Analyse

Overal staan kanonnen in de voetbalwereld. De vraag is: wie raakt wie?

Een vergadering van de Uefa geeft een treffend beeld van de problematiek in het voetbal: botsende belangen, uitgespeeld over de hoofden van supporters en spelers.

Manchester United fans houden een anti Super League spandoek op voor het Old Trafford stadion in Manchester. Beeld Reuters
Manchester United fans houden een anti Super League spandoek op voor het Old Trafford stadion in Manchester.Beeld Reuters

Als Fifa-voorzitter Gianni Infantino dinsdag achter de microfoon plaatsneemt als gastspreker tijdens het congres van de Uefa, houdt de zaal in Montreux de adem in. Allereerst praat hij losjes over de ‘ongelooflijke vooruitgang’ bij de werkzaamheden in Qatar. Het WK van 2022 zal het ‘beste WK ooit’ zijn.

Geen spoor van verontwaardiging over dode arbeiders, onnodige stadions of spelers die in verlegenheid zijn gebracht in verband met statements over de situatie in Qatar. Top-WK, zegt de Fifa-baas doodleuk, terwijl de geldmachine rinkelt.

Dan snijdt hij een pijnpunt aan, de Super League, en is hij onverbiddelijk over de hebzucht van de twaalf clubs uit Engeland, Spanje en Italië. ‘De Fifa is gebouwd op traditionele waarden van de sport en keurt de Super League af, want het is een gesloten winkel. Dat je van de bodem naar de top kunt klimmen, is de magie van voetbal. Als die clubs hun eigen weg willen gaan, moeten ze vertrekken en de consequenties dragen.’

Het Fifa-kanon staat scherp afgesteld. En niet denken dat spelers dan nog in een nationaal elftal kunnen meedoen, zegt hij tussen de regels door, zonder zich af te vragen of de Amerikaanse eigenaar van Manchester United daarop zit te wachten. Robert Lewandowski van Bayern en Daley Blind van Ajax missen de beslissende fase van het seizoen omdat ze geblesseerd raakten tijdens interlands tegen Andorra en Gibraltar, voor een WK in Qatar. Flutwedstrijden. Dat kan de Super League beter. Ja, tegenover het kanon van de Fifa staat het kanon van het conglomeraat van topclubs. Welke munitie reikt het verst?

Onbekend universum

De eigenaars van de clubs zien kassen leeg raken, mede door de pandemie, en zoeken naar een nieuw verdienmodel. Zonder goedkeuring van de bonden lanceren ze hun raket naar een onbekend universum. Zonder overleg met de hoofdrolspelers, de voetballers, voor wie het moeilijk is positie te kiezen tegen hun werkgevers. Zonder ruggespraak met supporters.

De Uefa had dinsdag blij willen zijn met het afhameren van de nieuwe opzet van de Champions League, waarvan directeur Edwin van der Sar van Ajax een van de architecten is. Meer wedstrijden, meer geld, misschien meer spanning en kansen voor kleinere clubs, door de uitbreiding van 32 naar 36 deelnemers. Met zeker tien groepsduels in plaats van zes. Van der Sar toont zich in Amsterdam ‘teleurgesteld en verrast vanwege de ommezwaai’ van de clubs in de Super League. Hij verwacht een ‘onzekere periode voor het clubvoetbal in Europa’.

Hij is bevriend met Andrea Agnelli van Juventus, de aanvoerder van de weglopers, zoals voorzitter Aleksander Ceferin van de Uefa bevriend wás met Agnelli. Hogere belangen zijn blijkbaar belangrijker dan vriendschap. Ceferin spreekt na Infantino. De Sloveen vraagt de eigenaren van de clubs hun verstand te hervinden. ‘Doe het niet voor de liefde voor het voetbal, want die hebben jullie niet’, is hij bitter. ‘Doe het voor je supporters.’

Hij prijst Atalanta Bergamo en Dinamo Zagreb, clubs van verrassingen in recente Europese seizoenen. ‘Alles is mogelijk. Iedereen heeft een kans. De droom moet levend blijven. Onvoorspelbaarheid is het mooiste. Waar was Manchester United in de jaren voor Sir Alex (Ferguson)? Vijftien jaar geleden voetbalde Juventus in de Serie B (door een omkoopschandaal, red.). Als 30, 40 jaar geleden een Super League was opgericht, was het met Nottingham Forest geweest, Aston Villa, Hamburger SV, PSV, Steaua Boekarest en Rode Ster Belgrado.’

Dreigementen

Hij vertelt er niet bij dat de kansen van clubs uit kleinere landen sowieso zijn gedecimeerd, mede door de verrijking van de grote clubs dankzij de Champions League van de Uefa. Dat de Uefa clubs uit de grote landen meer geld gunt en makkelijker toegang verleent, is vooral gebeurd na dreigementen van de topclubs. Maar het is wel gebeurd. Hij stelt dat er twee opties zijn om uit de crisis te komen. Egoïsme of solidariteit. Ceferin bedient het Uefa-kanon.

Even later geeft vice-voorzitter David Gill van de Uefa tot bijna achter de komma openheid over miljarden en miljoenen, mede verdiend dankzij de Champions League. In dat krachtenveld mag Just Spee de komende jaren laveren, de voorzitter van de KNVB die dinsdag als opvolger van de aftredende Michael van Praag is benoemd in het Uefa-bestuur.

‘Wie had dat kunnen bedenken’, zegt hij lachend, na een opmerking dat hij met de neus in de boter is gevallen, met een nieuwe vergadering vrijdag, waarin het bestuur maatregelen tegen clubs in de Super League zal toelichten. ‘De aankondiging was een overval. Er is gewoon een bom gegooid. Alle landen hebben zich achter het statement van de Uefa geschaard. Alle 55 bonden.’ Ook die van Engeland, Italië en Spanje, van de clubs uit de Super League. Overal staan kanonnen. De vraag is: wie raakt wie?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden