AnalyseVrouwenhandbal vs vrouwenvoetbal

Over de wereldkampioen en de vicewereldkampioen: een vergelijking

De handbalsters werden zondag wereldkampioen, de voetbalsters zijn sinds juli vice-wereldkampioen. Een vergelijking tussen de twee populaire teams.

De Nederlandse handbalsters vieren hun overwinning op het WK handbal in Japan.Beeld ANP

Populariteit

Is Estavana Polman populairder dan Lieke Martens? Polman was bij het gouden WK de beste handbalster van de wereld. Lieke Martens kreeg in 2017 de prijs van beste voetbalster van de wereld.

Zij, de bescheiden Limburgse, komt uit in de vrouwensectie van de grootste sport van deze wereld. Qua aandacht, zeker in Nederland, onvergelijkbaar groter dan het handbal waarin Polman, de brutale Arnhemse, beweegt. Polmans plus is haar uitgesproken karakter, haar liefde voor de camera en haar relatie met een van de beroemdste en leukste voetballers van het land, Rafael van der Vaart.

Qua kijkcijfers is vrouwenvoetbal veel groter dan vrouwenhandbal. Dat heeft met de zender te maken die het op het scherm brengt. De NOS maakte in juni en juli een enorm nummer van het WK voor vrouwen. Elke dag waren meerdere wedstrijden op tv, met kijkcijfers van 5,5 miljoen voor de finale Nederland – VS in Lyon.

Het WK handbal was, net als in 2015 en 2017, te zien bij abonneezender Ziggo. Daar werd bij sommige wedstrijden nauwelijks naar gekeken; woensdag 26 duizend voor Nederland tegen Zuid-Korea. De finale van zondag tegen Spanje, adembenemend tot de laatste seconden, trok dan weer wel 400 duizend Ziggo-kijkers plus 600 duizend geïnteresseerden die de samenvatting bij de NOS bekeken.

Qua media-aandacht was het WK handbal in Japan klein. Er waren twee fotografen en twee verslaggevers uit Nederland van NOS en De Telegraaf. Bij het WK voetbal in Frankrijk was het volgerspeloton, exclusief het vele televisiepersoneel van NOS en tal van niet-rechtenhouders, tien keer zo groot. Bij dat alles hoort aangetekend dat Japan ver weg was en Frankrijk om de hoek.

Historie

Vrouwenhandbal was, in Nederland, lang het alternatief in grote gezinnen voor de meisjes die toch ook een sport moesten doen. Voetbal was voorbehouden aan jongens. In Engeland was het zelfs vijftig jaar lang, tot 1971, verboden. Pas in de jaren zeventig werd in Nederland een landskampioenschap voor vrouwenelftallen ingesteld. Dat waren amateurs. In 2007 werd de eredivisie vrouwenvoetbal opgericht, met hier en daar professionele trekjes.

Handbal was in Nederland vele jaren elfhandbal, op een voetbalveld, met grote doelen en veel te grote ballen. In de jaren vijftig ontstond het snelle zevenhandbal, wat bij indoorbeoefening zaalhandbal ging heten. Het was de mondiale trend die in Nederland in zekere zin traag navolging vond.

Het Nederlandse vrouwenelftal viert het bereiken van het WK 2019. Beeld ANP

Internationaal

In 1976 werd vrouwenhandbal een olympische sport. Die toekenning van het logo met de vijf ringen is, nog altijd, het keurmerk van echte topsport. Voor vrouwenvoetbal kwam die twintig jaar later, in 1996, bij de Spelen van Atlanta die door het mega-populaire Amerikaanse thuisteam werd gewonnen.

De internationale handbalfederatie IHF schreef in 1957 al het eerste WK voor vrouwenploegen uit. Het werd gehouden in het toenmalige Joegoslavië, een aloude kweekvijver van handbaltalent. Dat was negentien jaar na de eerste wereldtitelstrijd voor mannen. In 1971 en 1986 werd dat WK-toernooi in Nederland gehouden. De wereldtitel van de nationale ploeg in 2019 kwam na het zilver (2015) en brons (2017) van eerdere WK’s.

Vrouwenvoetbal werd door de wereldbond Fifa pas in 1991 zodanig erkend dat er een toernooi om het wereldkampioenschap werd gehouden. Dat WK was in China. Het was 61 jaar, na de start bij de mannen (1930).

Techniek

Handbalsters, zo betoogt oud-bondscoach Henk Groener immer, zijn binnen enkele jaren in staat de ingewikkelde technieken van mannen te kopiëren. De draaibal vanuit de hoek, met effect via de vloer en dan tussen de palen, wordt door een speelster als Angela Malestein net zo gemakkelijk gedaan als mannelijke evenknieën. Dat heeft, behalve leergierigheid en atletisch vermogen, alles te maken met het formaat van de bal. Die is bij de vrouwen vier centimeter geringer qua omtrek dan bij de mannen. De kleinere handen van de vrouw, met vingers vol plakmiddel hars, kunnen daarmee dezelfde techniek tentoonspreiden als de mannen doen.

Voetbal van vrouwen gebeurt met hetzelfde spelmateriaal als bij de mannen. Het veld en het doel zijn even groot, de bal heeft hetzelfde formaat. Vrouwenvoetbal, toch behoorlijk ontwikkeld geraakt de laatste jaren, lijkt nog altijd een forse technische achterstand te hebben op de uitvoering door de mannen. Het spel mist, wereldkampioen Amerika wegdenkend, vaak vaart en finesse.

Handbal is gemakkelijker uit te voeren dan voetbal. De oog-hand coördinatie is eenvoudiger dan het oog-voet samenspel.

Beroep

In vele landen, niet in Nederland, is handbal een professionele sport. De afgestudeerden van de Handbal Academie van Papendal gaan direct de grens over, naar Duitsland, Denemarken, Frankrijk en soms naar de grootmachten Hongarije en Rusland, waar stevige bedragen voor getoonde handbalkwaliteit worden betaald. Het zijn er tussen de zeventig en tachtig die expat zijn. In Nederland is de eredivisie voor amateurs. De nationale ploeg bestaat uit achttien speelsters die in het buitenland actief zijn.

Voetbal voor vrouwen in Nederland zou professioneel moeten zijn, maar dat is slechts in de beleving en training het geval. Betaling is ondermaats. Slechts Ajax hanteert een cao. De acht teams uit de eredivisie worden bemand door zeer jonge krachten. Wie echt geld wil verdienen of ambitie bezit, gaat naar het buitenland. Van het nationale elftal speelt het merendeel over de grens, bij grote clubs als Arsenal en Barcelona.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden