Pechstein op eenzame hoogte in toernooi van de armoe

Claudia Pechstein kwam midden in een sneeuwstorm terecht, wankelde slechts licht en sloeg uiteindelijk onbarmhartig toe. Op de afsluitende rit van het Europees kampioenschap hield ze haar landgenote Friesinger op veilige achterstand, veroverde met groot vertoon van macht haar eerste Europese titel en wierp zich en passant op als een...

Van onze verslaggeefster

Tynke Landsmeer

HELSINKI

Met name op de drie en vijf kilometer heeft de Duitse in Nagano haar zinnen gezet en daarom kon ze een gevoel van ergernis niet onderdrukken toen ze zaterdag op de 3000 meter niet verder reikte dan de derde plaats. De sneeuwstorm die over de baan in Helsinki blies, weerhield Pechstein van haar vierde afstandszege, maar dat was de enige smet op haar allroundtitel.

De afwezigheid van een andere landgenoot, Gunda Niemann, deed voor haar geen afbreuk aan de zege. Jarenlang stond de 25-jarige Pechstein in de schaduw van Niemann, maar dit jaar is ze vastbesloten die hegemonie voorgoed te doorbreken. Het wereldrecord op de drie kilometer, dat ze bij de World Cup in Hamar reeds op haar naam schreef, en de Europese titel zijn daarvan een voorbode.

Bij al dat Duitse geweld - Anni Friesinger werd op eerbiedige afstand tweede - staken de verrichtingen van de Nederlandse rijdsters schril af. Thomas, De Loor en De Jong bezetten in het eindklassement de plaatsen vijf, zes en zeven en het was lang geleden dat niet één van hen het Europese podium mocht beklimmen. In 1994 greep de ploeg voor het laatst naast de medailles; Annamarie Thomas werd toen vierde.

Erg onder de indruk toonden ze zich trouwens niet. Het Europese toernooi werd vooral gezien als voorbereiding op de Spelen en de ongelijke weersomstandigheden troffen Thomas het meest. 'Maar anders had ik het toch verpest op de vijf kilometer', zei ze, wijzend op haar erbarmelijke slechte race in 8.01,26. 'Ik moest nog tien rondjes en toen zag ik het al niet meer zitten. Maar nu weet ik meteen weer wat het is om flink af te zien.'

Voor Barbara de Loor was deelname aan het toernooi al meer dan waarop ze had durven hopen. Door de ziekte van Sandra 't Hart werd haar het EK in de schoot geworpen en die kans pakte ze met beide handen aan. Haar vijfde plaats op de 1500 meter gaf vertrouwen voor de World Cup in Innsbruck waar ze - komend weekeinde -nog één kwalificatiepoging onderneemt voor de Spelen. 'Maar ik laat me niet gek maken. Eigenlijk had ik Nagano al uit mijn hoofd gezet; nu zit er nog een kansje in.'

De ontspannen sfeer onder de rijdsters maakte het toernooi sportief gezien tot één van de minst aantrekkelijke ooit. Daaraan was vooral het weer debet: de sneeuwvlokken, die met een snelheid van vijf meter per seconde over de baan joegen, boden weliswaar een sprookjesachtig zicht op de baan, maar van een boeiende competitie was geen sprake meer. 'We moesten er allemaal heel erg om lachen in de kleedkamer', zei Thomas. 'Ik kon me niet voorstellen dat ik in die storm moest schaatsen. Maar achteraf had het ook wel iets.'

De ouderwetse sneeuwschuiver riep herinneringen op aan de tijden van Ard en Keessie, toen ijsbanen nog geen overkappingen kenden. Erg serieus wilden de rijdsters de vierkamp dan ook niet nemen. 'Het belangrijkste toernooi komt nog, dus laten we dit maar als een goede training beschouwen', zei Thomas.

Niettemin laaide de discussie weer op of titeltoernooien nog wel op buitenbanen verreden moeten worden. Tot het jaar 2000 staan ze niet meer op de internationale agenda, maar dat wil volgens ISU-bestuurder Jan Dijkema niet zeggen dat deze editie wel eens de laatste zou kunnen zijn.

'Ik zou het erg hebben gevonden als de beste schaatser vandaag niet had gewonnen, maar dat is niet het geval. Ik kan me maar één keer herinneren dat het weer écht invloed heeft gehad op de uiteindelijke winnaar en dat was in Alma Ata, toen Eric Flaim zeer tegen de verhoudingen in de wereldtitel veroverde', aldus Dijkema.

Pechstein, die op de vijf kilometer nog drie seconden voorsprong had op Friesinger, liet zich door de ongelijke omstandigheden mentaal niet uit het veld slaan. In tegenstelling tot Niemann beschikt Pechstein over een sterk zenuwgestel. De ruim drie seconden die ze op de drie kilometer had verloren brachten haar geen moment uit haar evenwicht.

'Ik ben een heel ander type', zei ze. 'Jonger en vrolijker. Het wereldrecord in Hamar heeft me bovendien veel zelfvertrouwen gegeven. Sindsdien rij ik iets soepeler en ontspannen.' Dat Niemann vooral fysiek een sterkere rijdster is schrikt Pechstein niet af. 'Ik train misschien niet zo belachelijk veel, maar ik kan op grote toernooien boven mezelf uitstijgen. Dat heb ik al vaker bewezen.'

Behalve Niemann zullen ook Hunyady (die zich eveneens voor het EK had afgemeld) en Bazjanova de Europese kampioene stevig beconcurreren. Bazjanova werd tweede op de 1500 en 3000 meter en behaalde daarmee brons. Vier jaar geleden kaapte ze in Hamar al het olympische goud voor de neus van Niemann weg en hoewel er daarna weinig van de Russin werd vernomen, toonde ze zich in Helsinki weer een belangrijke medaillekandidaat. Pechstein: 'Een gouden medaille is afhankelijk van de vorm van de dag, maar ik ben optimistisch. Laat de Spelen maar komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden