappen (18) bij de Grote Prijs van Italië, zondag op het circuit van Monza. De 'thuisrace' van Ferrari is voor Verstappen sinds de Grote Prijs van België van afgelopen zondag een tocht door het hol van de leeuw.

Verstappen vertrok op het circuit van Spa-Francorchamps voor de ogen van tienduizenden Nederlanders vanaf de tweede plek. Na een slechte start ging hij met twee Ferrari's naast zich door de bocht. Het trio toucheerde elkaar. Daarna reed de Nederlander rond met een beschadigde auto en was het oorlog met de Ferrari's.

'Ze hebben mijn race verziekt. Dan ga ik ze ook niet zomaar voorbij laten', brieste Verstappen, die roemloos elfde werd, over zijn agressieve verdedigen ten opzichte van de rode auto's tijdens de race. Hij reed ze liever van de baan, dan dat hij zich liet inhalen. Het Ferrari-duo 'moest zich schamen met al hun ervaring' voor het incident in de eerste bocht.

Op zijn beurt was Ferrari-coureur Kimi Räikkönen woest op de Red Bull-coureur. 'Het is wachten op een groot ongeluk', zei de Fin. Daarna had het ene na het andere zwaargewicht in de Formule 1 zijn mening klaar.

Volgens de Oostenrijkse racelegende Niki Lauda moest Verstappen maar eens een afspraak met de psychiater maken. De Britse Formule 1-analist Martin Brundle zag juist liever een startopstelling vol Verstappens. De Nederlandse oud-coureur Jan Lammers zag in de ophef een bewijs dat de gevestigde orde bang is voor zijn jonge landgenoot.

De felste kritiek kwam van voormalig wereldkampioen Jacques Villeneuve. Hij was ook al de grootste criticus van Verstappen toen die vorig jaar als 17-jarige debuteerde in de Formule 1.

Dagboek GP van Spa

Max Verstappen keek uit naar de Grote Prijs van België, maar de dag loopt niet zoals verwacht. 'Ze moeten zich niet aanstellen, ze verneuken mijn race' (+)

Verstappen werd niet bestraft door de raceleiding voor zijn acties en dat bevestigde volgens Villeneuve een complot: 'Hij krijgt bescherming van racefederatie FIA. Ze willen dat hij een ster wordt', zei hij tegen Motorsport.com.

Heeft hij gelijk? Beschermt de FIA de kroonprins die de sport eindelijk weer eens volle tribunes bezorgt. Of zit het anders?

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat zeggen de regels?

Tijdens de race is wedstrijdleider Charlie Whiting het Formule 1-opperhoofd. Bij hem komen de teams klagen als een coureur zich in hun ogen misdraagt. Hij laat het de teambazen ook weten als er een straf is uitgedeeld. Tijdens de race zit hij in de wedstrijdtoren voor een muur vol schermen.

Whiting staat voortdurend in contact met de scheidsrechters van de Formule 1, de stewards. Zij waren het die vonden dat de acties van Verstappen op Spa door de beugel konden.

De samenstelling van het stewardteam verschilt per race. Sinds 2010 schuiven ook oud-coureurs aan als adviseurs, om zo ervaringsdeskundigen mee te laten oordelen over een incident. Op Spa was dat de Amerikaan Danny Sullivan, die in 1983 in de Formule 1 reed.

De stewards zijn geschoold door de internationale autosportfederatie FIA, hebben de beschikking over alle camerabeelden, beluisteren de communicatie over de boordradio's en weten met behulp van de laatste datatechnologie alles over de snelheid en positie van een auto op het circuit.

Van de stewards wordt verwacht dat ze elke passage kunnen opdreunen uit de twee regelboeken van de Formule 1, allebei zo'n 50 pagina's dik. Er is een boek voor de technische regels en een voor de sportieve zaken. Het laatste is relevant bij de acties van Verstappen. Specifieker: paragraaf 27.5 tot en met 27.8 van het hoofdstuk Driving.

De actie die het meeste stof deed opwaaien, vond plaats in ronde dertien. Verstappen stuurde naar rechts toen Räikkönen hem aan de binnenkant wilde inhalen. De Fin moest vol in de remmen om een botsing te voorkomen. Chic was het misschien niet van de Nederlander, maar volgens paragraaf 27.7 mag het wel.

Een coureur die zijn positie verdedigt op het rechte stuk voor de remzone mag de volle breedte van de baan gebruiken. En als de inhalende auto niet met de voorvleugel de achterband is gepasseerd, mag hij een keer van de racelijn afwijken, wat de de Nederlander dus deed.

Toch had Verstappen gestraft kunnen worden. In regel 27.5 staat dat je 'nooit op een manier mag rijden die als gevaarlijk beschouwd kan worden'. Regel 27.8 rept over het verbod op 'manoeuvres die een auto bewust buiten de grens van het circuit duwen of een andere abnormale verandering van richting'. Bij deze regels wringt de schoen. Wat de ene steward gevaarlijk of abnormaal vindt, vindt de ander een onschuldige raceactie.

Het blijkt dat scheidsrechters in de Formule 1 net als hun collega's in het voetbal op hun manier de regels interpreteren. De een volgt exact de spelregels, de ander voelt de wedstrijd aan. Bij de GP van Duitsland kreeg Mercedes-coureur Nico Rosberg een tijdstraf toen hij Verstappen bij een inhaalactie van het circuit duwde.

Die actie was op het oog minder dubieus dan beide incidenten tussen Verstappen en Räikkönen op Spa. 'De scheidslijn tussen racen en gevaarlijk rijden is flinterdun', schreef F1-analist Martin Brundle deze week in zijn column op de site van Sky Sports.

Brundle pleit voor een kleinere club stewards, bestaande uit vaste leden. Dat deed ook een aantal coureurs donderdag in Monza. Het moet voor meer consistentie in de besluiten leiden. Want grote kans dat het stewardteam van Duitsland Verstappen wel had gestraft. Niet voor niets sprak Charlie Whiting vrijdag nog even met Verstappen. Die weet dat er op hem gelet wordt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Wat zeggen de ongeschreven regels?

Verstappens teambaas Christian Horner was duidelijk over het verdedigen van zijn protegé, zondag: 'Het was hard en op het randje, maar hij kwam ermee weg.'

Dat waren de feiten. Toch ging het in de week tussen Spa en Monza in de Formule 1 over weinig anders dan Max Verstappen. Op donderdag, toen de mediasessies en persconferentie met coureurs op het programma stonden, regende het in Monza vragen over de jonge Nederlander.

De Ferrari-coureurs hielden zich op de vlakte. Sebastian Vettel vond dat 'coureurs elkaar altijd moeten respecteren, ook al heb je even ruzie'. Daarmee verwees hij naar de opmerkingen van Verstappen na de race. Teamgenoot Kimi Räikkönen ging kort in op het felle verdedigen van Verstappen. 'Dat getuigde van wraak en dan kan het slecht aflopen in deze sport. Verder heb ik geen persoonlijke problemen met Max.'

De hoofdpersoon nam niets terug van de woorden die hij zondag uitsprak. Toen was hij boos, nu ligt Spa achter hem. Aan zijn rijstijl zal Verstappen niets veranderen. Uit de reacties blijkt dat zijn compromisloze manier van doen, op het asfalt en daarbuiten, polariseert. Zijn fans juichen harder bij elke gewaagde actie of sneer. De critici doen het tegenovergestelde. Het illustreert hoezeer de Formule 1 hunkerde naar een coureur als hij, na jaren die vooral in het teken stonden van muggenziften over de regelzucht in de raceklasse.

Mercedes-teambaas Toto Wolff noemde het rijden van Verstappen 'verfrissend maar gevaarlijk'. Het deed hem denken aan meervoudig wereldkampioenen als Lewis Hamilton, Michael Schumacher en Ayrton Senna, die ook ten koste van alles wilden winnen.

Schumacher parkeerde in 1994 zijn auto tegen die van zijn titelconcurrent Damon Hill bij de laatste race in Australië toen die hem dreigde in te halen. Het leverde hem zijn eerste wereldtitel op.

Senna deed hetzelfde toen Alain Prost hem in 1990 inhaalde in Japan bij de start. Ook dat verzekerde hem van een wereldtitel. Hamilton troefde vorig jaar meerdere keren teamgenoot Nico Rosberg af door als een torpedo langs hem te schieten bij de start. Ook hij werd wereldkampioen. Hun acties kwamen de coureurs op kritiek te staan. Maar ze weten: wie wil winnen, kan niet met iedereen vrienden zijn. En kritiek is tijdelijk, wereldtitels zijn voor de eeuwigheid.

Op Spa ging het niet om de wereldtitel, zelfs niet om de winst. Verstappens race was na 200 meter al voorbij, na de eerste bocht, vanwege een incident zonder duidelijke schuldige. In ronde dertien verdedigde hij tegen Räikkönen zijn veertiende plaats. Hij noemde het 'gepraat achteraf' toen hem werd gevraagd of hij niet beter de gevolgen van zijn trage start had moeten accepteren.

Dat was te makkelijk, want een zware crash in een kansloze positie - iets dat zeker mogelijk was geweest als Räikkönen minder scherp was geweest - was hem niet in dank afgenomen door zijn team. En het had hem dit weekeinde heel wat vijandige Italianen gescheeld.

Topcoureurs tonen af en toe een over-mijn-lijk-mentaliteit, waarmee ze de ongeschreven en soms de geschreven regels overschrijden. Daarmee onderscheiden ze zich van het gros. Zo ook Verstappen. Het is aan hem om aan te voelen waaraan hij goed doet.

Horner zei na de race in België: 'Ik weet zeker dat hij er nog eens naar zal kijken en er iets van zal leren voor toekomstige races'. Het zijn lessen die Verstappen al leert als 18-jarige. Schumacher, Senna en Hamilton konden daarvan slechts dromen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.