nieuws financiële en commerciële groei Ajax

Poenclub aan de Amstel: de groei van Ajax tot een megabedrijf

Ajax viert de historische overwinning op Real met de fans. Andre Onana zwaait met de Amsterdamse vlag. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Wie naar de cijfers van Ajax kijkt, begint het te duizelen. De club is in sneltreinvaart uitgegroeid tot een geldmachine. Dankzij de successen in de Champions League, waarin Ajax woensdag tegen Chelsea speelt, is de omzet verdubbeld naar 200 miljoen euro.

Directeur spelerszaken Overmars ontving een bonus van 1,9 miljoen euro. Spelerssalarissen van boven de vier miljoen euro zijn gangbaar. Het eigen vermogen bedraagt 210 miljoen en het personeelsbestand nadert de 400 werknemers in vaste dienst.

Ajax is gegroeid tot een megabedrijf. Chelsea, woensdag in Amsterdam tegenstander in de Champions League, heet een poenclub te zijn, met doorbroken barrières dankzij de miljoenen van de Russische eigenaar Roman Abramovitsj. Ajax is anders, als vereniging met een proftak, maar de financiële cijfers van de opleidingsclub zijn oogverblindend en nooit eerder vertoond in Nederland. Ajax is, gechargeerd gesteld, de poenclub aan de Amstel.

Een eigen vermogen van 210 miljoen euro, als buffer tegen mindere tijden en als trampoline naar toekomstige investeringen. Ruim 50 miljoen winst (51,9) over afgelopen seizoen. Bijna 35 miljoen aan inkomsten alleen uit sponsoring, net zo veel als PSV en Feyenoord bij elkaar.

Sterspeler Hakim Ziyech verlengde onlangs zijn contract. Hij verdient inmiddels rond de 5 miljoen euro bruto aan salaris, exclusief premies. Het salarisplafond van een aantal jaar geleden, rond de 1 miljoen, is met verdiepingen verhoogd. De opengebroken contracten van topspelers als Onana, Neres, Van de Beek, Tadic en Tagliafico, in combinatie met de uitbetaalde premies in het topseizoen 2018-2019, lieten de kosten met 60 miljoen stijgen.

Ajax groeit op elk vlak. Sportief. Commercieel. Algemeen directeur Edwin van der Sar was de afgelopen weken onder meer in New York en Guangzhou, waar hij een stadion opende met zijn naam. Ook opende Ajax een kantoor in de Chinese miljoenenstad, zoals het ook in New York kantoor houdt. De clubleiding ziet vooral kansen op uitbreiding van activiteiten in Amerika en Azië, al blijft het oog voor nationale ontwikkelingen nooit gesloten. Zo is in de outlet Batavia Stad bij Lelystad een Ajaxwinkel geopend.

Over die bonussen van de directie gesproken: directeur spelerszaken Marc Overmars toucheerde 2,4 miljoen euro over vorig seizoen, waarvan liefst 1,9 miljoen bonus. Van der Sar kreeg 750 duizend extra voor zijn prestaties als algemeen directeur. Dat opvallende verschil heeft te maken met een toezegging van Overmars, gedaan vóór afgelopen seizoen, dat hij nog zeker vier jaar blijft bij Ajax. Voor elk jaar dat hij eerder vertrekt, dient hij bijna een half miljoen terug te betalen. Met Van der Sar zijn nog geen afspraken gemaakt over een toekomstig dienstverband, al is de raad van commissarissen van plan zijn contract met vier jaar te verlengen rond de aandeelhoudersvergadering van 15 november. Twee vertrokken directieleden, Jeroen Slop en Rutger Arisz, kregen samen bijna een miljoen mee.

Omslagpunt

Ajax ontgroeit Nederland, zeker in financieel opzicht. De zomer van 2018 geldt als omslagpunt in de totaal andere benadering dan daarvoor, toen de hand vaak op de knip bleef, zeker als het om transfers en salarissen ging. Ajax had in 2017 de finale van de Europa League verloren van Manchester United. Het aantikken van de Europese top smaakte naar meer, een gevoel dat groeide toen Ajax een paar maanden later niet eens de groepsfase van de Europa League bereikte door een nederlaag tegen Rosenborg. Dat mocht nooit meer gebeuren.

Het aantrekken van Daley Blind en Dusan Tadic was beslissend voor die andere benadering. De weg terug was nu afgesloten. Ajax besloot te vissen in de vijver van de Premier League. Dat kon alleen met aanlokkelijk aas, waardoor de grote vissen bereid waren te bijten. Ajax moest mee in de salarisstructuur van de Premier League.

Tadic en Blind tekenden voor een loon van ongeveer 4 miljoen euro. Het gaat daarbij om vast salaris, exclusief premies. Want dat het vorig seizoen zo voorspoedig zou verlopen in de Champions League, was misschien gedroomd, maar zeker niet voorspeld. Ajax was nog niet eens geplaatst voor de topcompetitie toen de transfers hun beslag kregen. Het was een fors risico zoveel geld uit te geven, mede omdat het gevolgen zou hebben voor de salarissen van andere topspelers.

Ajax kon dat risico nemen door het groeiende eigen vermogen. ‘Ajax kan een stootje hebben’, zoals ingewijden stellen. Daarbij was gekeken naar het talent dat onderweg was. Ajax was zich bewust van het grootkapitaal op het veld, het enige dat werkelijk van belang is voor een voetbalclub met aspiraties. Met Matthijs de Ligt, Frenkie de Jong, Donny van de Beek, Hakim Ziyech, David Neres, Kasper Dolberg en André Onana was in de zomer van 2018 al zeker dat eens de miljoenen zouden binnenstromen. Dat ging sneller dan verwacht door het bereiken van de halve finales van de vorige Champions League. De transferbedragen reikten naar recordhoogte. Tot dan waren transfers van Sanchez en Milik de top, met 42 en 33 miljoen. Nu liepen de bedragen op tot 75, 85 miljoen.

Frenkie de Jong

De winst van 51,9 miljoen over afgelopen seizoen is mede verwezenlijkt door de verkoop van Frenkie de Jong. Zonder de 86 miljoen van Barcelona had het resultaat behoorlijk onder druk gestaan. Het is niet precies te zeggen hoe groot die invloed is, want de 86 miljoen was niet alleen bestemd voor Ajax, doch ook voor zaakwaarnemers en de opleidingsclubs Willem II en RKC.

De 75 miljoen van Juventus voor Matthijs de Ligt zijn nog niet meegerekend, als julitransfer. De cijfers lopen van 1 juli tot 1 juli. Alleen al zijn verkoop zal weer voor positieve cijfers zorgen, net als de kwalificatie voor de Champions League van dit seizoen. Ajax heeft alweer twee groepsduels gewonnen. De achtste finales lonken na zeges op Lille en Valencia. Dankzij de Champions League verdubbelde Ajax vorig seizoen de omzet, van bijna 100 miljoen naar bijna 200 miljoen.

De belangrijkste bestemming voor het geld is het uitbreiden en moderniseren van trainingscomplex De Toekomst. Het kapitaal moet op het veld blijven staan. Intern is nooit serieus sprake van het weleens geopperde vertrek van de aandelenbeurs.

Ajax besloot zelfs 25 cent dividend per aandeel uit te keren. Ook het kopen van het stadion heeft geen prioriteit. Ajax huurt de Arena voor 5 miljoen per jaar, een bedrag dat de club alleen voor wedstrijddagen kwijt is. Daarmee zijn veel zorgen voor de directie van de Arena, al blijft Ajax zich druk maken over de kwaliteit van de grasmat, zeker na een dansfestival als dat van afgelopen weekeinde. 

Wint Ajax woensdag van Chelsea, dan zijn de achtste finales bijna bereikt. Dan toucheert Ajax opnieuw 2,7 miljoen voor de zege. De premie voor het bereiken van de laatste 16 bedraagt 9,5 miljoen.

Voor dit verhaal zijn meerdere gesprekken gevoerd met financiële kenners die dicht bij Ajax staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden