Publiekslieveling, enfant terrible en aartslui

Publiekslieveling, enfant terrible, aartslui: Milko Djurovski, de grillige aanvaller die van 1990 tot 1994 het shirt van FC Groningen droeg, was het allemaal. Herman Sandman schreef een biografie over de ongrijpbare Macedoniër.

Vier seizoenen droeg Milko Djurovski het groen-wit van FC Groningen. Van 1990 tot 1994, met een kort uitstapje naar Cambuur. Beeld anp
Vier seizoenen droeg Milko Djurovski het groen-wit van FC Groningen. Van 1990 tot 1994, met een kort uitstapje naar Cambuur.Beeld anp

Ja, hij had beloofd te komen. Maar, zegt biograaf Herman Sandman: 'Met Milko weet je het nooit.' Op televisieschermen in het supportershome van het Groningse Noordlease-stadion doen archiefbeelden de tijd van staantribunes herleven.

Dan komt hij binnen. Onherkenbaar bijna. Kortgeknipt en geschoren, netjes in pak, met rode das. Verdwenen zijn de wilde manen. Maar in het volgepakte supportershome krijgt de verloren zoon een heldenonthaal.

Vier seizoenen droeg Milko Djurovski het groen-wit van FC Groningen. Van 1990 tot 1994, met een kort uitstapje naar Cambuur. Publiekslieveling, enfant terrible, smaakmaker, aartslui, levensgenieter, vedette: de Macedoniër was het allemaal.

Grillige aanvaller

Een grillige aanvaller, die artistieke hakballetjes afwisselde met vruchteloze rushes. Een momentenvoetballer zoals ze niet meer worden geduld. Man van uitersten, alles of niets. Bejubeld en uitgefloten - als hij weer eens een kans miste.

Supporter Klaas Kanning (52) kon zich op de tribune in het oude Oosterparkstadion flink ergeren als de schaduwspits weer eens een onnodige overtreding maakte. Of demonstratief met de handen in de zij toekeek vanuit de middencirkel. 'Hij kon fantastisch voetballen, maar hij stond vaker buitenspel.' Toch had Djurovski iets bijzonders. 'Een echte vedette hebben we na hem niet meer gehad.'

De lange haren, zijn ongeschoren tronie, een zwarte maillot onder een strak, wit, glimmend voetbalbroekje. Djurovski was een verschijning. N apaarte, zoals men in Groningen zegt. Een exoot, verdwaald aan de Zaagmuldersweg.

Een fraaie actie van Milko Djurovski tijdens een ontmoeting in de eredivisie tussen Groningen en PSV in 1991. Beeld anp
Een fraaie actie van Milko Djurovski tijdens een ontmoeting in de eredivisie tussen Groningen en PSV in 1991.Beeld anp

Herman Sandman, die in die tijd zelf voetbalde op de Groningse amateurvelden: 'Ook bij Onstwedder Boys en Wildervank liepen opeens jongens in een maillot.'

Mangup Milko heet het boek dat de schrijver/journalist van Dagblad van het Noorden over Djurovski schreef - kwajongen Milko. Een bijnaam die stamt uit diens jongensjaren in Zilce, toenmalig Joegoslavië.

Eigengereid bleef hij ook in Groningen. Hij gokte en dronk, was een vrouwenjager. En waar toenmalig aanvoerder Jan van Dijk zijn sigaretten in het geniep rookte, deed Djurovski geen moeite zich achter de bosjes te verschuilen. 'Milko', zegt Sandman', 'ging zijn eigen gang.'

Altijd omgeven door een zweem van mysterie, dat wel. De wildste verhalen deden de ronde. Betrokken bij goudsmokkel, slapen op de tribune. Vaak, zo ontdekte Sandman, bleken het vooral dat: wilde verhalen. Trainen op moonboots als het gesneeuwd had? 'Milko vroeg me: heb je dat wel eens geprobeerd? Dat gaat helemaal niet.'

Toch bleef er genoeg te raden over. Want wat moest Djurovski met dat koffertje met 100.000 D-Mark uit Genève? Werd hij inderdaad afgeperst, zoals Nieuwblad van het Noorden schreef?

Zijn eerste seizoenshelft bij Groningen verliep stroef. De harten van zijn ploeggenoten wint Djurovski pas als hij tijdens een trainingskamp in Marbella in een pizzeria zonder een woord de hele rekening betaalt.

Roemruchte jaren

Het zijn in meerdere opzichten roemruchte jaren. FC Groningen-voorzitter Renze de Vries raakt verstrikt in een zwartgeldaffaire, terwijl zijn club tegen alle verwachtingen in bovenin meedraait. Djurovski is de enige die hardop over titelkansen speculeert - voor Groningse begrippen ongekende bravoure.

In een cruciale uitwedstrijd tegen Ajax geeft Djurovski zelf echter niet thuis. 'Bij vlagen geniaal', tekent Nieuwsblad van het Noorden op. Maar: 'De grillige Joegoslaaf bleek echter weer eens de revolverheld zonder munitie.'

Behalve Djurovski zelf is iedereen het erover eens: hij heeft door zijn levenswijze en mentaliteit niet uit zijn talent gehaald wat er in zat. Maar in potentie zo goed als Messi, zoals Herman Sandman graag wil geloven?

Zeker niet, oordeelt toenmalig trainer Hans Westerhof in het boek. 'Hij deed in het strafschopgebied eerder denken aan Suarez. Een ander type en een veel hardere werker ook. Het was een fantastische voetballer, alleen hij heeft niks met zijn kwaliteiten gedaan.' Toenmalig voorzitter Wim Everards neemt zelfs het woord 'kapitaalvernietiging' in de mond.

Tijdens zijn verblijf onderhielden Djurovski en Groningen een haat-liefdeverhouding. Opgehemeld en verguisd, onomstreden was hij zelden. Elke zomer en winter dreigde hij met een transfer. Als in de zomer van 1995 opnieuw sprake is van een terugkeer van de Macedoniër, zetten de lezers van Nieuwsblad van het Noorden daar in een poll meedogenloos een streep door.

Maar in zeeën van tijd zijn gemiste kansen vergeven en ergernissen bezonken, blijkt in het supportershome. De handen gaan op elkaar. Nostalgie is de Rookmagiër goed gezind. De Macedoniër, 53 inmiddels, ondergaat het eerbetoon bescheiden. 'Nu ik de beelden terug zie, begin ik te denken dat ik inderdaad een goede voetballer was.'

Djurovski, denk Sandman, was alles wat het hedendaagse voetbal door beklemmende spelsystemen en mediatrainingen ontbeert. 'Het is een poppenkast. Milko was puur en bleef zichzelf.'

Herman Sandman: Mangup Milko - Het voetballeven van kwajongen Milko Djurovski. Uitgeverij Passage, € 19,95.

Milko Djurovski. Onherkenbaar bijna. Kortgeknipt, netjes in pak, met rode das. Verdwenen zijn de wilde manen. Beeld Hollandse Hoogte
Milko Djurovski. Onherkenbaar bijna. Kortgeknipt, netjes in pak, met rode das. Verdwenen zijn de wilde manen.Beeld Hollandse Hoogte
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden