Peter Bosz heeft het moeilijk, maar houdt koers, altijd en overal

Is hij de eigenzinnige vernieuwer of een verstokte romanticus?

Peter Bosz is de laatste Nederlandse toptrainer in buitenlandse dienst. Ook hij heeft het moeilijk. Zaterdag verloor hij met Borussia Dortmund thuis van Bayern München. Bild hijgt in zijn nek.

Peter Bosz Foto epa

Peter Bosz, de enige Nederlandse trainer in een Europese topcompetitie, zit in de moeilijkheden. Bild Zeitung heeft al gekopt dat het 'Krise' is bij Borussia Dortmund. Dat voorspelt meestal weinig goeds voor een trainer.

Zaterdagavond verliest hij met zijn ploeg van Bayern München (3-1). Het is al de vierde competitiewedstrijd zonder zege, en ook in de Champions League blijft de ploeg verstoken van een overwinning.

'Echte Liebe'

Na afloop wil Bosz van geen opgeven weten. 'Wir schaffen die Wende', zegt hij. Ofwel: we gaan voor de ommekeer zorgen. Maar hij weet ook dat zijn ploeg dan niet zo achteloos moet verdedigen en niet zo slordig met de kansen moet omgaan als tegen Bayern.

Bij Borussia Dortmund danst Bosz op de vulkaan. Elke thuiswedstrijd zitten er 81.360 toeschouwers op de tribune. Dat zijn er meer dan bij Real Madrid en Barcelona.

De fanatiekste fans verzamelen zich achter het doel, op de staantribune die bijna net zo hoog als breed is en daarom toepasselijk 'Die Gelbe Wand' wordt genoemd. 'Echte Liebe' is het motto van de fans. In 2016 verlengde 99,8 procent zijn seizoenkaart.

Boeddha

Jörg Weiler, journalist bij Bild Zeitung, volgt de club zestien jaar, van het bijna-faillissement in 2003 tot de Champions League-finale in 2013. Wat hem opvalt aan Bosz is dat hij in deze roerige tijden tamelijk makkelijk de kritiek van zich af laat glijden. 'Hij kijkt als Boeddha naar de wedstrijden. Klopt het dat hij in zijn tijd als speler in Japan aan meditatie is gaan doen?'

Transcendente meditatie, vaste prik onder zijn voorganger Thomas Tuchel, heeft Bosz bij Dortmund echter afgeschaft. Waar hij in Japan, als speler van JEF United, wel mee begon, was om geen kranten meer te lezen. De ingewikkelde tekens kon hij toch niet ontcijferen. Het beviel hem prima. Hij nam veel minder ballast mee het veld op.

Op vrijdag, een dag voor de wedstrijd, krijgt hij de lachers op zijn hand als hem wordt gevraagd wat er nodig is om het K-woord te verdrijven uit Dortmund. 'K-woord?', herhaalt Bosz. 'Ik ken alleen het K-woord in Nederland. Dat ga ik maar niet vertalen. Het is niet zo netjes.' En dat allemaal in vlekkeloos Duits: het resultaat van een leven lang Die Sportschau kijken en een half jaar dienstverband als voetballer bij Hansa Rostock.

Foto epa

Semi-prof

Ballonnen, opgelaten door de mascotte, zweven zaterdagavond het Signal Iduna Park uit. De lichtmasten lichtten de groene grasmat op. Het zorgt voor een intieme sfeer in wat volgens de speaker 'het mooiste stadion van de wereld' is.

In een zee van flitslichten wandelt Bosz naar de dug-out. Ooit was hij semi-prof van RKC met een salaris van 900 euro en reed hij in zijn vrije tijd van industrieterrein naar industrieterrein om bij bedrijven tankpasjes aan de man te brengen. Het was voor hem, zei hij later in een interview in Trouw, een extra stimulans om zijn trainerspapieren te halen.

Stap voor stap werkte hij aan zijn filosofie. Wie zijn elftallen ziet, herkent de patronen: snelle balcirculatie, ver van de eigen goal verdedigen en zo snel mogelijk druk zetten. Zodra de bal niet in de eigen ploeg is, moet die binnen vijf seconden veroverd zijn. Bij Borussia Dortmund scherpt Bosz die regel aan tot vier seconden. 'Want hier heb ik betere spelers, die kunnen dat beter uitvoeren.'

93 doelpunten

Als Dortmund na zeven wedstrijden met 19 punten bovenaan staat, een clubrecord, heet Peter Bosz opeens Peter 'Boss' in de Duitse kranten. Daarna komt de klad erin. Tegenstanders krijgen het spelletje van Dortmund door en door een blessure van Lukasz Piszczek moet Bosz gaan schuiven in zijn defensie. Die wordt met de week kwetsbaarder.

En dan opeens is het 'Krise'. Het heeft volgens Bayern-trainer Jupp Heynckes niets te maken met de kwaliteiten van Bosz. 'Het zegt vooral iets over de snelle tijd waarin we leven.'

In de wedstrijd tegen Bayern moet de ommekeer komen, maar in werkelijkheid is Dortmund geen partij voor de koploper. Via een bekeken schot van Arjen Robben komt Bayern al na een kwartier op voorsprong. Het is een treffer met historische waarde: niet eerder wist een Nederlander 93 doelpunten in de Bundesliga te maken.

Schoolmeester

Tien minuten voor rust vergroot Bayern de voorsprong. Terwijl drie man van Dortmund toekijken, zorgt Robert Lewandowski met een leep balletje achter zijn standbeen voor de 2-0. Kort na rust wordt het 3-0 door Alaba. Pas in de slotminuten kan Marc Bartra iets terugdoen namens Dortmund, en opnieuw blijft de ploeg met lege handen achter.

De pijlen richten zich vooralsnog meer op de spelers dan op de trainer. Zelfs Jörg Weiler van Bild vindt dat Bosz de tijd moet krijgen. 'Het probleem is niet het systeem, het probleem zijn de spelers. Die voeren het niet goed uit.'

Dat is ook zoals de fans er over denken. Bij een van de eetkraampjes spoelt Christian Zempel de nederlaag met bier weg. 'Bosz is als een oude, wijze schoolmeester. Als de spelers naar hem luisteren, komt het goed.'

Geen prijzen

Bosz is een afgezant van Johan Cruijff. Zijn overtuiging: voetbal speel je om het publiek te vermaken. Zijn makke: die filosofie levert vooralsnog alleen applaus op, geen prijzen. Afgezien van het kampioenschap in de eerste divisie met Heracles in 2005 en het algeheel Nederlands amateurkampioenschap bij AGOVV is Bosz' erelijst leeg. Is hij de eigenzinnige vernieuwer of een verstokte romanticus?

Zelf is hij rotsvast overtuigd dat zijn werkwijze succes gaat opleveren bij Dortmund. Vanwege de interlandperiode kan zijn ploeg twee weken op adem komen.

'Daarin gaan we keihard werken om beter met elkaar samen te spelen', zegt Bosz, al moet hij toegeven dat de meeste spelers zullen uitwaaien voor een interland. Hoe dan ook: 'We hebben laten zien dat we het kunnen. Daarmee kunnen we verder.'

Het zijn de laatste woorden die Bosz spreekt deze avond. Bij het verlaten van de perszaal geeft hij Heynckes een hand. De 72-jarige nestor antwoordt met een vaderlijke hand op zijn schouder. Niet wanhopen, lijkt hij ermee te zeggen. Het komt goed.


Het gaat niet goed met de Nederlandse voetbaltrainers

Wie wil er nog een Nederlandse voetbalcoach?
Er was een tijd dat voetbaltrainers 'het beste Nederlandse exportproduct' werden genoemd. Beroemd waren ze om 'de Hollandse School': fris, verzorgd en aanvallend voetbal. Voor buitenlandse clubs voelde het alsof ze met een Nederlander ook een stukje van de magie van Johan Cruijff, Rinus Michels of Louis van Gaal binnenhaalden.

Meer over