NieuwsNK afstanden

Overtuigende zege van Leerdam, de representant van een nieuwe generatie

Jutta Leerdam (21) won in Heerenveen met een scherpe tijd de 1.000 meter op de NK afstanden. De rompslomp rond de opbouw van haar eigen schaatsploeg heeft de eigenzinnige schaatster niet gedeerd.

Jutta Leerdam.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

‘Ik wil haar niet groter maken dan ze is’, zei Kosta Poltavets zaterdagmiddag over zijn pupil Jutta Leerdam, waarna hij haar prompt vergeleek met de snelste schaatser op aarde. ‘Ik zie in haar de vrouwelijke Pavel Koelizjnikov.’

Een dag later onderstreepte de 21-jarige sprintster de stelling van haar coach met een overtuigende zege op de 1.000 meter op de NK afstanden. Onderweg al was ze verbaasd hoe hard ze ging. Ze hoorde na 600 meter de speaker haar rondetijd omroepen: 26,8 seconden.

Leerdam: ‘Ik dacht: huh? Maar ja, de rit ging wel soepel. Tot de laatste 200 meter dan.’ Dat ze ondanks haar stroeve slotmeters tot 1.13,86 kwam, stemde haar vrolijk. ‘Dat zegt veel over mijn basisniveau.’ Achter Leerdam werd Femke Kok tweede in 1.15,16 en Ireen Wüst (1.15,44) derde. Titelverdedigster Jorien ter Mors eindigde op 0,04 seconde net naast het podium.

Leerdam is wel vaker vergeleken met de Russische wereldrecordhouder op de 500 en 1.000 meter. Dan gaat het meestal over hun rijstijl. Beiden hebben lange gespierde benen en een ietwat lome, maar o zo efficiënte afzet. ‘Zelf zie ik dat niet zo’, zei Jutta. En ook Poltavets heeft het niet over een gelijkenis in stijl. Hij baseert zich op wat hij afgelopen zomermaanden zag. ‘Haar testwaarden in de trainingen en haar motivatie.’

Haar tijd op de 1.000 meter, de vierde ooit in Thialf gereden, was scherp. Maar op de 500 meter van zaterdag was de overeenkomst met Koelizjnikov niet echt te zien. Leerdam klokte 38,18 en 38,01. Daarmee gaf ze veel tijd toe op winnares Kok, die tweemaal 37,88 reed.

Jorrit Bergsma (voor) kruist van de buitenbaan naar binnen terwijl Marwin Talsma van binnen naar buiten gaat. Bergsma wordt na afloop gediskwalificeerd vanwege een verkeerde wissel.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Ze trok het zich niet aan en was content in de vaststelling dat ze sneller was dan vorig jaar bij de seizoensopening. ‘Ik moet er altijd een beetje inkomen. In een seizoen, maar ook in zo’n toernooi. Ik kan steeds beter mijn kracht kwijt. Nu was ook mijn laatste dag de beste.’

Leerdam was niet de enige van haar leeftijd die op de NK hoge ogen gooide. Het hele podium op de 500 meter was jong. Kok is 20 en Marrit Fledderus, die derde werd, is pas 19. Het motiveert Leerdam dat ze weerstand treft bij leeftijdsgenoten. ‘Concurrentie maakt je alleen maar sterker. Een paar jaar geleden kon je kampioen worden met 38,5, nu lang niet. Wij zijn de nieuwe generatie.’

Ze is sowieso een representant van een nieuwe generatie. Leerdam heeft een grote achterban op sociale media en weet ondanks haar leeftijd heel goed wat ze wil. Onder meer een eigen ploeg, zo bleek in het voorjaar. Ze had een aanbieding van Jumbo-Visma op zak, maar wees die af. 

Tot verbazing van Poltavets, die toen al contact met haar had. ‘Het was haar besluit. Ik was daar niet bij betrokken, maar ik was super blij. Het is een mooie uitdaging. Ik wil van dit talent een diamant maken.’

Het opbouwen van een eigen ploeg was zwaar werk. ‘Het is niet niks voor zo’n jong meisje’, zei Poltavets. ‘Het kostte veel energie. Het is net als bij het oprichten van een bedrijf: de opstartfase is het moeilijkst.’ Pas in de week voor de NK kon met IT-bedrijf Worldstream een hoofdsponsor worden gepresenteerd. ‘Ik ben blij dat we nu rust aan de schaatsers kunnen bieden.’

Kjeld Nuis ( groen ) in zijn rit tegen Lennart Velema.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Volgens Leerdam zelf had alle rompslomp haar niet gedeerd. ‘Ik heb me helemaal op het schaatsen kunnen richten.’ Heel anders was het voor haar vriend Koen Verweij, die wel een deel van de organisatorische last op zijn schouders had genomen. Hij liep een hernia op, die naar eigen zeggen verband hield met de opbouw van het eigen team en de zoektocht naar een sponsor. Pas anderhalve week voor de NK kon hij weer trainen. Te laat, merkte hij en meldde zich af.

Het schaatsen heeft hier stilgestaan, concludeerde Poltavets toen hij na tien jaar bondscoachschap in Rusland naar Nederland terugkeerde. Het is onder meer te zien aan de wereldrecordhouders, legde hij uit. Daar staat nog maar één Nederlandse naam tussen, die van Kjeld Nuis. Hij is ’s werelds snelste op de 1.500 meter. ‘In Rusland, Canada en Japan zijn inmiddels, door Nederlandse coaches, verder op alle vlakken, van training tot organisatie.’

Het heilige vuur in Nederland lijkt wat gedoofd, zag hij. ‘Vroeger waren er een stuk of tien merkenteams en was het streven naar de wereldtop groter. De Nederlanders winnen nu nog wel, maar we moeten verder. Er moeten weer wereldrecords naar Nederland.’

Leerdam moet daarvoor kunnen zorgen, hield hij haar in de zomer al voor. Ze heeft er geen moeite mee dat haar coach dat zegt. Ze ervaart dat niet als druk, integendeel. ‘Het geeft me vertrouwen dat hij als oud-coach van Koelizjnikov dat zegt. Ik ga er alles aan doen om het voor elkaar te krijgen.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden