Oranje na 30 jaar niet meer naar Huis ter Duin in Noordwijk

'Hier zijn plannen gesmeed om de WK-finale te halen'

In 1987 koos Rinus Michels voor Huis ter Duin in Noordwijk als spelershotel van Oranje. 30 jaar later keert het Nederlands elftal aan de hand van Ronald Koeman terug naar Zeist.

Op de elfde etage van hotel Huis ter Duin het zogeheten Advocaat-penthouse, met zeezicht. Beeld Simon Lenskens

Huis ter Duin in Noordwijk aan Zee mag dan met ingang van deze week de status als spelershotel van Oranje kwijt zijn, de geschiedenis ervan is op de bovenste verdiepingen stevig verankerd in de gedaante van koperen bordjes. Volgens de aanduiding bevindt zich op de elfde etage het zogeheten Advocaat-penthouse, met zeezicht. Pal ertegenover zit het Van Marwijk-penthouse, met landzicht. Op de negende is de Van Gaal-suite te boeken, met zicht naar beide zijden. Aan de wanden hangen foto's die de bondscoaches zelf mochten aanleveren. Zo is Dick Advocaat, gewezen trainer van Zenit St.-Petersburg, te zien in gesprek met de Russische president Vladimir Poetin - hij wel.

Warm band

Het vernoemen van verblijven is een bezegeling van bijzondere relaties, licht hoteldirecteur Stephan Stokkermans toe. Daarbij wordt de werkelijkheid soms licht verbogen: de coaches van het Nederlands elftal verbleven meestal in een penthouse verderop in de gang op de elfde, met een boardroom en een zitje, handig voor videopresentaties en stafbesprekingen. Dat zijn trouwens de Felderhof-penthouses - ook met voormalig tv-presentator Rik onderhoudt het hotel een warme band.

Het vertrek van de KNVB kwam voor Stokkermans niet als een verrassing. De bond gaf al vier jaar geleden aan op termijn terug te zullen keren naar Zeist, waar de campus zijn voltooiing naderde. Voor de zekerheid had het hotel de kamers in deze week nog vrijgehouden, maar de nieuwe bondscoach Ronald Koeman gaf meteen de voorkeur aan de beslotenheid van de nieuwe accommodatie. Stokkermans heeft er vrede mee. 'We zijn dankbaar en trots op 30 jaar samenwerking.'

Het Grand hotel Huis ter Duin in Noordwijk vanaf het strand: 'Je kon er heerlijk in de ondergaande zon zitten voor de wedstrijd'. Beeld Simon Lenskens

Uitzwaaidagen

Het was coach Rinus Michels die in 1987 vroeg of er plek was in Noordwijk. Hij kende de eigenaren, de familie Noorlander. Hij zag het als de ideale uitvalsbasis, gelegen tussen de stadions in Amsterdam en Rotterdam en nabij Schiphol. Hij schreef er nog geen jaar later het eerste hoofdstuk van de gedeelde geschiedenis: voor het vertrek naar het EK in Duitsland barstte hij uit in een aria: 'Beautiful Isle of Somewhere'. De spelers zagen een ontspannen trainer - het zou wel eens goed kunnen komen.

Meer opmerkelijke momenten volgden. Ruud Gullit verliet het hotel in 1994, vlak voor het WK in de Verenigde Staten, achtervolgd door cameraploegen tot in de parkeergarage. Daar stapte de sterspeler van de Italiaanse competitie na een omhelzing met journalist Frits Barend in een Peugeot 205 en verdween. Hij kon zich niet verenigen met de tactiek van Advocaat. Zij aan zij keerden ze 23 jaar later terug in Huis ter Duin, de een weer als bondscoach en de ander als diens assistent. Stokkermans herinnert zich de uitzwaaidagen met echtgenotes en kinderen, waarbij het er wel eens emotioneel aan toeging, en het uitbundige onthaal na de succesvolle WK's in Zuid-Afrika en Brazilië.

Als perschef van de bond, logeerde Kees Jansma volgens eigen schatting zo'n honderd keer in Noordwijk. 'Het was natuurlijk een fijn hotel, je kon er heerlijk in de ondergaande zon zitten voor de wedstrijd. Maar ik zag het ook als een broedplaats van talent. Hier zijn de plannen gesmeed om tweede of derde van de wereld te worden.'

Wat hem vooral is bijgebleven is de zinderende spanning op wedstrijddagen. 'Als journalist heb je daar natuurlijk geen zicht op, maar voor spelers is zoiets vreselijk. Iedereen zegt tegen ze: winnen hè. Winnen! De meesten zaten altijd vroegtijdig in de bus. Ze wilden zo snel mogelijk in het stadion zijn. Ik noem geen namen, maar ik heb spelers gezien die op zulke momenten bijna bezweken aan de angst om niet aan de hoge verwachtingen te kunnen voldoen.'

Advocaat in koper gegoten. Beeld Simon Lenskens

Stokkermans beweegt zich geruisloos door de gangen waar de spelers verbleven, op de dan afgesloten vijfde en zesde etage. Tapijt dempt zijn voetstappen. In een open ruimte houdt hij halt. 'Hier stond een tafeltennistafel. Er lagen gamecontrollers, er hing een dartbord. Bondscoach Louis van Gaal wilde altijd dat de deuren openbleven. Hij wilde dat er interactie was.'

Gaandeweg veranderden de eisen. Eerst sliepen er twee spelers op één kamer, later hadden ze het rijk alleen. De staf van de KNVB verdrievoudigde tot zo'n dertig personen. Er kwamen technici mee voor de videoanalyse, en koks. De catering raakte toegesneden op persoonlijke wensen. Stokkermans: 'Wat echt explodeerde was het mediacircus. Er kwamen niet alleen sportverslaggevers op af, maar ook society- en lifestylejournalisten.'

Daarmee werd de entree de meeste gefilmde draaideur van Nederland. De uitverkoren spelers beklommen enkele traptreden naar het bordes en passeerden een muurtje van lenzen en een woud aan microfoons, voordat ze door de zwenkende glazen poort in de veilige beslotenheid van de foyer belandden. De bolides en de outfit trokken net zoveel aandacht als de vreugde over de selectie.

Wie wilde, kon met de auto onder de luifel door en dan linksaf de parkeergarage in. Maar dan stond de voetballer te boek als een arrogant joch, tekent Jansma aan. 'Bijna iedereen stond toch gewoon netjes de pers te woord, ook al sneeuwde of waaide het en wisten ze niet eens wie ze voor zich hadden.'

Hij vond het niks, zo'n ontvangstcomité. 'De serieuzere media zag je er nauwelijks. Wij hebben het ook nooit georganiseerd.' Het leverde toch enkele spraakmakende beelden op. Jansma: 'Ik weet nog dat Memphis Depay oprecht verbaasd was. 'Kees, het gaat over mijn hoed. Mijn hoedje! Begrijp jij dat nou?'

Op de rechterfoto: Dick Advocaat met Poetin. Beeld Simon Lenskens

Façade

Debutanten waren onder de indruk van de naar Noordwijkse maatstaven immense façade. Eric van der Luer speelde in 1995 voor Roda JC, toen hij werd opgeroepen. 'Je ziet het hotel van veraf al liggen. Dat doet wel iets met je. Die grandeur ook, als je binnenstapt. Ineens ben je iemand.'

Hij logeert er nog altijd drie tot vier keer per jaar. 'Ook al zit je er maar een weekend, je hebt het gevoel dat je veel langer bent weggeweest.' Hij betreurt het dat Oranje de afzondering in Zeist zoekt. 'Het versterkt het idee dat voetballers een ander soort mensen zijn. In Noordwijk kon je ons gewoon aanraken. Je liep er tussen de andere gasten.'

Barry Obdam (ex-AZ) kende het hotel al van jongsaf, als Lissenaar heeft hij Huis ter Duin bijna in het blikveld. 'Ik ging soms met vrienden naar het terras op het strand, op zondagmiddag na de wedstrijd. Niet elk weekeinde, nee, dat was toch wat te prijzig.'

Toen hij in 2005 werd geselecteerd, overwoog hij met de fiets te gaan. Het bleef bij die opwelling. 'Of ik het er leuk vond? Is dat een serieuze vraag? Het is er luxe, het ligt prachtig, alles is er op en top geregeld. Maar voor mij was pas echt speciaal de reden waarom ik er was. Ik zat erbij, ik zat in Oranje.'

Veiligheid

Wat gaat directeur Stokkermans het meest missen? 'De lange relaties die je opbouwt. Koeman en Marco van Basten kwamen hier als spelers, ze keerden terug als coach. Mark van Bommel en Frank de Boer debuteerden hier. Daley Blind kende ik als de zoon van Danny, nu is hij zelf international. Wij hebben als familie altijd dicht bij de spelers willen staan, op de momenten van succes en euforie, maar ook als er teleurstelling was en frustratie. Warmte en veiligheid bieden, daar gaat het om. Ik weet ook zeker dat velen nog terug zullen keren. De deur is zeker niet dicht.'

Louter uit nieuwsgierigheid, tot slot: heeft er ooit een gast bezwaar gemaakt tegen de portretten in de penthouses? Stokkermans: 'Eén keer, een staatshoofd. Maar die zat in het Felderhofverblijf. Daar hingen te veel afbeeldingen van Riks ontmoetingen met westerse leiders. Over de trainers zijn nooit klachten binnengekomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.