Phelps meldt zich opnieuw aan het olympisch firmament

Zestien jaar geleden kwalificeerde zich bij verrassing een Amerikaanse jongen van 15 voor de Olympische Spelen van Sydney. Het was een haast anoniem gebeuren, de 200 vlinder van Indianapolis, waar dat jaar de befaamde zwemtrials van de VS werden gehouden. Vierduizend mensen keken toe hoe Michael Phelps, ventje met grote handen en grote voeten, voor het eerst de destijds magere publiciteit haalde.

Michael Phelps in de finale van de mannen 200 meter vlinderslag tijdens de olympische trials in het CenturyLink Center in Omaha. Beeld afp

Zestien jaar later kwam een man van bijna 31, de vader van een zoon, aan de start voor de 200 meter vlinderslag in Omaha. Een stadion met veertienduizend plaatsen vulde zich. The Greatest, een geleende naam uit het kamp van Muhammad Ali, kwam aan de start voor de wedstrijd om twee olympische tickets op het nummer in Rio. Phelps, de geboren zwemmer, won de wedstrijd, in 1.54,84, dik drie seconden boven diens wereldrecord van 2009, 1.51,51.

Alle overweldigende aandacht voor Phelps, inclusief confetti en spotlights, was er vooral omdat de zwemreus na vier eerdere Spelen zijn olympische draad weer heeft opgepakt. In 2012 nam hij, na zijn 22ste medaille, afscheid van het Olympisch zwemstadion van Londen, het Aquatics Centre, met de belofte dat hij klaar was met zwemmen. Hij had in de Britse hoofdstad nog zes medailles (vier goud en twee zilver) toegevoegd aan zijn toch al imponerende totaal. Maar flonkerend was zijn optreden niet. Hij verloor de twee nummers waarop hij onverslaanbaar leek: de 400 meter wisselslag (vierde) en de 200 meter vlinderslag (tweede).

Van het eerste loodzware nummer voelde hij zich verlost. Het andere nummer, alom erkend als een even zware beproeving van het lichaam, was zijn discipline geweest, maar hij werd in Londen verslagen door de Zuid-Afrikaan Chad le Clos. Het was een nederlaag die zich intern had aangekondigd. De maanden voor Londen waren door een gebrek aan motivatie zwaar geweest voor de Bullit uit Baltimore. Coach Bob Bowman had zich geërgerd aan de vele smoezen waarmee Phelps uit het trainingsbad was weggebleven.

Enfin, een jaar na zijn stoppen werd Phelps weer aangetroffen in het zwembad. Hij was zijn leven lang zwemmer geweest. Wat moest hij anders? Weer een jaar later leed zijn juist weer hervatte loopbaan schipbreuk, toen hij werd aangehouden (en gestraft) wegens rijden onder invloed. Hij moest zes weken naar Arizona voor een rehabilitatie, zoals dat in de VS heet. Hij mocht in 2015 van de Amerikaanse zwembond niet naar de WK van Kazan.

Phelps werd wel toegelaten tot de trials van Omaha. Hij koos als eerste nummer de 200 vlinder. In 2000 was hij daarop, achter Tom Malchow, tweede geworden, om later in Sydney in de olympische finale op dat uithoudingsnummer als vijfde uit het bad te komen. Een jaar later werd hij al wereldrecordhouder. In totaal zou hij in zijn loopbaan 39 wereldrecords zwemmen.

Vanaf de WK in Fukuoka (2001) werd hij de belangrijkste zwemmer van de wereld. Hij verdrong Ian Thorpe en Pieter van den Hoogenband uit die hoofdrol. In Athene (2004) haalde hij zes Olympisch goud en twee zilver. Hij had in de Griekse hoofdstad het olympische record van zijn landgenoot Mark Spitz willen evenaren: zeven goud, uit 1972 (München).

Vier jaar later was zijn aanval wel succesvol. In Peking veroverde hij liefst acht goud. Het verslaan van de Serviër Cavic op de 100 meter vlinder, met onderwater finishfoto's die veel verwarring schiepen, was een wonder. Het kloppen van de Fransen op de 4 x 100 meter vrije slag was dat nog meer. Frankrijk gold als onverslaanbaar. Behalve in die ene finale in Peking.

Lees verder onder de video.

Phelps tijdens de Olympische spelen in Peking, waar hij 8 gouden medailles wist te winnen. Beeld afp

Londen 2012 was een flauw aftreksel van de Phelps-show. Hij streefde met de vier gouden en twee zilveren medailles wel de Russische turnster Larissa Latinina voorbij in het eeuwige medailleklassement van de Spelen. Wat Rio gaat brengen over 36 dagen is onduidelijk. De tijd van Phelps op de 200 vlinder was anderhalve seconde langzamer dan de toptijd van de Hongaar Cseh bij de EK in Londen van mei (1.52,91). Op de wereldranglijst neemt hij de zesde plaats in.

Phelps was in Omaha vooral bezig met zijn familie. Zijn verloofde Nicole Johnson, binnenkort zijn vrouw, zat op de tribune. Zoontje Boomer kreeg het knuffelbeest dat altijd bij een huldiging hoort. Daartoe beklom Phelps als altijd de tribunes, waar dan in het verleden altijd zijn moeder en zus zat. 'Ik heb mijn familie altijd mijn bloemen en knuffelbeesten gegeven. Dit was de eerste voor Boomer. Want ik wilde dit met hem delen. Ik zie hem immers niet elke dag', sprak de zwemmer die zich tegenwoordig vooral vader voelt. END.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden