Oranje-vrouwen eindigen niet op het ereschavot in Qatar

Bondscoach Johan Lammerts hoopte op drie vrouwen op het ereschavot. Het werd er een en die stond niet eens op de hoogste tree.

Beeld afp

In een onwerkelijk decor met meer dranghekken dan toeschouwers grepen de Oranje-vrouwen gisteren naast het goud in de tijdrit op het WK in Qatar. Die gouden medaille hing aan het einde van de middag om de nek van de Amerikaanse Amber Neben, een 41-jarige veteraan met een opmerkelijk dopingverleden.

Haar zege betekende een flinke streep door de rekening van bondscoach Johan Lammerts. Een tikkeltje optimistisch hoopte hij vooraf op een volledig oranje gekleurd podium. Zo'n heel gekke gedachte was dat ook weer niet. Met Ellen van Dijk (stuurfout) en Annemiek van Vleuten (val) had hij twee rensters in de ploeg die belust waren op revanche na hun mislukte Olympische Spelen. En met een beetje geluk zou Anna van der Breggen nog kunnen voortdrijven op haar succes in Rio.

Het liep allemaal anders. Eerst Ellen van Dijk. De wereldkampioene van 2013 moest in de lege straten van Doha genoegen nemen met zilver. Een medaille waar ze na afloop niet goed raad mee wist. In het verleden maalde het hoofd vaak harder dan haar benen, maar dit keer was Van Dijk eens niet bezweken onder de druk. 'In die zin heb ik hier een overwinning op mezelf gehaald.'

Maar ja, zilver is geen goud en louter voor die kleur was de Woerdense naar Doha afgereisd. Slechts zes seconden bedroeg het verschil met Neben. 'Maar harder kon ik echt niet. Ik heb alles gegeven.' Direct na de finish werd ze omringd door een groepje fotografen die haar vermoeidheid in de hitte wilden vastleggen. Droogjes, nadat ze weer een beetje bij de pinken was: 'Nou, die foto's halen het plakboek niet, denk ik.' Zo viel er tenminste toch nog wat te lachen op het zielloze WK.

'Al val ik dood van mijn fiets, ik pers er alles uit'

Niet zeuren vinden bondscoach Lammerts en Ellen van Dijk, vandaag favoriet bij de tijdrit. Dat het heet is in Qatar weten we nu wel. 'Het kan niet altijd 20 graden met een zonnetje zijn.' Lees hier het hele artikel.

Dan Annemiek van Vleuten, die als vijfde eindigde. De Wageningse had de pech dat ze tamelijk vroeg op het startblok moest verschijnen, precies op het moment dat de zon op z'n heetst was in Doha. Zorgvuldig had ze zich voorbereid op de warmte, maar na de finish moest ze toch concluderen 'niet hittebestendig genoeg te zijn'.

Door de droge wind was ze onderweg ook nog eens een lens verloren. 'Aangezien ik min 7 heb, miste ik de diepte in de bochten en bij de rotondes.' Van Vleuten benadrukte de verloren lens niet als excuus te willen gebruiken. 'Ik wilde niet te snel starten, uit angst om mezelf op te blazen. Maar als ik de race mocht overdoen, zou ik het anders hebben gedaan.'

Anna van der Breggen, de laatste Nederlandse deelneemster, moet concluderen dat het seizoen voor haar net even te lang heeft geduurd. Haar piek en focus lagen in Rio, met goud in de wegwedstrijd en brons in de tijdrit. In Doha eindigde ze als dertiende en ze kon daarmee leven. 'Ik kwam hier als een tevreden mens en ga weer weg als een tevreden mens. Mijn seizoen is al geslaagd.'

Kristin Armstrong. Beeld anp

En zo ging de overwinning verrassend naar Amber Neben, die in 2003 een dopingschorsing van zes maanden uitzat vanwege het gebruik van nandrolon. Volgens Neben was dat middel in haar lichaam gekomen door een vervuild voedingssupplement. Met succes sleepte ze fabrikant Hammer Nutrition voor de rechter: Neben werd van alle blaam gezuiverd. In 2007 werd bij haar huidkanker ontdekt. 'Met dank aan God heb ik die ziekte overwonnen', sprak ze gisteren plechtig.

41 jaar is Neben, voor een topsporter aardig op leeftijd. Maar op de Olympische Spelen won de 43-jarige Kristin Armstrong de tijdrit. Grijpen de veertigers de macht, zoals in het tijdperk Jeannie Longo, de Française die zelfs op haar vijftigste nog vijfde werd op het WK tijdrijden? 'Nou, dat lijkt me niet zo'n goed voorbeeld', reageerde Van Vleuten. 'Want we weten allemaal dat zij niet op een bruine boterham reed.'

Nee, de kracht van de 'wielerbejaarden' Armstrong en Neben zit hem in iets heel anders, dacht Van Vleuten. 'Hoe ouder, hoe taaier. Zeker bij de tijdrit hoef je het niet zozeer van je explosiviteit te hebben, maar meer van je duurvermogen. En Neben heeft met haar 41 jaar een schat aan ervaring over hoe je een tijdrit het beste kunt indelen.'

Op de vraag hoe lang Neben nog doorgaat met fietsen, moest ze gisteren het antwoord schuldig blijven. 'In elk geval volgend jaar nog, omdat ik mijn regenboogtrui wil verdedigen. Daarna zal ik God om advies vragen wat voor mij het beste is.'


Verantwoord of niet?

De hoge temperatuur in Doha blijft een veel besproken onderwerp. Gisteren eiste de hitte een nieuw slachtoffer: de Belgische junior Jasper Philipsen. Hij kampte na zijn tijdrit met oververhitting en moest met de ambulance worden afgevoerd naar het ziekenhuis. De thermometer gaf tijdens zijn race 39 graden aan.

Toch vindt Robert Kempers, bondsarts van de Nederlandse equipe in Qatar, niet dat de renners aan abnormale omstandigheden worden blootgesteld. 'Afgelopen jaren waren er wedstrijden in onder meer de Vuelta waar het warmer was dan hier', zegt hij. 'Ik vind het interessant dat je sporters uit warme gebieden zoals Australië, Spanje en Zuid-Amerika nauwelijks hoort over de hitte. Zij klagen eerder over kou in de klassiekers.'

Gisteren, na afloop van de tijdrit, moesten diverse vrouwen minutenlang bijkomen van de hitte. Sommigen zegen neer tegen de dranghekken. Zondag raakte de Nederlandse Anouska Koster bevangen door de hitte en kwam ten val. De Russische Alena Amialiusik moest een half uur na haar race nog worden ondersteund.

Volgens Kempers ligt een deel van de verantwoordelijkheid bij de renners zelf en valt de UCI weinig te verwijten. 'Bij zowel de start als finish is er voldoende water en ijs. Er staan bij de warming up-zone, finish en hot seat airco's. En na de finish staan er artsen die de sporters in de gaten houden. Men doet er alles aan om de renners te helpen.'

Met de onfortuinlijke Jasper Philipsen liep het overigens goed af. Hij werd dinsdagmiddag alweer uit het ziekenhuis ontslagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden