Analyse Feyenoord

Opnieuw een laatste klusje voor de ervaren interimmer Dick Advocaat

Dick Advocaat begint donderdag als interim-trainer van Feyenoord. In zijn drie vorige functies werd hij ook aangesteld als probleemoplosser. Met wisselend succes.

Giovanni van Bronckhorst en Dick Advocaat. Beeld Jiri Buller

Toen Leo Beenhakker begin mei 2007 het roer tijdelijk overnam bij het sukkelende Feyenoord stelde hij de job van interim-coach niet al te ingewikkeld voor. De ervaren coach ging ‘wat rommelen met dvd’tjes, hier en daar een arm om de schouder slaan, soms een schop onder een kont geven en het zou weer gaan van tralalala’, zei hij op zijn eerste persconferentie. En zie: Feyenoord miste de doelstelling, Europees voetbal, faliekant. ‘Adje Interim’ zijn is namelijk helemaal niet zo makkelijk, zou Beenhakker later verzuchten. ‘Je moet direct presteren met gasten zonder zelfvertrouwen.’

Dick Advocaat staat bijna 12,5 jaar later voor hetzelfde kunstje in Rotterdam-Zuid. Net als Beenhakker is hij goed bekend met dit specifieke metier, bij zijn laatste drie klussen (bij het Nederlands elftal, Sparta en FC Utrecht) viel hij al tussentijds in voor een ontslagen coach. Nu doet hij dat voor de opgestapte Jaap Stam.

Advocaats naam zong direct rond de Kuip. Alsof er geen andere keus was. Alsof er niet nog honderden gediplomeerde trainers werkloos thuis zitten, de meesten (veel) jonger dan de 72-jarige Advocaat.

Advocaat wijst graag op zijn ervaring. ‘Kijk eens wat ik heb gewonnen, daar heb je wel een A4tje voor nodig,’ blufte hij vorig jaar in de Volkskrant toen hij bij FC Utrecht aan de slag was gegaan.

Dat valt op zich best mee: vijf echt knappe prijzen op een carriere van 30 jaar. Anderzijds eindigen veel trainers met niets. En Advocaat was ook lang bondscoach bij landen die zelden of nooit iets winnen.

Zijn naam vestigde hij vooral en definitief bij Zenit waarmee hij kampioen van Rusland werd en de Uefa Cup won. Maar wie aandachtig door zijn cv bladert ziet ook genoeg aantoonbare mislukkingen en, dat hij met het klimmen der jaren eerder wispelturiger dan standvastiger is geworden.

Als interim-coach was vooral het behouden van laagvlieger Sunderland voor de Premier League knap. In het nieuwe seizoen ging het al snel zo slecht dat hij opstapte. AZ kreeg hij tweemaal terug op de rails, maar tot langere dienstverbanden leidde dat niet. Advocaat is daar ook niet meer op uit.

Hoe komt hij nu binnen bij Feyenoord? De laatste twee jaar proefde hij als troubleshooter nadrukkelijk het zuur en het zoet. In 2018 kon hij bij Sparta degradatie niet voorkomen. Vorig seizoen bracht hij FC Utrecht naar Europees voetbal.

Om bij de zeperd te beginnen, die vond dus om de hoek plaats van waar Advocaat nu zal gaan werken. De Hagenaar stapte op 28 december 2017 met de nodige bravoure Het Kasteel binnen. ‘Het was duidelijk dat hij Sparta een gunst bewees. Dat Sparta eigenlijk onder zijn niveau was,’ blikt de analytisch sterke oud-speler Thomas Verhaar terug.

Dat zei Advocaat feitelijk ook onomwonden: deze selectie is niet goed genoeg, er moest versterking komen. ‘Lekker als je dat hoort,’ zegt Verhaar grinnikend. ‘Ik vond dat wij helemaal niet te weinig kwaliteit hadden. Hij hoefde alleen de hiërarchie te repareren. En als er dan van de versterkingen, maar een of twee echt beter zijn dan wat er is, ja, dan wordt het lastig.’

Onder Advocaat werden uiteindelijk meer punten behaald dan onder zijn voorganger Alex Pastoor. ‘In de omgang is hij best prettig, goudeerlijk en op het veld vliegen de vonken eraf. Dat is zijn grote kracht.’

Advocaat was misschien een te grote stijlbreuk met Pastoor, die Sparta eerder uit de eerste divisie had geloodst en de club op alle vlakken probeerde te moderniseren. ‘Advocaat zei meteen dat we de gps-hesjes (speciale hesjes waarmee bewegingsdata worden verkregen, red.) niet meer aan hoefden, hoeveel we liepen zag hij zelf wel, zei hij. Daar moesten we wel even aan wennen. Het voetbal is zo veranderd dat je als trainer wel mee moet in die wetenschappelijke benadering, denk ik.’

Sparta gooide na de degradatie de koers om, en onder opvolger Henk Fraser klom de tweede Rotterdamse club binnen anderhalf jaar naar de middenmoot van de eredivisie, met een punt meer dan Feyenoord, dat twaalfde staat.

Sparta was zijn laatste klus geweest, liet Advocaat op voorhand weten. Maar met degradatie mocht het niet eindigen, zei hij een paar maanden later in het stadion van FC Utrecht. Dat stond veertiende, maar eindigde met Europees voetbal. ‘We zijn Dick nog steeds enorm dankbaar,’ zegt technisch directeur Jordy Zuidam.

Wat Zuidam nog het meeste opviel: de ‘warmte en puurheid’ van Advocaat die hij ervoer tijdens gesprekken. ‘Dick heeft het hart echt op de goede plaats, hij is ongelooflijk oprecht. Daarnaast komt er echt gewoon iemand binnen. Hij pakte meteen de aandacht en verantwoordelijkheid. Voor een groep is dat heel prettig.’

Maar die groep confronteerde hij intern keihard. Aanvoerder Willem Janssen werd ten overstaan van de hele spelersgroep verteld zich ook als een aanvoerder te moeten manifesteren. ‘Hij houdt iedereen een spiegel voor, maar positieve coaching staat voorop,’ aldus Janssen destijds. Zuidam terugblikkend: ‘Zijn energie, enthousiasme en enorme drive om te winnen is en blijft ongelooflijk groot.’

Een ouderwetse trainer vindt Zuidam, Advocaat ‘absoluut niet’. ‘Hij heeft zijn eigen aanpak, maar stond zeker open voor nieuwe ontwikkelingen die andere stafleden aandroegen.’

Aan talentontwikkeling, ook voor FC Utrecht een levensader, doet Advocaat niet bijster veel. Hij bouwt zeker voor dit soort klussen meestal op ervaren spelers. ‘Zonder resultaat kun je niet aan talentontwikkeling doen,’ stelt Zuidam. ‘Kijk naar waar we nu staan: we hebben talenten in de ploeg en Jong FC Utrecht staat er goed voor in de eerste divisie.’

Wat hem betreft heeft Feyenoord de juiste man aangesteld. Wat Verhaar betreft ook. ‘Feyenoord zal hij serieuzer aanpakken dan Sparta, verwacht ik.’

Totale wisseling van de wacht aanstaande

Waar Dick Advocaat begin februari nog afhaakte, omdat hij ‘niet lekker in zijn vel zat’, blijkt hij nu wel te porren om Feyenoord tot het eind van het seizoen te coachen. Hij neemt zijn oude, trouwe tegenpool Cor Pot als assistent mee, evenals voormalig Feyenoordspeler John de Wolf. Dat gaat ten koste van de huidige assistenten Denny Landzaat, Jean-Paul van Gastel en Roy Makaay. Said Bakkati mag wel aanblijven.

In alle geledingen zijn er het laatste jaar koppen gerold bij Feyenoord. De clubleiding verwacht ‘binnen enkele weken’ een nieuwe directie aan te stellen die de technische staf voor komend seizoen moet formeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden