Oranje wint met 3-1 van Bulgarije, maar ziet Zweden verder weglopen

Ondanks de zege op Bulgarije (3-1) is de deelname van het Nederlands elftal aan het WK in Rusland vooralsnog een fata morgana. Theoretisch gezien staat in het centrum van de luchtspiegeling een pot met goud, maar veel groter is het risico van gezichtsbedrog. Alleen: opgeven is geen optie. De tocht naar het mogelijke walhalla duurt voort, al wacht mogelijk het grote niets.

Davy Pröpper in extase na zijn 1-0 tegen Bulgarije Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het Nederlands elftal van tegenwoordig is een theatrale vorm van surrealisme. Zo vertelt bondscoach Dick Advocaat na Nederland Bulgarije dat hij Vincent Janssen goed vond spelen. Zijn assistent Ruud Gullit twittert, tot woede van Advocaat, een filmpje uit de kleedkamer, waarin Gullit met zelfvoldane blik kond doet van een fantastische overwinning. Het hossende publiek in oranje doet net of het WK is bereikt, terwijl dat nog eindeloos ver weg is.

Aandoenlijk was de werklust van Oranje, en vooral de ereronde van Arjen Robben, solo door de Arena, alsof hij dribbelde over een mals strookje gras. De rest van het elftal was al naar binnen gelopen. Robben vroeg na afloop om meer beleving in sommige fasen. Dat is voor hem makkelijk gezegd: zoals hij voetbal ademt, is zeldzaam.

Dan het spel. Chaotisch, bij vlagen zelfs ergerlijk. Het voetbal is gemiddeld genomen te slecht om werkelijk succesvol te zijn, te onsamenhangend. De ene keer is het gehaast, dan weer vervalt het in dat eeuwige breedtespel dat het Nederlandse voetbal verziekt. Ja, de internationals waren best van goede wil. Ze holden en draafden, maar het spel is onrustig en technisch beperkt; zonder creativiteit, zonder initiatief, zonder ritme ook.

Zelfs bij de amateurs vraagt de trainer of een bepalende speler na de vakantie een beetje ritme heeft. Anders wacht hij nog maar even met een optreden in het eerste elftal. Bij Oranje, als hoogste elftal de beoogde voorbeeldploeg voor de rest van het land, is dat adagium afgeschaft. Vincent Janssen, de minutenman van Tottenham Hotspur, mocht gewoon blijven staan, 90minuten lang. Hij werkte zich kapot, al waren goede acties spaarzaam. Advocaat vond hem goed. Dat zegt ook iets over de mogelijke keuzen. Advocaat ziet het gewoon niet zitten in Bas Dost, de veel scorende aanvalsleider van Sporting Lissabon.

Het beste was Daley Blind, rustig en begaafd, als linksback goed voor twee beslissende voorzetten. Twee keer met links, van de linkerflank, ingetikt door Pröpper en Robben. Bijna ouderwets mooi. Ook de derde treffer kwam van links, een kopbal van Pröpper, na een voorzet van de rechtsbenige Promes.

Davy Pröpper scoort de 1-0 tegen Bulgarije Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Twee keer scoorde Davy Pröpper dus, die onlangs van PSV vertrok naar Brighton. Het inbrengen van Pröpper, vervanger van Sneijder als aanvallende middenvelder, bleek een goede zet. Het andere doelpunt was dus van aanvoerder Robben, die de ploeg op sleeptouw nam, al oogde zijn inspanning soms geforceerd. Toen hij scoorde (2-0), viel vrijwel meteen de 2-1, omdat Kostadinov de vrije trap van Popov lichtjes raakte en doelman Cillessen kansloos was.

Oranje kan even niet zo heel veel beter, al blijft de kermis op volle toeren draaien. Nooit is daar ingetogenheid. Het is in zekere zin weerzinwekkend, die vrolijke optredens van Ali B en co, dat commerciële gedoe rond interlands, de wave die zondag weer door het stadion rolde, terwijl rivaal Zweden almaar verder uitliep in Wit-Rusland, tot drie punten en zes doelpunten uiteindelijk, en met nog maar twee duels te spelen.

Zweden drie punten en zes goals voor

Zweden is tijdens de achtste speelronde van de WK-kwalificatie twee doelpunten uitgelopen op het Nederlands elftal. De voorsprong van de Scandinaviërs bedraagt nu drie punten en zes doelpunten, met nog twee duels te spelen. Oranje klom door de zege op de Bulgaren naar de derde plaats in groep A van de kwalificatiereeks.

Op 7 oktober ontvangen de Zweden de Luxemburgers en speelt Nederland in Borisov tegen Wit-Rusland. Stel dat Nederland wint, dan is de thuiswedstrijd van drie dagen later tegen Zweden de laatste mogelijkheid om de achterstand in te lopen, gesteld dat Zweden ook van Luxemburg wint. Sterker: het verschil in doelpunten groeit misschien nog iets op de voorlaatste dag. Nederland zal dan niet alleen moeten winnen om Zweden in te halen, een ruime zege is dan nodig. Mocht Nederland alsnog als tweede eindigen, dan is het te hopen dat de ploeg niet de slechtste nummer twee is. Die mag als enige van negen nummers twee geen play-offs spelen.

Bondscoach Dick Advocaat: ‘We hadden niet verwacht dat Zweden met 4-0 zou winnen in Wit-Rusland, maar als zij dat kunnen, kunnen wij dat ook. Ik blijf optimistisch. In oktober zijn we ook weer een maand verder, dan hebben de spelers meer ritme.’

Doelsaldo

De vraag is of Advocaat donderdag in Saint-Denis niet meer defensieve inspanning had moeten verrichten om de achterstand in de slotfase tegen Frankrijk te beperken tot minder dan 4-0, of zondag misschien een extra spits had moeten brengen om verder uit te lopen tegen de Bulgaren.

'Met een spits extra ga je niet altijd beter spelen', oordeelde Advocaat, die tegenwoordig redelijk beheerst reageert op felle kritiek. Wisselen van Janssen was voor hem geen optie. 'Ik vond hem uitstekend spelen, als kapstok, als aanspeelpunt. Het is alleen jammer dat hij niet scoorde.' De vraag is alleen of dat niet logisch is, gezien het minimum aan speeltijd.

Rechtsachter Tete verving Fosu-Mensah (ten opzichte van het duel met Frankrijk), Vilhena verving de geschorste Strootman, Pröpper speelde in plaats van Sneijder. Het zat Oranje mee met de vroege openingstreffer in de zevende minuut, een mooi doelpunt na een combinatie tussen Promes en Janssen, de voorzet van Blind en het intikken van Pröpper.

Lang bleef het bij 1-0, terwijl Zweden tegen Wit-Rusland naar 0-3 bij rust uitliep. Tijdens de pauze kregen de internationals de alarmerende tussenstand in Borisov te horen. De Bulgaren waren toen trouwens al bijna op gelijke hoogte gekomen, toen Kostadinov tegen de paal kopte.

Nederland wist dat het vaker moest scoren, maar uiteindelijk bleef de marge beperkt tot 3-1. Op zich geen slechte uitslag, maar in combinatie met het geknoei in voorgaande wedstrijden, het resterende programma en de stand in de groep, is het eerste gemiste WK sinds 2002 zeer nabij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.