Puzzelen op de beste combinatie voor de massastart

'Je moet een hoge sprintsnelheid hebben, goed in een groep kunnen rijden en het spelletje snappen.' Zo schetst Irene Schouten de ideale marathonschaatser. Schouten stond zaterdagavond aan de start van de traditionele seizoensopening van het marathonschaatsen op de Jaap Edenbaan in Amsterdam.

Arjan Stroetinga leidt het peloton op de marathon in Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte

De verregende schaatsbaan vormt bij het invallen van de avond een even troosteloos als romantisch decor. Stortbuien hebben flinke plassen op het ijs achtergelaten, Van Morrisons Brown Eyed Girl wordt zachtjes meegezongen door de honderden toeschouwers langs de kant, die zich goed hebben ingepakt met mutsen en regenjassen.

In dit olympische jaar is er een discipline die voor een aantal marathonschaatsers eigenlijk nog belangrijker is: de massastart, die in februari voor het eerst wordt verreden tijdens de Olympische Spelen in Pyeongchang, Zuid-Korea.

In de massastart ligt de toekomst van het langebaanschaatsen. Schaatscoach Jillert Anema voorspelde een paar jaar geleden al dat de massastart 'een blijvertje' is. 'Langebaanschaatsen is hogeschoolschaatsen. Technische tijdritten. Maar dat snappen ze niet in het buitenland. Ze missen het kennersoog. Het moet spectaculairder en gevaarlijker. Vandaar de massastart. Daar wint niet altijd de sterkste', zegt Anema.

Schouten is regerend Nederlands kampioen en werd in 2015 wereldkampioen op de massastart. 'Ik hou van het spel. Je moet durven wachten op het juiste moment om de eindsprint aan te gaan. Niet vijf rondjes voor het einde al op kop gaan rijden, dan ben je kapot als je nog moet gaan sprinten en hou je ook nog je concurrenten uit de wind.'

In wielertermen: het juiste wiel kiezen. Vergelijk marathonschaatsen met een sprintetappe in de Tour de France: het teamspel is belangrijk, de krachten kunnen worden gespaard in een peloton. Wie rijdt er op het juiste moment weg uit de groep? Wie heeft de beste eindsprint?

Mini-marathon

De marathon is 125 rondjes bij de mannen en 80 rondjes bij de vrouwen. Hollen en stilstaan. De massastart is korter, zestien rondjes. Noem het een mini-marathon. Teams bestaan uit twee schaatsers, idealiter een met grote longen en een sprinter, een afmaker. Een belangrijk deel van de internationale aantrekkingskracht ligt ook in het feit dat er slechts twee schaatsers per land mogen meedoen. De Nederlandse dominantie is geen vanzelfsprekendheid. Marathonschaatsers, shorttrackers en inlineskaters kunnen meedoen om de prijzen.

Bij de vrouwen wint zaterdag Lisa van der Geest de eerste marathonwedstrijd van het seizoen. Ze verslaat Carien Kleibeuker in een spannende sprint. De winnaar bij de mannen heet Evert Hoolwerf, die onder andere Bart Swings en Crispijn Ariëns achter zich houdt.

Voor Schouten is het rijden van de marathon nu vooral een goede training om conditie op te bouwen. Pas later in het seizoen gaat ze werken aan haar topsnelheid. 'Het is een zorgvuldig uitgestippeld traject. Eerst beginnen met conditietrainingen op de marathon en blijven focussen op twee disciplines. Pas later vol op de massastart. En iedereen heeft het er wel over dat ik zeker ben van een startplek in Zuid-Korea, maar zo werkt het natuurlijk niet. Ik moet me gewoon plaatsen. Er kan altijd iemand beter zijn.'

Grote concurrent van Kramer

Want welke twee Nederlanders in Zuid-Korea de massastart zullen rijden is nog niet duidelijk. Bij de vrouwen is Schouten waarschijnlijk een van de twee kandidaten. Maar wie daar haar partner wordt? 'Als ik een naam moet noemen: Carien Kleibeuker. Maar goed, vorm moet leidend zijn. Misschien is Annouk van de Weijden in topvorm in aanloop naar de Spelen. Je weet het niet.'

Bij de mannen is Arjan Stroetinga regerend Nederlands kampioen. Ook hij rijdt zaterdag de marathon in Amsterdam. Hij is een sprinter, misschien wel de beste ter wereld. Zijn trainingsmaatje is Jorrit Bergsma, de grote concurrent van Sven Kramer.

De strijd tussen Kramer en Bergsma speelt zich af op de 10 kilometer. Maar onlangs liet Kramer ook vallen dat hij wellicht oren had naar een plek op de massastart. Waarom niet, zei de opportunistische Kramer. Wie Kramers slag ziet, voelt bijna de luchtverplaatsing tot op de tribunes. Machtig, breeduit. Maar dat maakt van hem nog geen marathonschaatser. Bergsma komt van de marathon en lijkt een geschiktere kandidaat.

Anema: 'Mijn ideale koppel zou natuurlijk zijn: Stroetinga-Bergsma. Ik train die jongens en ze voelen elkaar feilloos aan. Er zit routine in de manier waarop die twee schaatsen. Jorrit kan met zijn duurvermogen alleen wegblijven uit een peloton. En zo niet, dat moeten anderen zich flink inspannen om hem terug te halen. Daar kan Arjan Stroetinga van profiteren. Hij is gewoon wereldtop. Hij heeft het acrobatische vermogen om in de laatste bocht nog inhaalmanoeuvres te maken. Ja, ik zie in die twee een gouden duo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden