Nieuws

Op pijnstillers en adrenaline rijdt BMX’er Kimmann soeverein naar goud

Een stortbui, een valpartij, pijnlijke enkel, een gescheurde knieschijf en weer een valpartij. Niets blijft de BMX’ers bespaard. Niek Kimmann weet, dankzij en ondanks deze plagen, toch het goud binnen te halen. Laura Smulders raakt al in de eerste run gewond. Haar zus Merel weet daarna toch brons te halen.

Nick Kimmann regeert op de BMX-baan van Tokio. Beeld Klaas Jan van der Weij
Nick Kimmann regeert op de BMX-baan van Tokio.Beeld Klaas Jan van der Weij

Een oranje eskader op kleine fietsjes maakt zich vrijdagmorgen in het Ariake Urban Sports Park op voor een rijke medailleoogst. Liefst zes van de 32 BMX’ers in de eindstrijd komen uit Nederland. Ze kwalificeerden zich een dag eerder met bijna speels gemak. Dat een half uur voor de start een stortbui losbarst boven de bultige baan, deert ze niet. Met nattigheid weten ze wel raad.

Maar al in de halve finale dreigt de afvaardiging dramatisch te kapseizen als de sport voor durfallen zich weer van zijn grimmige kant toont. Eerst is het nog wat onschuldig. Regerend wereldkampioen Twan van Gendt komt in de eerste run in de eerste bocht in aanraking met landgenoot Joris Harmsen. Eigen schuld, zou hij later zeggen. Zijn stuur komt scheef te staan. Als hij rechtdoor wil rijden, wringt zijn fiets hem naar links. Maar in de derde run schuift hij in het gedrang te midden van vier renners onderuit. Met een gescheurd shirt bolt hij op een slakkengangetje binnen. Weg finale.

Brancard

Bij de vrouwen tuimelt tweevoudig wereldkampioen Laura Smulders, ook al in de eerste run en in de eerste bocht, tegen de vlakte als de Française Axelle Étienne omhoog stuurt. Met een pijnlijke enkel komt ze stapvoets rijdend over de finish. Haar zus Merel dreigt na twee matige rondjes de finale mis te lopen. Een vroeg debacle tekent zich af. Reputaties tellen hier sowieso niet. In dezelfde crash als Van Gendt raakt de olympisch kampioen Connor Fields uit de Verenigde Staten zwaar gewond. Toegesneld medisch personeel brengt een buis in zijn luchtpijp aan. Op een brancard verdwijnt hij van het strijdtoneel.

Tranen bij Niek Kimmann na d e overwinning.  Beeld Pro Shots / George Deswijzen
Tranen bij Niek Kimmann na d e overwinning.Beeld Pro Shots / George Deswijzen

Het is Niek Kimmann (25) uit Lutten, Overijssel, wereldkampioen in 2015 en op de tijdrit in 2016, zevende in Rio de Janeiro, die het hoofd koel houdt. Hij is ongenaakbaar in de drie runs van de halve finale, hij is soeverein in de eindstrijd. Snel na de start vanaf de acht meter hoge heuvel rijdt hij naar de kop. Hij zwiert hoog door de kombochten. Hij springt verder dan de concurrentie door een extra ruk in volle vlucht aan het stuur. Hij landt tijdig op het achterwiel om nog maar eens meer vaart te maken. Het is genoeg voor goud.

Daar blijft het niet bij. Merel Smulders rijdt op chagrijn over wat haar vier jaar oudere zus is overkomen naar het brons. Ze haalde ternauwernood de finale, nadat twee tegenstanders ten val waren gekomen. De resultaten van de zussen leiden tot wisselende emotionele taferelen tussen de hekken na de finish. Eerst probeert Merel Laura te troosten, die hartverscheurend huilt boven haar fiets. Nog geen uur later is het Laura zich die schreeuwend en strompelend op haar pijnlijke enkel naar Merel begeeft voor een hartstochtelijke omhelzing, waarmee ze de derde plek vieren.

Gescheurde knieschijf

Dat Kimmann hier kampioen wordt, had hij zelf ook niet verwacht. Maandag was hij tijdens een training nog vol op een official ingereden die de baan betrad. Een echo maakte een scheur in zijn knieschijf zichtbaar. ‘Toen ik daar op de tafel lag, heb ik wel gedacht: het is klaar. De dokter zei dat ik ermee kon rijden, zolang je er maar niet op valt.’

Hij is toch maar sprintjes gaan trekken. Het voelde oncomfortabel, het scharnierde niet lekker. Maar dit zijn de Spelen, dan verbijt je tegenslag net wat meer. Contact met zijn broertje, zelf ook actief in de sport, in de afgelopen dagen was belangrijk geweest. ‘Die zei: als jij 90 procent bent, kun je nog steeds winnen.’ Het valt ook op te tekenen onder andere BMX’ers: Niek trapt net wat meer wattages. Zijn beentempo ligt net wat hoger. Hij landt net wat verder.

Hij sprak zichzelf moed in op de startheuvel. ‘Hier staan zeven maten naast mij en nu ga ik gewoon proberen te winnen, zoals ik dat al vanaf mijn zevende doe. Rustig ademhalen, goed de afloopjes pakken, niks overhaast beslissen, gewoon de ronden doorkomen. Als het hek valt, dan gaan we.’ Hij redt het naar eigen zeggen op pijnstillers en adrenaline. ‘Ik geloof het nog steeds niet helemaal.’

Dit resultaat telt. Kimmann won reeksen wereldbekers, maar op EK’s en WK’s greep hij voor zijn gevoel te veel net mis. Zeven maanden geleden besloot hij Papendal te verlaten – ‘iedereen verklaarde me voor gek, zo vlak voor de Spelen’ – en naar Zwitserland te verkassen. Daar begon een samenwerking met de Britse coach Liam Phillips. Ze trainden op lastige startposities, ze probeerden een zwaarder verzet uit met het oog op de wat langere baan in Tokio. Het resultaat: ‘Ik was op alles voorbereid. Ik voelde me beter dan ooit.’

De fundamenten voor de zege werden al eerder gelegd. Met zijn vriend Jelle van Gorkom, goed voor zilver in Rio, maakte Kimmann de afspraak dat ze beiden voor goud zouden gaan in Tokio, het edelmetaal dat nog ontbrak in de prijzenkast van de Nederlandse BMX’ers. Ze wilden elkaar naar een hoger niveau brengen. Aan dat traject kwam wreed een eind toen Van Gorkom in januari 2018 zwaar gewond raakte, toen hij vanaf de starttoren op Papendal op een ketting klapte die nog dwars over de helling hing. Na elke rit ontving hij een appje. ‘Je rijdt sterk, je rijdt sterk.’ Hij waarschuwde hem voor concurrenten, hij wees hem op de te rijden lijnen. Kimmann: ‘Dit is óns doel geweest.’

De bronzen zussen

Voor de zussen Smulders, die een woning delen in Wijchen en deel uitmaken van een commercieel team waarvan vader Frank de manager is, betekent Tokio een herhaling van de geschiedenis. Op de Spelen in Londen debuteerde Laura met ook een derde plek. ‘Merel rijdt hier gewoon een fucking goed rondje’, stelt ze vast. Op haar gezicht hebben de sporen van verdriet plaats gemaakt voor blijdschap. Merel: ‘Toen ik Laura zag vallen, kwam dat wel bij me binnen. Toch niet mijn zus! Ik wilde het zo graag voor haar. Maar ik kon de knop omzetten. Haar zo verdrietig te zien, maakte me gewoon boos. Dat heeft me wel geholpen. Gelukkig kon ik ook rustig blijven.’ Laura: ‘Voortaan zijn we niet alleen maar de zussen Smulders, maar ook de bronzen zussen.’

Fietsen met een scheur in je knie, kan dat wel?

Jacco Zijl, orthopedisch chirurg bij het St. Antonius Ziekenhuis heeft met enthousiasme naar de prestatie van Kimmann zitten kijken. ‘De klap met die official was wel serieus, het is fantastisch dat hij dit nog neerzet.’ Zijl is gespecialiseerd in knieblessures en sportletsels. Hij kent de details van Kimmann’s blessure niet, maar met een scheurtje in de knieschijf valt in het algemeen volgens Zijl nog wel te sporten. ‘Normaal kan een sporter wel actief blijven, door met een trainingsschema weer geleidelijk op te bouwen.’

De knieschijf is een geleidingsbot, legt Zijl uit. ‘Het geeft de bovenbeenspieren meer kracht, zonder de knieschijf heb je veel minder spierkracht. Maar als de functie van de knieschijf in tact blijft, dan kunnen de spieren zijn werk blijven doen’, zegt Zijl. Aangezien de olympische sporters vijf jaar lang naar de Spelen toe trainen en de spieren in topconditie zijn, moet dan alleen de pijn in de knie worden gestild.

‘Ik ken de wielrenners als stenische types, die moeten halfdood op de grond liggen voordat ze stoppen’, zegt Zijl, die meerdere wielrenners heeft behandeld. Of het rijden met een scheurtje in de knieschijf verstandig is geweest voor Kimmann’s herstel, vindt Zijl moeilijk om te zeggen. ‘Dat is echt afhankelijk van de mate van de blessure, daar zullen de professionals in Tokio een gedegen analyse van hebben gemaakt. Uiteindelijk is het de sporter die de afweging maakt en weet hoe zijn knie aanvoelt.’

Dat Kimmann na de finish juichend op z’n knieën zat, is voor Zijl een goed teken. ‘Dat laat zien dat z’n knie hem niet waanzinnig gehinderd heeft. Anders ga je dat echt niet doen. Al maakt de adrenaline ook veel verschil.’

Dylan van Bekkum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden