Op zoek naar de grenzen van de groei

PSV is te duur. Toezichthouder Jan Timmer heeft het gezegd en zelfs de trainer moet het beamen. Guus Hiddink: 'Er moet aan de wortel worden gesneden, ook binnen de A-selectie.'

Wat hadden ze dan gedacht bij PSV?

Dat iemand met bijnamen als de Killer, de Bokser en de Bizon zoete broodjes zou gaan bakken, al is hij dan bakkerszoon uit de Betuwe?

Dat een man die bij Philips de operatie-Centurion (een tank uit de Tweede Wereldoorlog) leidde, een saneringsronde die veertigduizend werknemers hun baan kostte, niets zou zeggen van tekorten bij een voetbalclub die eenderde van de begroting bedragen?

Nee, toen PSV-voorzitter Harry van Raaij zijn oude Philips-vriend Jan Timmer aanzocht om de raad van commissarissen van PSV te leiden, had hij kunnen weten dat hij nietsontziend is, mocht daartoe aanleiding zijn.

Achter het doorzichtige mannenspel om de macht bij de voetbaltrots van het zuiden speelt één simpel probleem: Jan Dirk Timmer vindt dat PSV op te grote voet leeft, zoals hij dat ruim tien jaar geleden van Philips vond. En dat hij tot woede van Van Raaij zijn grieven op een persconferentie naar buiten bracht, och: Timmer is nooit een man geweest van tact.

PSV, ook geteisterd door blessures en twee nederlagen op rij, tracht de sportieve rug te rechten. De vormloze Kezman traint extra op de afronding, aanvoerder Van Bommel ontfermt zich over talent Affelay. Maar de Brabantse mannetjes langs de lijn van het trainingsveld morren.

Achter de schermen betuigen spelers openlijk hun steun aan Hiddink en Van Raaij, tot in diens kantoor toe. Timmer is de boeman. Het Eindhovens Dagblad kopt: 'Jan Timmer brengt PSV in gevaar.' Zo'n vaart zal het toch niet lopen?

Jan Timmer waarschuwt slechts. Voormalig PSV-manager Kees Ploegsma: 'PSV heeft heel veel aangekocht en niet bepaald de goedkoopste spelers. En de markt is de laatste jaren ingezakt. Dan heb je al gauw een probleem.' Met het met veel winst verkopen van spelers, jarenlang een Eindhovense specialiteit (Gullit, Koeman, Romario, Zenden, Ronaldo, Stam, Van Nistelrooij) wil het niet vlotten.

Oud-voorzitter Jacques Ruts, relativerend: 'Och, de situatie is helemaal niet zo catastrofaal. Het gaat vooral om afschrijvingen, op stadion en spelers.' Afgelopen seizoen was het tekort veertien miljoen euro, de verwachting voor dit seizoen is hetzelfde bedrag.

Ruts, over machtsdenken: 'De voorzitter was voorheen voorzitter. Nu zijn er twee voorzitters. Dat is lastig.'

Vroeger waren bestuursleden notabelen die in hun vrije tijd een club bestierden. Tegenwoordig zijn topclubs bedrijven met een professionele directie, in de gaten gehouden door betaalde commissarissen. De top alleen al is peperduur.

De baas der commissarissen, Timmer dus, kon niet akkoord gaan met het contract dat Van Raaij was overeengekomen met beoogd directeur voetbal Hiddink. Timmer wil na elk van drie contractjaren evalueren en Hiddink eventueel wegsturen zonder afkoopsom. Dat mag een vreemde wens zijn voor iemand die afkomstig is uit de wereld van afkoopsommen, maar blijkbaar kan PSV zich weinig uitspattingen meer permitteren.

PSV werd in de jaren tachtig een écht grote club. In zijn boek Voor rood-wit gezongen beschrijft Frans van den Nieuwenhof in het hoofdstuk 'de omslag naar een wereldser denken' de terugreis na een verloren wedstrijd tegen Fortuna in 1985.

Ruts en Van Raaij, destijds voorzitter en penningmeester, vragen zich in de auto af of ze wéér vier subtoppers moeten kopen. Een citaat: 'Nee', klinkt het ferm. 'Laten we twee echte toppers halen, twee spelers die het elftal daadwerkelijk versterken. Laten we nog één keer onze nek uitsteken.' Gerets en Gullit zijn de nieuwelingen.

PSV wordt een grote club met internationale sterren, wint een echte Europa Cup en loopt in tal van ontwikkelingen voorop. Ruts: 'Schrijf je even in die Amsterdamse krant van jou dat PSV de laatste twintig jaar vaker kampioen is geweest dan Ajax en Feyenoord bij elkaar.' (Dat is niet helemaal waar: PSV 10, Ajax 7, Feyenoord 3).PSV ziet zijn sterren na het Bosman-arrest van 1995 vertrekken en lokt met vette contracten vaak iets mindere spelers terug. En dus krijgt manager scouting en transfers Arnesen de wind van voren als het eens misgaat, zoals Baan en Blind werden geattaqueerd in Rotterdam en Amsterdam, gedwongen als ze waren om veelvuldig in de tweede categorie te winkelen.

Hiddink heeft tegenwoordig meer vertrouwen in de aanstormende jeugd dan in Jong PSV. De club heeft twaalf spelers verhuurd, onder wie Van Boxel (ADO), Ramzi en Ten Rouwelaar (FC Twente), Smit (FC Groningen) en Huntelaar (AGOVV). PSV heeft veel vet op de botten.

Jordi Hoogstraate (2,5 miljoen euro) is bovendien onder psychologische behandeling omdat hij moeite heeft met de druk van het profbestaan. Leandro (bijna vijf miljoen euro) is meestal geblesseerd.

Eigenlijk is de situatie niet anders dan bij Ajax een paar jaar geleden. Maar Ajax had 120 miljoen gulden opgehaald met de beursgang en kon de gaten dichten. Ajax bereikte bovendien één keer de kwartfinales van de Champions League, waarna Chivu en Van der Meyde miljoenen opleverden.

Ajax heeft een rits eigen talenten die straks geld opbrengen. PSV vroeg in 2002, toen de markt kraakte, ongeveer zeventien miljoen euro voor Van Bommel aan Arsenal. Daarop kocht Arsenal Gilberto Silva voor de helft.

Hiddink gaf gisteren toe dat het gevaar bestaat dat Van Bommel en Kezman hun contract in 2005 laten aflopen en voor niets de deur uitlopen. Jan Timmer zei eens, als directeur van Philips: 'Europa leeft op veel te grote voet.' Dát vindt hij nu van PSV.

Het cynische is dat Hiddink al had ingezien dat zijn ambities niet veel geld mochten kosten. Hij accepteerde zonder morren dat hij de ploeg nauwelijks kon versterken, hij gaf gisteren aan ruimharig te willen meedenken aan allerlei bezuinigingen ('Er moet aan de wortel worden gesneden, ook binnen de A-selectie') en hij wil vooral investeren in de kwaliteit van de jeugdopleiding.

Vooruitlopend op het nieuwe beleid zijn vandaag, gedwongen door blessures, vier tieners opgenomen in de selectie voor het duel met FC Twente: De Roover, Affelay, Velasco en Vonlanthen.

PSV moet opnieuw op zoek naar de grenzen van de groei. Ploegsma: 'Wij hadden zoveel plussen in onze tijd. Ontwikkeling van het stadion, sponsoring, tv. Het plafond is bereikt.'

Ruts: 'Dat ben ik niet eens met Kees. Er zijn altijd nieuwe wegen te vinden.'

Of het goedkomt tussen Van Raaij en Hiddink enerzijds en Timmer? Wie Hiddinks lichaamstaal leest, vermoedt van wel. Hij reageert laconiek, praat over gesprekken met gebak en zegt nog steeds verder te willen. Van Raaij, die na het seizoen sowieso afzwaait als voorzitter, zal ondanks zijn gekrenkte ziel de club niet zomaar in de steek laten, nu zoveel zaken nog moeten worden geregeld.

Jacques Ruts: 'Ik geloof in een oplossing, want het conflict móet worden opgelost.'

Jan Timmer zei bij zijn afscheid in 1996 in de Philips Koerier: 'In bijna alle gevallen is een crisis nodig om mensen echt in beweging te krijgen. Is de crisis maar groot genoeg, dan is het relatief eenvoudig een veranderingsproces op gang te brengen.'

Volgende week praten de partijen verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden