WK Zwemmen 10 Kilometer

Plek 10 in Zuid-Korea is goud waard voor kwakkelende Van Rouwendaal

Met een eindsprint wist de kwakkelende Sharon van Rouwendaal zich bij de WK openwaterzwemmen nipt te plaatsen voor Tokio 2020. ‘Ik had wel inhoud, maar geen kracht.’

Start van de 10 kilometer voor vrouwen bij de WK openwaterzwemmen in het Zuid-Koreaanse Yeosu. Beeld EPA

Tranen drupten van de neus van Sharon van Rouwendaal op de drijvende vlonder in de haven van Yeosu. Ze was deze vroege zondagochtend slechts tiende geworden bij het WK openwaterzwemmen op de 10 kilometer, haar grote nummer. Het zou reden moeten zijn voor een sip gezicht en een huilbui van jewelste, maar Van Rouwendaal plengde juist tranen van geluk.

De tiende plek, na twee uur ‘volgen’ en in de laatste meters opschuiven naar het front, was precies voldoende om zich te kwalificeren voor de Olympische Spelen van Tokio 2020. Daar verdedigt zij dan haar olympische titel in het openwater, de concurrerende marathondiscipline waarin de top zich per jaar verbreedt.

De eerste tien van Yeosu 2019 hebben hun ticket. Wie elfde werd, zoals de Franse wereldkampioen van 2015 en 2017 Aurélie Muller, weet zich al bij voorbaat uitgeschakeld voor de eeuwige roem van het olympische rostrum. Voor Muller, die zondag tot 500 meter van de finish het veld leidde, was het reglement net zo hard als voor de Nederlandse kompaan van Van Rouwendaal, Esmee Vermeulen.

Het land dat zich via de toptien van de wereldtitelstrijd met één of twee zwemsters plaatst, komt niet meer in aanmerking voor de herkansing van volgend jaar in Japan. Daar vechten niet-gekwalificeerde landen om negen extra tickets. Bij de Spelen komen er 25 zwemsters in het water; veertig minder dan zondag in plakkerig warm Korea.

Droeve deel

Vermeulen, een erkend talent, werd in het zeewater bij Yeosu weggeduwd naar de vijftiende positie en viel na afloop snikkend in de armen van Van Rouwendaal. Dat was het droeve deel van de Hollandse huilbui. ‘We wilden zo graag met zijn tweetjes naar de Spelen. Nu is die kans weg’, jammerde de Noord-Hollandse die de hele race van zes ronden (van 1,66 kilometer) voor de conservatief zwemmende Van Rouwendaal lag, maar haar enkele honderden meters voor de finish zag aansluiten bij de toppers. ‘Achter Sharon viel een gat.’ Dat was het einde van de olympische droom van Vermeulen.

De in Frankrijk trainende Van Rouwendaal hield ‘de droom’ levend door vooral mee te drijven in de slipstream van de hardzwemmers. ‘Het was volgen, want ik voelde me hier niet ijzersterk’, verklaarde de drievoudig Europees kampioen van vorig jaar. Klachten aan de rechterschouder hadden haar beperkt in haar trainingsinspanning. ‘Ik had wel inhoud, maar geen kracht’, vertelde ze.

De olympisch kampioen had ‘een tijdje’ de door haar Franse coach Philippe gedicteerde omvang van 80, 90 kilometer per week gehalveerd, maar die de laatste maand weer opgevoerd. ‘Maar het zijn niet meer de zware setjes die ik normaal doe. Dat zijn dan de twintig keer 400 meter vrije slag. Dat kan ik nu niet. Ik doe meer rugslag, meer cardio, ik zwem zonder peddels aan de hand. Nu is het maximaal 400 meter hard.’

Trainingsbeest

Als het trainingsbeest Van Rouwendaal door omstandigheden minder hard tekeer kan gaan, heeft ze een lage dunk van zichzelf. In 2016 overkwam haar een beklemde zenuw in het schoudergewricht en zwom zij, naar eigen zeggen, ‘op 70 procent van mijn kunnen’ naar het olympische goud. ‘Omdat ik mentaal ver boven de anderen uitstak.’

In Yeosu achtte zij haar capaciteit op 40 procent van haar normale, tamelijk uitzonderlijke kunnen. Na twee van de zes ronden wist de Nederlandse aas dat het geluk aan haar zijde zou moeten zijn om bij de beste tien te geraken. De fortuin sloot zich zondag aan bij haar, na een jaar van fysiek malheur en kleine ongelukjes. Als vijftiende ging zij de laatste 600 meter in, liefst 9,4 seconden van de leidende Muller. Ze finishte 0,1 seconde voor de strandende Muller, als tiende, op slechts 1,2 seconde van het WK-brons.

Het was het resultaat van een krankzinnige slotfase, waar gebeukt werd alsof er olympisch goud aan de finishplank hing en waarbij de Chinese Xin de wereld aftroefde. Van Rouwendaal: ‘Ik heb de laatste twintig meter mijn benen gebruikt. Daar heb ik door het schouderprobleem meer op kunnen trainen. Ik ging ervan uit dat in die sprint de boel op een hoop zou gaan en dat ik van achter naar voren zou komen. Ik zag in de slotfase de Duitse Leonie Beck, een goede zwemster. Ik zwom met haar mee, dat gaf me hoop.’

Bibberen en beven

Bij de aantik in een soort hoge golf had Van Rouwendaal geen idee waar ze geëindigd was. Het opspattende water vertroebelde het scherpe beeld. Daarna was het lang wachten, in de armen van haar Duitse geliefde Rob Muffels, op het officieel worden van de uitslag. Bibberen en beven over een tiende plaats, het zal Van Rouwendaal niet vaak gebeuren.

Het is door haar intussen wat wankelmoedige fysiek het ene jaar alles, zoals in 2018 toen ze in Glasgow de Europese zwemwereld aan de voeten kreeg. Het andere jaar is het niks. Daar lijkt het nu voor 2019 op, met opnieuw geplaagde schouders. Dat is een enorme tegenslag voor een zwemmer die puur op de armen door het water ploegt.

Haar vertrouwde fysiotherapeut, Monica Solana uit Spanje, heeft gezegd dat het goed gaat komen voor 2020. Rustig aan doen de komende tijd, misschien de 25 kilometer van Yeosu vrijdag skippen en dan volgend jaar weer gereed zijn voor een piekprestatie op de Spelen. Want wat doet die geteisterde rechterschouder van Van Rouwendaal dan eigenlijk? ‘Nou, hij klikt eruit en dan ontsteekt de boel. En Monica zet ’m er dan weer in.’

Na haar olympische triomf in Brazilië kreeg ze een hondje dat Rio heet. Voor volgend jaar moet er een pup bijkomen die dan Tokio gaat heten. Ook dat is een deel van de droom van Sharon van Rouwendaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden