Op prothesen naar Peking

Oscar Pistorius is de snelste man ter wereld zonder benen. Nu wil hij uitkomen tegen de snelste mannen met benen....

Van onze verslaggever Mark van Driel

De 20-jarige Zuid-Afrikaan, die de 100, 200 en 400 meter loopt met prothesen van carbon, heeft zijn zinnen gezet op deelname aan de Olympische Spelen van Peking. Dat leek onmogelijk door een verbod van de internationale atletiekfederatie. Maar eerder deze week heeft de IAAF dat verbod, voorlopig althans, opgeheven.

Pistorius mag uitkomen tegen Asafa Powell, Tyson Gay en Jeremy Wariner, de sterkste sprinters ter wereld op zijn drie onderdelen. De verwachting is dat hij over drie weken, bij de Golden League in Rome, zijn debuut zal maken. Kans op de zege maakt hij niet tegen deze toppers, maar Pistorius heeft verheugd gereageerd op de beslissing van de IAAF. Hij denkt dat de competitie met gewone atleten hem sterker zal maken.

In de paralympische sport staat Pistorius, die drie jaar geleden olympisch kampioen werd op de 200 meter, op eenzame hoogte. Hij is wereldrecordhouder op drie afstanden: op de 100 meter (10,92), op de 200 meter (21,58) en op de 400 meter (46,56). In dat laatste onderdeel maakt hij de meeste kans op olympische deelname. De internationale limiet ligt op 46,3.

Als hij die niet haalt, zou hij deel kunnen uitmaken van het Zuid-Afrikaanse estafetteteam op de 4x400 meter. Onlangs werd hij bij de nationale kampioenschappen tweede.

Pistorius heeft op prothesen leren lopen. Zijn onderbenen werden vlak onder zijn knie geamputeerd toen hij elf maanden was. Hij was geboren zonder kuitbenen.

Op de atletiekbaan draagt hij carbon-prothesen met de naam Cheetah, die als een omgekeerd vraagteken onder zijn knieën zijn bevestigd. Hij komt op de kunstbenen doorgaans langzamer op gang dan gewone sprinters, maar slaagt er na de start in hoge snelheden te behalen. De voormalige rugbyer, tennisser en waterpolospeler begon vier jaar geleden pas met atletiek, nadat hij bij rugby geblesseerd was geraakt.

De snelle opmars van Pistorius, gecombineerd met zijn wens om mee te doen aan de Olympische Spelen, hebben de atletiekbestuurders in verwarring gebracht. Zij vermoeden dat de atleet zijn ongewoon hoge snelheden ten dele ontleent aan zijn materiaal. Hij zou verend over de baan gaan en een oneigenlijk voordeel behalen. Zijn persoonlijke records heeft hij de afgelopen jaren met seconden aangescherpt – sprinters met benen van vlees en bloed zijn blij met tienden van seconden.

Als Pistorius zou worden toegelaten tot reguliere wedstrijden, zou dat voor de atletiek allerlei complicaties kunnen veroorzaken. Ook niet-gehandicapte atleten zouden hun toevlucht kunnen nemen tot hulpstukken, zoals verende schoenen.

Toch heeft de IAAF besloten de Zuid-Afrikaan het voordeel van de twijfel te geven, in afwachting van gedegen onderzoek naar de mogelijke voor- en nadelen van hardloopprothesen.

Pistorius ziet de resultaten met vertrouwen tegemoet. Hij vreesde lange tijd dat de IAAF geen onderzoek wilde doen uit vrees voor de uitkomsten. De federatie zou geen gehandicapte atleten met futuristische hulpmiddelen bij de Olympische Spelen willen zien. Het zou, redeneerde hij, schadelijk zijn voor het imago.

De atleet is ervan overtuigd dat binnenkort zal blijken dat de sleutel tot zijn succes niet in zijn Cheetah-benen ligt. ‘Deze benen worden al veertien jaar gebruikt en er is nooit een paralympische sprinter geweest die mijn tijden heeft gelopen’, zei hij tegen de BBC. ‘Ze zullen nooit bewijs vinden dat ik er voordeel van heb, want dat is er niet.’

Volgens Pistorius zijn de kunstbenen passieve instrumenten. Hij ziet meer nadelen dan voordelen. Er stroomt minder bloed door zijn lijf, waardoor hij sneller verzuurt. Starten verloopt relatief moeizaam, doordat hij geen enkels heeft.

Zijn rappe tijden schrijft hij toe aan de natuurlijke omgang met de prothesen; hij heeft nooit anders gekend. Daarnaast leeft en traint hij als een topsporter.

Meedoen aan de Spelen van Peking ziet Pistorius als de ultieme beloning voor zijn inzet. Hij droomt niet van gouden medailles. Hij wil slechts deelnemen, zoals de olympische gedachte voorschrijft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden