Nieuws WK afstanden

Pedersen maakt einde aan Nederlandse WK-hegemonie op de 5 kilometer

Geen lijstje in de schaatsstatistieken was zo saai als dat van de 5 kilometer op de WK afstanden. De laatste negen edities won Sven Kramer acht keer. Alleen in 2011 niet. Toen won Bob de Jong en deed een geblesseerde Kramer niet mee. Anders gezegd: de Fries heeft nog nooit een 5 kilometer op de mondiale afstandskampioenschappen verloren. Tot donderdagavond iets voor half zeven Sverre Lunde Pedersen in Inzell aan die eentonigheid een einde maakte.

De Noor Sverre Lunde Pedersen juicht, Sven Kramer kijkt toe Beeld Klaas Jan van der Weij

Kramer was naar Inzell gekomen om zijn zegereeks voort te zetten. De man start altijd om te winnen. Omdat de 32-jarige Fries een aantal wereldbekerwedstrijden had laten schieten en laag in de ranglijst stond, was hij veroordeeld tot een relatief vroege rit. Hij kon niet, zoals hij als geen ander beheerst, berekenend rijden. Hij diende voor de mannen die nog komen moesten een demotiverend snelle tijd te rijden.

Lang leek hij precies dat te doen. Hij koerste op een tijd ruim onder zijn eigen baanrecord van 6.10,97, maar besloot met drie steeds tragere ronden: 29,8, 30,1 en 30,6. Kramer bleef zo steken op 6.12,53. ‘Ik kwam niet lekker in de rit, reed iets te veel op de spaarstand.’

Hij liet aan het slot veel te veel ruimte voor zijn concurrenten. Ruimte die met graagte werd benut door Pedersen. De Noor die vorig seizoen op weg leek naar de wereldtitel allround en die titel door een stomme val op de 10 kilometer uit zijn handen liet glippen, was nu wel bij de les. Vanaf de eerste meters nam de geblokte Pedersen voorsprong op het schema van Kramer en bouwde die gestaag uit. Met stevige slagen beende hij naar de gouden tijd: 6.07,16.

Pedersen, die als puber vol bewondering naar Kramer op televisie had gekeken, had zelfvertrouwen geput uit zijn overwinning bij de wereldbekerwedstrijden van afgelopen weekend in Hamar, maar dat hij in Beieren naar een persoonlijk record zou kunnen snellen, had hij niet verwacht. ‘Ik dacht na twee ronden dat ik te snel was vertrokken, maar het bleek gemakkelijk om de snelheid vast te houden.’

De overwinning voelde niet als een revanche voor het knullig verloren WK allround van vorig seizoen in Amsterdam. ‘Daar heb ik niet veel last van gehad. Ik heb er eigenlijk alleen maar motivatie uit gehaald.’ En die motivatie duurt voort. ‘Ik ben nog niet klaar. Ik ben pas 26.’

Bjarne Rykkje

De Noorse fans op de tribunes van de Max Aicher Arena beukten elkaar – een tikkeltje aangeschoten – van louter vreugde op de schouders. Jarle Pedersen, vader van de wereldkampioen en oud-bondscoach, stond er blozend tussen en werd bedolven onder gelukswensen. Het was dan ook een bijzonder resultaat. Nog nooit won een Noor de 5 kilometer op de mondiale afstandskampioenschappen. Sterker: er was sinds de eerste WK afstanden in 1996 sowieso maar één niet-Nederlander de beste geweest. Twee keer, in 2004 en 2005, won de Amerikaan Chad Hedrick.

Pedersen wordt sinds het voorjaar getraind door Bjarne Rykkje, die tot vorig seizoen de rechterhand was van Jac Orie, coach van Kramer en Roest. De Nederlands-Noorse trainer had de lessen van zijn leermeester toegepast op Pedersen. ‘Ik heb net zo gewerkt als bij Jac.’ Zo had Orie indirect en ongewild aan het verlies van zijn eigen pupillen Kramer en Patrick Roest bijgedragen.

In de slotrit trachtte de 23-jarige Roest de tijd van Pedersen aan te vallen. Hij startte nog sneller, maar de man die vorig seizoen profiteerde van de valpartij van de Noor voelde met nog 5 ronden te gaan zijn benen exploderen. ‘Dat was echt een klap.’ Roest wist nog wel zijn ploeggenoot Kramer te verslaan en reed naar het zilver in 6.11,70.

Hernia

De 5.000 meter was altijd het fundament onder Kramers carrière. Het is de afstand die, zoals hij regelmatig zegt, ‘het dichtst bij me ligt’. In de 12,5 ronden voelt hij zich thuis. Driemaal won hij de olympische titel. Maar zijn rug wordt een steeds onzekerder factor. Hij kampt al jaren met hernia-achtige klachten.

Op de Winterspelen van 2018 had hij met de kiezen op elkaar nog gewonnen en ook al reed hij behoorlijk pijnvrij op het ijs van Inzell, zijn rug stond toch tussen hem en zijn negende 5-kilometertitel in. ‘Het is fragiel. Daarom is het niet zoals ik het graag zou willen. Soms heb ik heel goede dagen, soms mindere. Dat is jammer, maar dat weet ik.’

Hoewel hij voor het eerst verslagen was, stond Kramer er niet verslagen bij nadat hij de bronzen medaille omgehangen had gekregen. ‘Ik ben niet goed genoeg. Het is niet anders’, accepteerde hij zijn verlies, maar het ging hem wel te ver de wisseling van de wacht als zegen voor de schaatssport te zien. ‘Ik houd van strijd, maar dan wel met een goede afloop.’

Of na het tijdperk Kramer nu het tijdperk Pedersen is aangebroken, weet de nieuwe koning van de 5 kilometer niet. Hij ziet zichzelf in ieder geval niet nog zeven edities winnen. Een ander ook niet, trouwens. ‘Ik denk niet dat we ooit nog schaatser zoals Sven zullen zien.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.