Over een tijdje is het: Afghanistan en de andere grote cricketlanden

Veel Afghaanse vluchtelingen keerden na de val van het Talibanbewind teruguit Pakistan. Het cricket namen ze mee. De sport wint snel aan populariteit....

KABUL Achterop de spelershirtjes staat het echt te lezen: Helmand, Kandahar, Wardak. Afghaanse provincienamen die normaal uitsluitend worden geassocieerd met Talibanbolwerken, zelfmoordaanslagen en terrorisme. Maar dit keer spelen de mannen uit de door oorlog verscheurde gebieden een onschuldig potje cricket.

Op een grasveld in de Afghaanse hoofdstad Kabul, net naast een vluchtelingenkamp en met uitzicht op het graf van de oude koning Nadir Shah, strijden deze maand 23 provincieteams om de landstitel.

De openingswedstrijd wordt gespeeld op een zonnige donderdagmiddag en gaat tussen Helmand (zwart-rood) en Panjshir (groen). Fans zijn er nauwelijks. ‘Weet u dan niet wat een buskaartje Helmand-Kabul tegenwoordig kost? Een kwart maandsalaris.’ Dus moedigen vooral de spelers zelf hun teamgenoten aan. Achter de stalen stadionhekken en bewakers met mitrailleurs – het blijft oorlog – staan ook vluchtelingen clandestien mee te kijken.

‘Go Helmand’
Veel begrijpen ze niet van het spel met batsmen (slagmannen), fielders (vangers), bowlers (werpers) en wickets (houten paaltjes), maar het plezier is er niet minder om: ‘Go Helmand’, ‘Go Panjshir’, roepen ze.

Een van de weinige dingen die momenteel goed gaan is Afghanistan is – opmerkelijk genoeg – het cricket. Afghanistan schopte het dit voorjaar zelfs zo ver dat het mee mocht doen aan het meest prestigieuze crickettoernooi ter wereld: de Twenty20 World Cup.

Het team verloor tegen India en Zuid-Afrika, maar het verbaasde de wereld dat het Afghaanse cricketteam zich überhaupt zo hoog had gekwalificeerd. ‘Met zo weinig faciliteiten en ervaring, het was fantastisch’, zegt Aimal Shinwari, voorzitter van de Afghaanse cricketbond. ‘Eindelijk konden we de wereld laten zien dat Afghanistan niet alleen oorlog is, maar ook een land met sporttalent.’

Waardoor de Afghaanse cricketers ineens zo goed zijn en hoge ogen gooien? Cynisch genoeg is het voor een groot deel aan de oorlog te danken. Het nationale Afghaanse team bestaat vooral uit jongens die het spel leerden in de stoffige vluchtelingenkampen in Pakistan. Dat is sinds Britse koloniale tijden een fervent cricketland, en daar vluchtten in de afgelopen dertig jaar oorlog miljoenen Afghanen naartoe.

Veel Afghaanse vluchtelingen zijn sinds de val van het Talibanbewind in 2001 echter teruggekeerd naar hun thuisland en zijn eigen cricketteams begonnen. Alleen al in Kabul zijn dertig teams, met zo’n 400 spelers.

De spelers komen vrijwel zonder uitzondering uit gezinnen die familieleden hebben verloren in de oorlog, maar op de eerste dag van de landelijke competitie in Kabul glunderen ze van oor tot oor. ‘Het is een droom om te spelen in een echt stadion, en niet op een betonnen veldje ergens achteraf in Helmand’, vertelt Helmand-speler Toorkhan Guhar.

Geen korte broek
In zijn thuisprovincie beheersen Taliban het dagelijks leven van honderdduizenden Afghanen. Cricket spelen mag inmiddels weer van de terreurgroep, maar dan wel met lange mouwen en geen korte broek. ‘Verder hebben we tijdens het trainen geen last van ze’, zegt Guhar.

Er staat veel op het spel voor de cricketspelers uit de provincie: na de landelijke finale worden de beste spelers geselecteerd voor het nationale team, dat wordt uitgezonden naar het internationale toernooi World Cricket League, Division One, dat morgen begint en in Nederland wordt gehouden. Deelnemers zijn – naast Nederland en Afghanistan – Canada, Ierland, Kenia and Schotland. Op woensdag 7 juli speelt Afghanistan voor het eerst tegen Nederland.

‘Als ik mee mag, kan ik de wereld laten zien dat wij niet alleen vechters zijn, maar ook sporters’, zegt de jonge speler uit Helmand. ‘En voor mij betekent het: reizen, de wereld zien en avontuur!’. Guhar is net als de meeste Afghanen nog nooit van zijn leven in het buitenland geweest (op een Pakistaans vluchtelingenkamp na).

De populairste sport in Afghanistan is nog steeds buzkashi – een ruige paardensport – maar in theehuizen en restaurants in Kabul is te zien dat cricket steeds meer aan populariteit wint. Tijdens de Twenty20 World Cup stond het televisiescherm – dat altijd aanstaat in Kabul – verbazend vaak afgestemd op het sportkanaal dat cricket te zien gaf. In mei en juni werd het Afghaanse ‘nationale kampioenschap’ voor het eerst uitgezonden op de landelijke televisie.

Nationale trots
‘Sinds Afghanistan internationaal meetelt in het cricket, zijn de ogen in ons land steeds meer gericht op deze sport en minder op andere. Cricket is een nationale trots geworden’, zegt Aziz Ullah Fazli, directeur van de cricketbond Kabul. ‘We bieden jongeren een droom. Veel jongens zijn met drugs bezig, maar nu ze de cricketers zien op tv, denken ze: Wauw, daar wil ik ook bijhoren. Het geeft ze een reden om uit de problemen te blijven.’

Maar de straatschoffies, en ook de semiprofessionele spelers uit de provincie, hebben nog een lange weg te gaan. Voor Afghanistan internationaal doorbreekt als cricketland is meer training nodig, vindt bondscoach Kabir Khan. Hij wil graag dat andere grote cricketlanden Afghanistan helpen. ‘We hebben talent, de jongens zijn er klaar voor en ze leren snel. Maar we hebben meer internationale ervaring nodig. Het zou mooi zijn als andere landen Afghaanse spelers uitnodigen voor trainingskampen of toernooien. Op professioneel of semiprofessioneel niveau, dat maakt ons niet uit – als we maar cricket spelen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden