Orde tijdens Euro 2000 doet naar meer verlangen

Honderden arrestaties, vernielingen en vechtpartijen ten spijt, Euro 2000 is volgens politici en organisatoren rustig verlopen...

Van onze verslaggever Jan 't Hart

Minister De Vries van Binnenlandse Zaken maakt vandaag officieel de balans op van Euro 2000. Zijn conclusie zal niet verrassend zijn: een rustig verlopen voetbalfeest met hier en daar incidenten, én met de aantekening dat België het zwaarder had te verduren dan Nederland. 'Euro 2000 is zonder grote drama's voor de openbare orde verlopen', zei directeur-generaal EK 2000 Van Zunderd zondag al.

Er waren veel kleine opstootjes, vernielingen en arrestaties van vooral zwarthandelaren. Maar tot echt grote rellen is het niet gekomen. De relletjes na afloop van het verloren duel van Nederland tegen Italië waren in die zin een smet op het toernooi, een verliezer onwaardig.

De verwachtingen voor het toernooi waren somber. Te somber, oordeelde premier Kok vrijdag. Ze waren gebaseerd op eerdere ervaringen met voetbalsupporters, vooral die uit Engeland. Britse deskundigen waarschuwden voor grote ongeregeldheden. Rellen eerder in Turkije en Denemarken met Turken en Engelsen, deden het ergste vrezen. Tussen de 1,2 miljoen supporters die op een toernooi afkomen, zitten altijd wel enkele gevaarlijke fanaten. Alle reden dus om vooraf beducht te zijn.

Eén massale vechtpartij en Euro 2000 zou zijn bezoedeld. Nederland had zich dan ook tot de tanden bewapend. Preventie werd het sleutelwoord. Zorg dat er geen hooligans het land inkomen, was het parool. Als ze toch het land bereiken, zorg dan dat ze niets kunnen uitrichten. Mocht dat toch gebeuren, dan moet de politie er direct bovenop zitten om verdere verspreiding van geweld te voorkomen.

Politici namen vergaande wetten aan om groepen hooligans vast te houden, zelfs op verdenking van mogelijk te plegen feiten. In naam van de openbare orde werden de bevoegdheden van politie en justitie opgerekt. Burgemeesters hielden grote loodsen vrij om legers hooligans in op te sluiten, het openbaar ministerie kreeg de vrijheid aangehouden relschoppers extra lang vast te houden in afwachting van hun rechtszaak.

Alle politiekorpsen moesten een deel van de manschappen afstaan aan de speelsteden Amsterdam, Arnhem, Eindhoven of Rotterdam. Het leger inzetten voor allerhande klussen, zoals het CDA in de Tweede Kamer voorstelde, ging het kabinet te ver. 10 Procent extra politie-inzet vond men genoeg.

Politiechef Van Zunderd werd voor de coördinatie van de veiligheid door voormalig minister van Binnenlandse Zaken Peper naar Den Haag gehaald. De filosofie van overal preventief optreden en er bovenop zitten als het fout gaat, droeg hij met verve uit door actief alle media in binnen- en buitenland te benaderen, om de supporters ervan op de hoogte te stellen. 'In Holland kan niets meer', kopte een Spaanse krant tot zijn genoegen. Nederland zou te maken krijgen met een 'cultuurschok', waarschuwde hij.

Die is uitgebleven, omdat de politie voornamelijk bleef optreden zoals ze de afgelopen jaren bij voetbalwedstrijden gewoon was: de-escalerend. De Amsterdamse politiechef Kuiper zei zaterdag: 'We wisten waar ze zaten en we hebben voorkomen dat ze elkaar te lijf zouden gaan.'

De hooligans zijn de afgelopen jaren nauwlettend gevolgd en werden in de gaten gehouden zodra ze hun land verlieten om naar Nederland te reizen. Als er geen reden was ze tegen te houden bij de grens, werden ze tijdens hun verblijf steeds gevolgd.

ME'ers stonden meestal in hun T-shirts tussen de supporters. Agenten met de platte pet waren overal aanwezig om zonodig preventief op te treden. Ze waren in zulke grote aantallen aanwezig, dat zelfs zakkenrollers het nauwelijks waagden om hun beroep uit te oefenen. Voor zover bekend hebben politie en justitie geen misbruik gemaakt van hun bevoegdheden.

Dat smaakt naar meer, heeft Van Zunderd laten weten. Na het EK wordt hij weer korpschef in de regio Midden-Brabant. Net als meerdere Kamerleden voelt hij er veel voor om bij grote evenementen de EK-filosofie uit de kast te halen. Veel blauw op straat, dat onmiddellijk ingrijpt als er klappen vallen. Verder dient de politie vooral preventief op te treden.

Ook bij Kamerleden is de euforie groot. Olympische Spelen, het WK voetbal, laat maar komen. Nederland is nergens meer te klein voor, juichten VVD'er Rijpstra, PvdA'er Middel en CDA'er Atsma zaterdag in Het Parool. Eén van hen wordt staatssecretaris van Sport in het volgende kabinet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden