Reportage WK Voetbal

Provinciestadje Saransk: metropool voor vier WK-wedstrijden

Het nieuwe stadion van FC Mordovië in Saransk is wat ruim bemeten: 45 duizend plaatsen voor een club die doorgaans duizend bezoekers trekt. Wat bezielt het Kremlin?

Mordovia Arena Het toekomstige onderkomen van FCMordovië is een van de modernste stadions van Europa, met veldverwarming en Canadees gras. Foto AFP

Vitali Peskov, de enige fan van FC Mordovië die naar uitwedstrijden reist, maakt zich geen illusies over zijn clubje. ‘Het zou al mooi zijn als we komend ­seizoen niet degraderen uit de tweede divisie.’

In een gang van het streekmuseum heeft hij een tentoonstelling opgezet met spulletjes die aan betere tijden doen denken. Zoals een ongewassen shirtje van spits ­Roeslan Moechametsjin uit 2012, toen Mordovië nog tegen Russische topclubs speelde. Afgelopen seizoen won de club met moeite een regionale competitie in de derde divisie. Thuiswedstrijden trokken gemiddeld duizend toeschouwers.

Kortom, de Mordovia Arena, een van de modernste voetbalstadions van Europa, was niet nodig in Saransk. En toch is hij dit voorjaar geopend in het provinciestadje, zo’n 650 kilometer ten zuidoosten van Moskou. Een glinsterend, oranje stadion met gras uit Canada, veldverwarming en 45 duizend zitplaatsen – net zoveel als het stadion van Spartak Moskou, de grootste club van het land.

Vitali Peskov (32) keek zijn ogen uit tijdens de openingswedstrijd. ‘De akoestiek is echt geweldig. En er is geen enkele plek met slecht zicht. Eerlijk gezegd denk ik dat ons stadion beter is dan de stadions in Moskou.’

Hij was van zijn stoel gevallen toen hij op tv zag dat Moskouse regeringsfunctionarissen Saransk aanwezen als speelstad van het WK voetbal. Minutenlang was hij op zijn knieën voor het toestel blijven ­zitten, in ongeloof.

De gouverneur van Mordovië ­overweegt het aantal zitplaatsen na het WK terug te schroeven van 45- naar 28 duizend. Maar ook dan blijft de Mordovia Arena fors voor FC Mordovië. ‘Ik heb het oude stadion in mijn hele leven maar één keer vol gezien’, zegt Peskov over het Start Stadion met 12 duizend stoeltjes, dat nu bleekjes naast de nieuwe arena staat. ‘Dat was op 3 mei 2013, toen Spartak Moskou naar Saransk kwam. We wonnen met 2-1’, en Peskov straalt in de gang van het streekmuseum.

Merkoesjkin-familie

Nog steeds zijn veel inwoners van Saransk, de 64ste stad van Rusland, verbaasd over de komst van het grootste voetbaltoernooi ter wereld. Andere steden, zoals Kras­nodar en Jaroslavl, zijn veel groter en beschikten al over moderne stadions. ‘Eerst dacht ik dat de aankondiging een vergissing was’, zegt sportverslaggever Jevgeni Naoemov in het redactielokaal van de regionale krant Stolitsa S. Nu begrijpt hij de keuze beter. ‘Poetin is in zijn presidentstermijnen wel zes keer in Saransk geweest. Dat is ­vaker dan in bijna alle andere steden.’ De Russische president heeft uitstekende banden met de Merkoesjkin-familie, die al decennia vertegenwoordigd is in de regering van Mordovië. Op dat vlak kunnen sportsteden Krasnodar en Jaroslavl niet concurreren. Ook de toewijzing van ­andere speelsteden lijkt politiek van aard. Kaliningrad, een Russische exclave tussen Polen en Litouwen, heeft geen club in de hoogste voetbalcompetitie. Maar als meest westers gelegen grondgebied functioneert de stad als geopolitieke etalage van het Kremlin.

De Mordovia Arena in Saransk tijdens een wedstrijd van FC Mordovië. Foto AP

Desalniettemin is Saransk een logische keuze, stelt de regering van Mordovië. Ze beroept zich op het ‘compacte’ karakter van de stad en de titel ‘meest sportieve stad van Rusland 2016’. Ook afficheert Mordovië zich als thuishaven van ­ijshockeyer Alexander Ovetsjkin, de ­populairste Russische sporter van het moment. (Ovetsjkin is niet in Mordovië geboren, maar zijn oma wel.)

Een duidelijk toekomstplan voor de Mordovia Arena (bouwkosten: 250 miljoen euro) is er niet. De regering heeft gesuggereerd dat er naast de thuiswedstrijden van FC Mordovië ook culturele evenementen gehouden kunnen worden.

Hopen op vooruitgang

Maar lokale cultuurmakers klinken niet enthousiast. ‘Het centrale plein van de stad is groot genoeg voor ons’, zegt Vasili Tsjetirkin, directeur van het Mordovische Staatsensemble van Dans en Muziek. ‘Met het stadion kunnen wij niet zoveel.’

Geschiedkundige Dmitri Frolov ziet het stadion in Saransk als een historische kans voor de stad. Net als vrijwel alle gebouwen in het centrum, kijkt Frolovs kantoor in de Mordovische Staatsuniversiteit uit op de arena. ‘Saransk is altijd een kleine provinciale stad geweest.’ De laatste groei kwam door de evacuatie van een lampenfabriek uit Sint-Petersburg tijdens de Tweede Wereldoorlog. Frolov: ‘Het zou mooi zijn als het stadion de kwaliteit van leven in Saransk verhoogt.’

Het WK heeft al geleid tot grote ­overheidsinvesteringen in de infrastructuur. Er zijn asfaltwegen aangelegd. Er is een hotel geopend. Er zijn woontorens uit de grond gestampt. En er is zelfs een ­internationale luchthaven gebouwd, met rode panelen die fonkelen in de zon.

Zakenman Radik Isjakajev heeft in der haast een souvenirbedrijf opgezet met poppen, drank en magneetjes met als thema de Mordovische cultuur. Isjakajev: ‘Voor het WK maakte bijna niemand hier souvenirs.’

Vitali Peskov, de trouwe fan van FC Mordovië, hoopt dat er in het nieuwe stadion een plek komt voor een tentoonstelling over de club. Thuis bij zijn ouders heeft hij in zelfgetimmerde kasten meer dan ­honderd ongewassen shirtjes en ­ongeveer 1.200 andere voorwerpen, die hij kosteloos ter beschikking wil stellen – nu is er geen museumpje noch een fanshop.

Maar de kansen op een permanente tentoonstelling acht hij klein. De regering van Mordovië weigerde te helpen bij het vinden van een plek voor de tijdelijke tentoonstelling tijdens het WK. Gelukkig voor Peskov was het streekmuseum ­bereid om een gang op de tweede verdieping een aantal weken ter beschikking te stellen. Bezoekers uit Saransk zijn er nog nauwelijks geweest. Peskov: ‘Ik hoop dat de WK-fans de tentoonstelling straks ­kunnen vinden.’

De Mordovia Arena in Saransk Foto AFP