Interview Anouk Hoogendijk

Oud-international Anouk Hoogendijk: ‘Mensen verwachtten dat ik de Messi was. Dat viel dus altijd tegen’

Oud-international Anouk Hoogendijk (34) haalt een deel van haar jeugd in nu ze geen topvoetballer meer is. Tien jaar na de doorbraak van het Nederlandse vrouwenvoetbal beziet ze de ontwikkeling ervan en de invloed van voetbal op haar eigen leven.

Anouk Hoogendijk: ‘Droom groot. Als het niet lukt, zie je dat later wel.’ Beeld Bastiaan Heus / HH

‘Lalalala’, schalt uit de boxen op de oranjebus, als ruim vijfduizend Nederlandse supporters in zingende colonne op weg zijn naar de wedstrijd Nederland - Canada in Reims. Anouk Hoogendijk maakt zich los van de groep voor een gesprek in het park bij het stadion. Boomstronken als stoelen. Oranje overal. Het gezicht van het vrouwenvoetbal van tien jaar geleden kijkt naar het uiterlijk van het spel van nu, en naar zichzelf.

In een leven vol plezier en genot haalt de oud-international een achterstand in op generatiegenoten. ‘Zaken zijn in de wacht gezet. Een jaar reizen. Niet te oud kinderen krijgen. Pensioenopbouw.’ Met haar vriend heeft ze een huis gekocht. Dat is weer een stap.

Stofzuiger met looks

Hoogendijk speelde 103 interlands als middenvelder. Ze was niet de beste en niet de meest technische voetballer, maar mede door haar aantrekkelijke uiterlijk was ze het visitekaartje avant la lettre van een ploeg in de schaduw van de Nederlandse topsport. Ze was de stofzuiger met de looks. Haar beslissende penalty tegen Frankrijk in de kwartfinales van het EK 2009 is al tientallen malen op tv uitgezonden, als keerpunt in de tijd. Mannen maakten destijds volop grappen over vrouwenvoetbal. Ja, als Hoogendijk meedeed, wilden ze wel even kijken.

Maar zie, anno 2019 is Oranje groot. De vrouwen zijn achtste finalist op het WK in Frankrijk. Het voetbal wordt op waarde en kwaliteit beoordeeld. Inwoners van Reims hangen uit de ramen om die gekke Nederlanders in hun oranje kloffie te aanschouwen. Hoogendijk is met ING mee, om vrouwen met topbanen bij te praten over tactiek en opstelling. ‘Tachtig procent van de tijd, misschien zelfs meer, voel ik me ontzettend gelukkig en bevoorrecht’, zegt ze. ‘Maar af en toe denk ik: ja, mijn sociale leven is erbij ingeschoten. Dat kun je niet inhalen in een jaar. Het is ook een beetje eenzaam. Ik ontmoet zoveel mensen, maar het is even hier en even daar.’

Anouk Hoogendijk maakt de 3-1 tijdens de traditionele nieuwjaarswedstrijd van Royal Haarlem All-Stars en de ex-Oranje Leeuwinnen. Beeld ANP

Boegbeeld

Dat de ogen destijds vooral op haar waren gericht, was soms moeilijk. ‘Topsport was geweldig, maar ik ben echt een teamspeler. Ik houd van harmonie, van verbinding. Ik wil dat iedereen gelukkig is. Het was best lastig om die vooraanstaande positie te krijgen. Ik koos er niet altijd voor, maar wilde wel mijn bijdrage leveren aan de groei van het vrouwenvoetbal.’

De mannenwereld wilde het ‘lekkere ding’ Hoogendijk op de covers. ‘Vera Pauw (de bondscoach, red.) zei altijd: we moeten boegbeelden kiezen. We hebben aandacht nodig. Op de juiste manier. Dus maakte ik toen bewuste keuzes. Ik sloeg FHM (een mannenblad) altijd over, of bepaalde reportages in Panorama, en deed alleen dingen die bij het imago van ons team pasten. Terwijl ik het ook leuk vond. Het gaf nieuwe kansen. Maar in een team was het lastig, ook omdat ik niet de spits was die altijd scoorde. Omdat ik steeds in beeld was, verwachtten mensen dat ik de Messi was. Dat viel dan dus altijd tegen. Dus hoorde ik vaak: oh, ja, die Hoogendijk. Is dat het? Ik was de stofzuiger. Ballen oprapen en inleveren. Zelfs die penalty was niet de bedoeling. Ik was de zevende nemer.’

Droom groot

Op haar wangen is de Nederlandse vlag geschilderd. Wat ze nu doet? Het is een goede vraag met een lastig antwoord. Van alles dus. Genieten. Analyseren voor tv. Presenteren. Ze maakt filmpjes voor g-voetbal en meidenvoetbal. Ze is ambassadeur van Ajax. En ze reist voor World Coaches, het wereldwijde opleidingsprogramma van de KNVB.

Voor het programma was ze een week in Indonesië. ‘Als rolmodel voor vrouwen probeer ik dan uit te leggen wat hun kansen zijn. Hoe ze uit hun schulp kunnen kruipen, hoe ze zich kunnen presenteren. Dat ze doelen mogen stellen.’ Ze doet een dialoog na: ‘Dan vraag je aan een meisje: wat wil je later worden? Trainster. Van het Indonesische team? Nee, dat is veel te moeilijk. Maar meisje, je bent veertien! Droom groot. Als het niet lukt, zie je dat later wel. Als kind mag je dromen hebben. Ik wilde ook tussen de mannen van Ajax voetballen.’ Uiteindelijk voetbalde ze bij de vrouwen van Ajax.

De Ajacieden Anouk Hoogendijk (L) en Dominique Vugts nemen Maud Roetgering van FC Twente in de mangel, 4 september 2016. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Grenzen verkennen

Zo is ze wat rusteloos, maar telkens vol nieuwe energie en voldoening. ‘Ik had me voorgenomen na het stoppen één of twee jaar alles te proberen. Dat wordt misschien drie jaar. Op het einde van mijn loopbaan voelde ik erg de drang om iets anders te doen, met het gevoel dat ik achterliep. Vriendinnen die niet voetbalden, hadden al kinderen en maatschappelijk carrière gemaakt. En ik reisde met voetbal de wereld over en zag veel velden. Maar ik wilde me ook op andere vlakken ontwikkelen. Ik ben dus volop aan het inhalen en daarvan geniet ik. Die vriendinnen van mij hebben allang uitgevonden wat hun passie en richting is.’

Ze verkent haar grenzen, onder meer door sexy foto’s op Instagram te plaatsen. ‘Doodeng’, vond ze dat eerst. Ze zei altijd nee. Het moest draaien om voetbal. ‘Nu dacht ik, als ik het nog een keer wil doen, moet het nu.’ Schaterlachend: ‘Ook qua leeftijd.’ Ze mocht stijl, fotograaf en sfeer bepalen. ‘Het was een overwinning op mezelf. Het is altijd spannend wat de buitenwereld vindt. Ik weet dat ik me daarvan niets moet aantrekken, maar dat gebeurt toch. Dit was een test en ik was best trots op mezelf.’

Leukste dag van het jaar

Voetbal mist ze alleen als ze eens een wedstrijd speelt bij een speciale gelegenheid. ‘Ik ben blij dat ik niet meer elke dag van de week hoef te trainen. Dat heb ik zo lang gedaan.’ Elke sport was leuk vroeger. In feite is dat nog zo, met werkzaamheden buiten het veld. ‘Het liefst zou ik een talkshow met verstandelijk beperkte mensen maken. Voor de jaarlijkse g-voetbaldag van de KNVB kom ik terug van vakantie. Dat is de leukste dag van het jaar. Het spreekt me aan en blijkbaar is dat gevoel wederzijds. Juist in die doelgroep zitten mijn grootste fans. Ze maken schilderijen voor me, zijn puur en oprecht. Ze zijn zo anders dan wij, met onze bedachtzaamheid en ijdelheid.’ Ze is ook docente lichamelijke opvoeding, met de specialisatie speciaal onderwijs. ‘Dat ligt het verst af van topsport.’

Hoogendijk is blij met de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal, qua aandacht, contracten en salarissen. ‘In elk interview maakte ik me daarvoor hard, maar altijd dacht ik: zo’n vaart zal het niet lopen. Door het gewonnen EK van 2017 is het allemaal gebeurd. Ze vragen vaak: vind je het niet jammer dat je net gestopt was voor dat EK? Nee. Het was goed zo. Ik ben trots op mijn loopbaan en blij dat het vrouwenvoetbal erkenning krijgt. Vroeger moest je het altijd verdedigen, totdat je dacht: nou, hier heb ik helemaal geen zin in. Nu zien mensen het op tv en zien ze het als volwaardig. Aan dat proces heb ik een steentje bijgedragen. En ik heb er geen moeite mee niet bij deze generatie te zitten. Want de huidige internationals geven mij ook weer leuk werk. Veel van wat ik doe, heb ik te danken aan het feit dat zij zo goed zijn.’

Achtste finales 

De achtste finales van het WK voetbal voor vrouwen zijn als de strijd tussen Europa en de rest van de wereld. Min of meer toevallig zijn de acht nog deelnemende Europese landen gekoppeld aan de overgebleven vertegenwoordigers uit Azië, Amerika en Afrika.

Nederland sluit het bal dinsdag om 21.00 uur tegen Japan, in Rennes. Voor die tijd zijn de andere zeven duels: Duitsland – Nigeria, Noorwegen – Australië, Engeland – Kameroen, Frankrijk – Brazilië, Spanje – Verenigde Staten, Zweden – Canada en Italië – China. Mocht Nederland winnen, dan is de winnaar van Italië – China op zaterdag 29 juni de tegenstander in de kwartfinales. Die wordt gespeeld in Valenciennes.

Bij de vorige WK-deelname, vier jaar geleden, verloor Oranje in de achtste finale van Japan met 2-1. Nederland voelde toen te laat aan dat er kansen lagen tegen het driftig combinerende land, dat niet zo makkelijk scoort en waartegen Nederland een paar keer won op de (verder niet zo belangrijke) Algarve Cup.

Interessant nevenaspect van het WK is dat er voor de beste drie Europese landen een olympisch startbewijs klaarligt. Bondscoach Sarina Wiegman sloot zich aan bij de woorden van minister Bruins (Sport), die graag ziet dat Nederland in 2027 het WK organiseert. Wiegman: ‘Het EK van 2017 heeft het vrouwenvoetbal in Nederland een enorme boost gegeven. De prestaties van toen hebben een ontwikkeling op gang gebracht die niet te stoppen is.’

Meer over vrouwenvoetbal

Waar de nationale mannenploeg pas na vier als bijna traumatisch ervaren mislukkingen tijdens eindronden een penaltyreeks wist te winnen, slaagden de voetbalsters bij hun debuut. Lees over het EK van 2009. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden