AnalyseKampioensrace

Op weg naar een krankzinnige climax: wordt het Ajax, AZ of Feyenoord?

Gaat de titel naar Ajax, Feyenoord, AZ, of misschien nog PSV? De apotheose van het voetbalseizoen wekt scenario’s tot leven die de fantasie prikkelen.

Bozenik (rechts) en Berghuis vieren feest tegen NAC.Beeld ANP

Stel: Feyenoord wordt kampioen. Dan is dat te beschouwen als de spectaculairste ommekeer in de moderne geschiedenis van het betaald voetbal in Nederland. Van paria tot kampioen, terwijl zelfs de kans op de dubbel bestaat na het bereiken van de bekerfinale.

Stel: AZ wordt kampioen. Dan is dat de mooiste, zuiverste titel van de provincieclub uit Alkmaar, na kampioenschappen in 1981 en 2009. Een prijs zonder steun van een grote geldschieter, zoals de broers Molenaar en bankier Scheringa voorheen waren. Met een debuterende hoofdtrainer, Arne Slot, al was hij dan even interim bij Cambuur. Gewoon een club die vanuit het bijna-faillissement van 2009 een nieuw beleid formuleerde, met nadruk op de opleiding van jongens uit Noord-Holland.

Ajax kraakt

Stel: Ajax wordt kampioen, zoals vrijwel iedere kenner voorspelde. Dan is de competitie veel moeilijker verlopen dan verwacht. Verder is het gewoontjes, terwijl de club momenteel kraakt en niets meer gewoon is.

Overdenkingen, voor de laatste tien duels van het seizoen.

Ajax, koploper met 53 punten: Daley Blind zei in de nasleep van de bekernederlaag bij FC Utrecht dat de positie van trainer Erik ten Hag niet ter discussie staat. Hij antwoordde slechts op de vraag. Vijf minuten later vertelde de trainer zelf dat hij niet zomaar kan overstappen op een ander spelsysteem, want dat kost te veel tijd om te oefenen. Ten Hag zit in zekere zin gevangen in zijn zelf aangelegde structuur. ‘We houden vast aan die structuur’, zei hij vrijdag. ‘Het moet alleen beter, vanuit die structuur.’ Hij gaat daarbij niet veranderen omdat anderen dat zeggen. ‘Het is papegaaienland.’ Maar ook: ‘Het niveau is erg gedaald, tot ver onder de grens.’

Geen plan B

Hij wacht tot van blessures terugkerende spelers ritme krijgen, terwijl er eigenlijk geen tijd is. Uitgeschakeld in de Europa League en de KNVB-beker. Vijf competitieduels verloren van de laatste negen. De ruime voorsprong is verdampt. Een plan B is er eigenlijk niet. Ajax probeert aan te vallen en druk te zetten, verspeelt de laatste tijd snel de bal en is kwetsbaar bij elke tegenaanval en bij spelhervattingen. De tegenstander van deze zaterdag, Heerenveen, heeft ook van die snelle mannen voorin, met Mitchell van Bergen en Chidera Ejuke. Ten Hag: ‘Het moment is gekomen dat spelers leveren.’

Ten Hag heeft krediet, na een wonderschoon seizoen. Hij is daarnaast nauw verbonden met technische baas Marc Overmars, die het beleid van Ajax totaal hervormde, van ‘zuinige’ opleidingsclub tot ruimhartige koopclub. Dat heeft miljoenen inkomsten opgeleverd, alsmede de nodige miskopen. Daarbij: als het beleid met het behouden van topspelers door hun contracten fors op te waarderen geen titel oplevert, is dat een afgang te noemen. De druk ligt bij Ajax, al zullen ook de andere clubs zenuwen voelen als de kansen op de titel toenemen. ‘De directie is kritisch’, zo vat Ten Hag de blik op de situatie samen.

AZ, ook 53 punten, tweede door een minder doelsaldo: AZ is het rustigst. Niemand verwacht de titel van AZ. Zes punten achterstand zijn weggepoetst. AZ is redelijk stabiel en is de beste gebleken in onderlinge toppers. Alle vier gewonnen. Twee keer van Ajax, bij PSV en Feyenoord. AZ krijgt Feyenoord en PSV nog thuis.

Knapste prestatie

De titel zou de knapste prestatie in de clubgeschiedenis zijn, mede omdat vrijwel alle thuiswedstrijden voor de winterstop in Den Haag zijn gespeeld, vanwege het ingestorte stadiondak. AZ speelt het eerst dit weekeinde, zaterdag om 18.30 uur, thuis tegen ADO. Bij winst neemt AZ drie punten voorsprong op Ajax, dat kort daarna (20.45 uur) aftrapt in Heerenveen. Ajax zal dan in de achtervolging moeten. Dat is Ajax wel gewend, maar normaliter groeide de vorm. Nu is er crisis.

Feyenoord, 47 punten: op 27 oktober 2019 was daar het grauwe gezicht van Jaap Stam, na de pandoering bij Ajax: 4-0. Stam ging, Dick Advocaat kwam. Het ging alleen over herstel, over een club met potentie die weer eens onverklaarbaar slecht presteerde. Advocaat had maximaal 17 punten achterstand op Ajax. Niemand praatte over een titel. Europees voetbal halen was het maximale. En nu? Nog maar zes punten verschil, een imago van onverslaanbaarheid en groeiende vorm. Advocaat, slim als hij is, kijkt per wedstrijd. Willem II thuis, zondag, is al lastig genoeg. En over drie weken Ajax, in de Kuip. Stel dat het verschil dan nog steeds zes punten is? Of minder. Ja, wat dan?

Zwevende Berghuis

Hij ging wat voorzichtiger voetballen. Eerst resultaten, weet hij, dan komt zelfvertrouwen, dan gaat het vanzelf. Hij maakte de bijna zwevende Steven Berghuis aanvoerder. Maar het is ook niet helemaal eerlijk om Stam totaal af te branden. Stam had geen spits als Robert Bozenik, Stam had de zich uitstekend ontwikkelende verdediger Marco Senesi net binnen, Rick Karsdorp en Leroy Fer waren nog lang niet fit na inactiviteit. Maar toch: Advocaat is de man van het seizoen.

En dan gaat het hier niet eens over PSV, dat slechts een puntje minder heeft dan Feyenoord en een wedstrijd meer gespeeld. Maar ook PSV heeft nog een kansje op de titel. Een kansje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden