Op zoek naar perfecte tegenwind

Jacqueline Goormachtigh (28) gooide begin mei in Lisse de discus 63.86 meter weg. Daarmee voldeed ze ruim aan de richt-afstand voor de EK, deze zomer in Boedapest....

ROLF BOS

ZE HOEFDE niet gesluierd over straat, maar haar blote buik was in het atletiekstadion niet gewenst. Jacqueline Goormachtigh was twee weken geleden actief tijdens een wedstrijd in Doha in Qatar, het Arabische Golfstaatje. Het was een heuse primeur: niet eerder deden er vrouwen mee aan dit atletiek-evenement. De IAAF riep 1998 uit tot 'Jaar van de vrouw', het werd dus tijd dat ook in Doha vrouwen aan de start verschenen.

Enige kledingvoorschriften waren er wel. Treden moderne atletes tegenwoordig in nauwelijks verhullende kledij op de baan, in Doha moesten de sporters in ouderwets lange shirts en halflange leggings de piste in. Aan de gedateerde kleding lag het niet, maar Goormachtigh, die ooit voor de Playboy poseerde, werd in het Arabische landje vierde, met worpen stuk voor stuk ruim onder de zestig meter. 'De wind zat niet in een lekkere hoek, het was een meewind, waardoor de discus naar beneden werd gedrukt.'

Het was warm in Doha, maar de temperatuur alleen volstaat niet om ver met een discus te gooien. Discuswerpers hebben de wind het liefst tegen, komende vanaf rechts. Als de wind van links komt, 'klapt de discus om'. Tijdens de wedstrijd om de Ter Specke-bokaal in Lisse waar ze een week eerder de discus naar 63.86 had laten zweven, zat de wind in de goede hoek. Nimmer gooide de Rotterdamse zover, 63.44 meter was tot dat moment haar beste afstand; ze leverde die prestatie twee jaar geleden onder barre omstandigheden in Kerkrade.

Een goede wind, dat is wat discuswerpers wensen. Kou deert ze niet. Goormachtigh: 'In Lisse had ik zelfs twee broeken aan, zo fris was het. Een dag na de wedstrijd had ik nog kramp van de kou in m'n spieren.' Maar alleen een slechte wind kan een wedstrijd verpesten. 'Bij de EK in Helsinki waren er twee groepen. De ene had de perfecte tegenwind, de andere, waarin ik zat, gooide met een harde wind-mee. Dat was dus balen, want dan ligt je er wel uit. De buitenstaander ziet dat niet.'

Een nieuw persoonlijk record, zo vroeg in het seizoen, het is een verrassing in een jaar dat heel slecht voor Goormachtigh begon. Ze had eind vorig jaar geen sponsors meer, ze werd niet opgenomen in de selectie van de atletiekunie, 'het was allemaal zwaar balen'. Ze overwoog zelfs te stoppen. 'Joh, ik moest solliciteren voor baantjes, want wie betaalt anders de huur? Eerst probeer je nog werk te vinden dat te combineren is met sport, maar als dat niet lukt, dan solliciteer je op alles.'

Ze had zichzelf een limiet gesteld. 'In december gaf ik mezelf een maand, eind januari zou ik beslissen wat ik ging doen. Dus ben ik maar weer hard gaan trainen, en, net op tijd, eind januari vond ik een baan bij een sponsor.' De mecenas luistert naar de naam Terlouw Recycling, een afvalverwerkingsbedrijf, dat het huisvuil ophaalt in Barendrecht, en ondermeer koper en plastic geschikt maakt voor een tweede leven.

Een bedrijf in afval, is het niet een wat vreemde sponsor voor een sportvrouw? Goormachtigh lacht: 'Nou, eigenlijk niet. Het bezit een business-unit in de Kuip en ik ben daar gastvrouw. Ze dachten eigenlijk aan een oud-voetballer, een ex-speler van Feyenoord, maar ik ben het geworden. Ik moet zorgen dat het er netjes bijstaat, dat iedereen te eten en te drinken heeft. De meeste units zijn saaie ruimtes; een soort vergaderzaaltjes, onze unit is eerder een bruin café.'

Van voetbal wist ze 'eigenlijk niks', maar ze leert snel. 'Ik was echt a-voetbal, maar het Feyenoord-gevoel begint nu te komen.' Afgelopen zondag was ze tijdens de bekerfinale, met al dat geweld, in dienst. 'Dan draai je dus snel de sleutel om. Dat zijn zaken die niet gebeuren in de atletiek?'

De voetballers kent ze nog niet allemaal bij naam. 'De gezichten lijken allemaal op elkaar.' Voor de WK-bijlage van het Algemeen Dagblad moest ze onlangs haar favoriete voetballer noemen. 'Ik in paniek, joh. Ik kende er niet een. Ben ik een beetje gaan rondbellen naar kennissen en heb ik maar gekozen voor Henk Fräser.

'Maar eigenlijk zijn die voetballers helemaal niet aantrekkelijk, het zijn van die kleine mannetjes. Ze komen maar tot hier', zegt ze lachend, terwijl ze de hand net boven haar navel houdt.

Dan prefereert ze toch haar collega-discuswerpers. Samen eten met mannen als het jonge talent Mike van der Bilt, haar vaste trainingsmaatje. 'We waren op trainingsstage in Lanzarote, deden ze een wedstrijd wie de meeste gehaktballen kon eten. Ik deed niet mee hoor, maar er was er een bij die er 32 naar binnen werkte.' Mooi contrast is dat trouwens tijdens grote toernooien: 'Lopers in de eetzaal met borden vol sla, de werpers daarnaast met borden friet.'

Of met de trainingsgroep onbeperkt spare-ribs eten bij dat ene eettentje in Den Haag. 'Als we binnenstappen dan zie je die eigenaar al denken: shit, daar gaat m'n voorraad.' Zelf houdt ze het er 'net als iedereen' op twee, maar Van der Bilt zet er 'rustig achttien weg'.

Maar verder leeft ze erg gedisciplineerd - werken, trainen, rusten, dat is het wel. Anderhalf jaar geleden reisde ze naar Cuba. 'Het was vakantie, maar ik trainde natuurlijk gewoon door.' Het beviel haar, ze legde contacten met een trainster, en reisde opnieuw voor twee maanden naar het Caribische eiland. In haar hele leven heeft ze vervolgens nog nimmer zo hard getraind.

'Die trainster ging maar door. Hier train ik ook tweemaal per dag, maar op zondag houd ik rust; op Cuba stonden ze ook op die dag gewoon op de deur te kloppen. Ik heb daar zo hard getraind, dat het een wonder is dat ik heel gebleven ben.' Trainer Piet Meydam was het met haar keuze voor Cuba niet eens geweest, en trok vervolgens zijn handen af van Goormachtigh.

Tot april 1997 verbleef ze op Cuba, het seizoen daarna ging grotendeels verloren. Ze haalde de limiet voor de WK in Athene niet, en ging in arren moede maar weer langs bij trainer Meydam. Ze was 'gelukkig' welkom. Zelf ziet ze het uitstapje naar het eiland niet als een geheel mislukte exercitie. 'Ik heb daar een basis gelegd die zich nu uitbetaalt, ben explosiever geworden.'

Op grote toernooien (Atlanta '96, WK in Göteburg, EK's) was ze nooit vooraan te vinden. Dat verklaart misschien ook haar slechte contact met de atletiekunie? Weer lacht Goormachtigh: 'Volgende vraag graag... Oké, laat ik een ding zeggen, ik heb nu die 63 meter gegooid, maar denk je dat de bond me gebeld heeft, om me te vertellen dat ik naar Boedapest mag? Of om me maar iets te zeggen? Helemaal niks. Daarom is iedereen ook zo individueel ingesteld in de atletiek.'

Ze gooit nu ruim 63 meter, maar het blijft een afstand die bijzonder schril afsteekt bij de records die in de boeken staan genoteerd. Het wereldrecord, gevestigd in 1988 in Neubrandenburg in de voormalige DDR, staat op ruim 76 meter, het Nederlands record meet 71.22 meter, geworpen door Ria Stalman.

Zijn het zuivere records? Goormachtigh, die in het verleden wel eens gezegd heeft dat zìj zich niet hoeft te scheren, glimlacht: 'Doping? Dat zeg jij. Ik zeg niks. De sport is natuurlijk cleaner geworden, want die afstanden worden niet meer geworpen. Er wordt meer gecontroleerd.

'Dat is dus een vooruitgang. Maar ach, ik heb ook wel eens gehad dat stééds ik tijdens wedstrijden gecontroleerd werd, en niet eens door loting. Dan namen ze mij, zo van, oh, die Goormachtigh, laten we die maar weer doen. Want dan weten we zeker dat er geen smet op de wedstrijd komt... Dus zo schoon is de sport misschien ook weer niet.'

En die records, ach, misschien zou het goed zijn om in het jaar 2000 met een schone lijst te beginnen. 'Gewoon nieuwe records, dat is wel zo eerlijk. Laten ze dan ook meteen de discus tien gram zwaarder maken. Dat hebben ze indertijd ook met de speer gedaan. Daarmee werd vroeger ook over de honderd meter gegooid, maar niemand weet nu nog wie dat precies deed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden