Voetbal Onderzoek

Oranje-aanvoerder Virgil van Dijk bloeit op onder stress, Memphis Depay juist niet

Oranje-aanvoerder Virgil van Dijk excelleert onder grote mentale druk, aanvaller Memphis Depay kan er juist moeilijk mee omgaan. Dat blijkt uit een onderzoek van de Katholieke Universiteit Leuven en het data-intelligentiebedrijf SciSports naar het mentale aspect van voetbal.

Virgil van Dijk tijdens de Premier League wedstrijd tussen Manchester United en Liverpool FC. Beeld Getty Images

In het onderzoek zijn 7.000 wedstrijden verspreid over zeven competities geanalyseerd. Om te bepalen hoe spelers met de druk omgaan, is gebruik gemaakt van een model dat variabelen als het belang van de wedstrijd en het scoreverloop weegt. Een 2-1-achterstand in een cruciale uitwedstrijd levert de speler volgens het gebruikte model een hoge druk op, maar bij een 4-0-voorsprong is er minder spanning.

De spelers zijn van minuut tot minuut beoordeeld op de beslissingen die zij in balbezit nemen, of acties succesvol worden uitgevoerd en wat de invloed daarvan is op het verloop van het duel. Het model berekent dit automatisch, door middel van algoritmen. Het onderzoek kan nieuwe inzichten opleveren voor de transfermarkt, zegt Lotte Bransen van SciSports. ‘Als een club miljoenen neerlegt voor een nieuwe speler is het belangrijk om te weten hoe stressbestendig die speler is.’

De Engelse topclub Liverpool, waar de Nederlanders Van Dijk en Georginio Wijnaldum onder contract staan, blijkt een gericht transferbeleid te hebben. Bransen: ‘Ze trekken veel spelers aan die beter presteren als de druk toeneemt, zoals Van Dijk. Zijn waarde verdubbelt dan bijna. Een groot verschil.’

Grensverleggend

Toch hebben clubs liever stabiele spelers als Cristiano Ronaldo, meent Jan van Haaren, die ook aan het onderzoek heeft meegewerkt. ‘Het meest ideale scenario is dat profvoetballers een gelijkmatig niveau hebben, ongeacht de spanning.’ Dat is bij Van Dijk niet het geval. Zijn bijdrage aan het team is bij een lage druk maar net iets hoger dan dat van de gemiddelde verdediger.

Olympique Lyon-speler Depay heeft moeite met presteren onder hoge druk. De 25-jarige aanvaller draagt over het algemeen veel bij aan de prestaties van zijn team, maar als de druk wordt opgevoerd daalt zijn waarde, zo is berekend. Opmerkelijk is dat Depay naar aanleiding van de data van SciSports naar Lyon vertrok. Daar ging het aanvankelijk goed, maar sinds 10 november van vorig jaar heeft Depay niet meer weten te scoren.

De wetenschappers van SciSports spreken van een grensverleggend onderzoek voor de voetbalsport. ‘In voetbal is dit nieuw. Die sport blijft achter bij honkbal, ijshockey en basketbal. Amerikaanse sporten hebben een lange traditie met statistiek in de sport’, aldus Bransen. ‘Denk aan Moneyball.’

In dat boek van de Amerikaanse schrijver Michael Lewis staat de honkbalclub Oakland Athletics centraal, die onder leiding van Billy Beane onbekende, contractvrije spelers aantrok, met statistiek als uitgangspunt. In 2002 wist Oakland twintig wedstrijden op rij te winnen, een ongekende prestatie.

In het voetbal zijn zulke succesverhalen nog niet bekend. ‘Voetbal is toch een stuk conservatiever. Dat zie je ook bij de vernieuwing van de spelregels. Maar het gaat om veel geld, dus de clubs zullen zeker geïnteresseerd zijn in onze database’, voorspelt Bransen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.