Op z'n minst dienaar van kopman Riis

JAN ULLRICH geboren op 2 december 1973 in Rostock. Belangrijkste resultaten in de Tour: tweede in 1996 (winst in twintigste etappe)....

JAN ULLRICH LIJKT misschien een lefgozer, maar is het niet. Walter Godefroot: 'Dat oorbelletje geeft een valse indruk. Een tijdelijke bevlieging, eigen aan de leeftijd. Het zegt niets over zijn karakter.' Ullrich is een bescheiden Oost-Duitse jongen die overdonderd werd door wat hem overkwam na zijn Tourdebuut vorig jaar.

De vulkaan die insiders al een paar jaar in hem meenden te zien, kwam vorig jaar tot uitbarsting. In de memorabele etappe naar Les Arcs begon Jan te roken, in de Alpen en de Pyreneeën rommelde Jan dat het een aard had en in de zestig kilometer lange tijdrit bij Bordeaux ontplofte Jan.

Hij was zelf nog het meest van die krachtsexplosie onder de indruk, althans zo stond hij erbij na afloop: euforisch en ontredderd. Een dag later poseerde hij een beetje onwennig op het erepodium in Parijs naast Bjarne Riis. Een tijdsverschil van nog geen anderhalve minuut, een leeftijdsverschil van tien jaar, maar bovenal twee ploeggenoten.

Ullrich leerde wielrennen op de Jugend Sportschule in Berlijn. Hij was dertien jaar toen in dezelfde stad de Tour de France startte. Jelle Nijdam won in 1987 de proloog en Ullrich zag het op de televisie gebeuren. Hij moest wel, want een muur belette hem er zelf getuige van te zijn.

Ullrich begin dit jaar in het Haarlems Dagblad: 'Zo'n punt was het niet. Je ging ervan uit dat de Tour toch onhaalbaar was. Ik droomde van de Vredeskoers, niet van de Tour.'

Onder leiding van trainer Peter Becker ontwikkelde Ullrich zich nadien tot een van de betere DDR-amateurs. Maar toen er van een Vredeskoers sprake kon zijn, werd de Muur in 1989 aan stukjes gehakt.

Ullrich kon die avond geen handje toesteken. Hij was te druk met trainen. Maar hij aanvaardde wel het 'welkomstcadeautje' van de Bondsrepubliek. De Oost-Duitsers mochten van hun nieuwe regering honderd Ostmark omwisselen in honderd D-Mark. Ullrich kocht er de daaropvolgende zaterdag in West-Berlijn een paar sportschoenen voor.

Hij was onder de indruk van de luxe die hem opeens vanuit elke etalage aangaapte, maar ziet nu de betrekkelijkheid ervan in. Afgezien van dure auto's is zijn kooplust binnen de perken gebleven, zoals de eerzucht onaangetast is. Het verenigde Duitsland selecteerde hem in 1993 voor het WK in Oslo waar hij prompt met de amateurtitel aan de haal ging.

Ullrich bleek een begerenswaardige combinatie van klimmer en tijdrijder. Maar op advies van Peter Becker, die hem al die jaren is blijven begeleiden, bleef hij nog een jaar amateur. Het volgende seizoen werd hij derde bij het WK tijdrijden dat in 1994 door amateurs en profs samen werd betwist.

Op twintigjarige leeftijd zette Ullrich zijn handtekening onder een verbintenis met Telekom. Godefroot hield hem bewust een jaar buiten de schijnwerpers om te kunnen wennen aan het professionele milieu. Ullrich zou niet de eerste topamateur zijn geweest die zich de andere manier van koersen niet eigen kon maken.

Vorig jaar reed hij onopgemerkt in een enkele klassieker en in kleine ronden. Hij verdiende pas zijn startbewijs voor de Tour door zijn optreden in de Ronde van Zwitserland.

Dit jaar is het eigenlijk niet anders geweest. De naar het Zwarte Woud verhuisde Ullrich reed tot nu toe weer tamelijk anoniem rond. Maar twee weken geleden, in de vierde etappe van de Zwitserse voorbereidingskoers, versnelde hij in de laatste beklimming en was een kleine veertig seconden eerder dan zijn metgezellen in Kandersteg. Het was zijn eerste zege van het seizoen. Een dag later bleef hij in de tijdrit een fractie van een seconde verwijderd van de overwinning.

De vorm leek daar, maar in de koninginnenrit blokkeerde Ullrich ineens zodat de eindzege buiten bereik bleef. Geen reden voor paniek in het Telekom-kamp. Het parkoers was door het slechte weer op het laatste moment aangepast, de slotklim steiler dan aangekondigd en Ullrich had daarvoor niet het juiste verzet aan boord. Niets aan de hand dus.

Van Ullrich mag kortom weer wat verwacht worden in de Tour de France, zij het nog immer in dienst van Bjarne Riis. Pas als zijn Deense kopman te kort schiet, mag Ullrich proberen de eerste Duitse Tourwinnaar in de geschiedenis te worden.

Maar Godefroot wil voorkomen dat de druk te groot wordt. De ervaring leert dat een tweede Tour een lastige is. In de derde Tour zal pas echt blijken wat Ullrich waard is. Godefroot: 'Als hij tiende wordt ben ik niet ontgoocheld, maar als hij wint kan ik ook niet verrast zijn.'

Bart Jungmann

Dit is de zevende aflevering in een serie portretten van kanshebbers op de eindzege in de Tour de France.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden