voetbal

Polonaise, pils en zoenen mag tijdens het WK in het vrome Qatar alleen in een speciale zone

Het Ras Abu Aboud-stadion in Doha, een van de stadions die gebruikt gaat worden voor het WK. Beeld Reuters
Het Ras Abu Aboud-stadion in Doha, een van de stadions die gebruikt gaat worden voor het WK.Beeld Reuters

Over krap 50 weken begint het WK voetbal in Qatar. Wat kan de Oranje-supporter verwachten? Lallend over straat is geen optie, slapen in een tent in de woestijn wel.

Willem Vissers

Een mars van Oranje door de speelstad, begeleid door gezang, polonaise en een biertje bij de hand, is een fata morgana voor het WK van 2022 in Qatar, in Doha. De hoofdstad ligt in de vroegere woestijn waar vrijwel alle stadions te vinden zijn. Het is moeilijk voor te stellen dat in één stad al die supportersgroepen van 32 landen samen zullen zijn, op zoek naar vertier, in een landje dat nauwelijks ervaring heeft met ‘crowdmanagement’ in het voetbal en ook daarvoor buitenlanders inhuurt.

Religieuze traditie

Het straatbeeld is normaliter bedaard. Alcoholhoudende drank is alleen te krijgen in hotels met een speciale vergunning. Zoenen in het openbaar is verboden. Tiest Sondaal van de Nederlandse ambassade in Doha: ‘De kern is dat de omgangsvormen hier compleet anders zijn. Qatar is een conservatief land met een sterk religieuze traditie. Het uitgangspunt van de organisatie is: iedereen is welkom. Maar er valt nog veel te regelen. Wat bijvoorbeeld als een ongetrouwd stel zich meldt voor een hotelkamer, of een homoseksueel koppel? Wat als iemand op straat een regenboogvlag uit de tas trekt?’

Secretaris-generaal Gijs de Jong van de KNVB sprak deze week met de organisatie, onder meer over rechten van lhbti’ers: ‘Als je openlijk affectie toont, kun je problemen krijgen, of als je je niet respectvol gedraagt op bepaalde plekken. Uiteindelijk ben je te gast, ongeacht je seksuele geaardheid.’ Het doel van ambassade en KNVB is om snel antwoorden te krijgen, om zodoende een goed reisadvies te geven.

Het zou een cultuurshock voor Qatar zijn als schreeuwende supporters door de stad zouden trekken. Dat zal ook niet gebeuren. Sondaal: ‘De organisatie is bezig met fanzones waarin alcohol drinken mag, vermoedelijk bij de stadions. Mogelijk komt ook bij de Corniche (de grote boulevard) zo’n gebied.’

Slapen in de woestijn

Nederland probeert mee te denken aan creatieve oplossingen voor de komst van mogelijk vijfduizend supporters. Slapen in een tent in de woestijn is een optie, parallel aan de bedoeïenen vroeger. Tijdelijk zullen er drijvende hotels zijn en cruiseschepen voor de kust. Ook een gecombineerde reis met een bezoek aan Amman (Jordanië) of Dubai (Verenigde Arabische Emiraten) behoort tot de mogelijkheden.

Wat niet wil zeggen dat Doha geen hotels heeft. De bouwactiviteit in de stad overstijgt het bevattingsvermogen, passend in de ‘Visie 2030' van Qatar, omdat het land zich voorbereidt op de tijd dat fossiele brandstoffen (vooral gas) geen inkomsten meer opleveren.

De KNVB bespreekt binnenkort in Doha meer logistieke zaken. Bondscoach Louis van Gaal zou meegaan, maar heeft nog te veel last van zijn gebroken heup. Zo wil de bond alleen hotels waarvan de bouw op reguliere wijze is geschied, met leveranciers die deugen. De Jong, in samenwerking met de ambassade, sprak opnieuw over duurzame verandering voor arbeidsmigranten, ook met de ambassade, andere bonden die voorloper zijn in dit dossier, zoals Duitsland, Denemarken en Noorwegen. Ook was er een ontmoeting met migranten, wier arbeidsomstandigheden de laatste jaren zijn verbeterd.

Geen boycot

Niet alleen bij de KNVB, ook bij vakbonden, migrantenwerkers zelf, Amnesty International en andere mensenrechtenorganisaties is de gedachte aan een boycot van het omstreden WK allang verdwenen. Hier en daar klinkt de roep nog, naar aanleiding van duizenden omgekomen arbeidsmigranten bij de WK-infrastructuur en corruptie bij de toewijzing. De KNVB hoopt, nu de plaatsing een feit is, dat de door de Tweede Kamer aangenomen motie om geen officiële vertegenwoordigers van de regering naar het WK te sturen uiteindelijk van tafel verdwijnt. De Jong: ‘We hopen dat de overheid naast ons komt staan. Zo van: wij gaan de KNVB helpen. Ik denk dat we dan veel meer kunnen bereiken. Uiteindelijk moet je dialoog voeren. Ik geloof niet in een boycot. Die doet niets.’

En ook: ‘Voor de schermen brullen is heel leuk, maar achter de schermen gebeurt het meeste. Iedereen in Zeist beseft dat wij een maatschappelijk betrokken organisatie zijn.’ De KNVB praat nog met bondscoach Van Gaal en de internationals over eventuele actie. De KNVB zal te zijner tijd een gebaar maken met het team, wil zich inspannen voor de beloofde persvrijheid en druk opvoeren voor de vrijlating van voormalig WK-medewerker Abdullah Ibhais. De bond wijst en passant op de luchtbrug die Qatar organiseerde bij het ophalen van aan Nederland gelieerde Afghanen uit Afghanistan.

De Jong: ‘We willen alles doen dat past bij onze verantwoordelijkheid. Allerlei betrokken organisaties zeggen dat Qatar in de regio voorligt qua arbeidsrechten. Dat komt door de focus op de World Cup. We moeten uitkijken in Nederland dat we niet in totale zelfingenomenheid de rest van de wereld de maat nemen. Laten we de weg van de diplomatie bewandelen. Er is maar één doel: dat het hier beter wordt. En ik denk dat dit WK meer zal veranderen dan de WK’s in Zuid-Afrika, Brazilië of Rusland.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden