Op papier klopt alles, maar de Chinese meisjes worden met argusogen bekeken

De internationale turnbond probeert leeftijdsfraude te bestraffen. Op de WK worden de Chinese meisjes met argusogen bekeken, maar op papier klopt alles.

Mark van Driel
Kim Un Hyang Beeld ANP
Kim Un HyangBeeld ANP

Officieel zijn ze ten minste 16 jaar, de Chinese twijgjes die zich met rouge, lipgloss en oogschaduw hebben opgemaakt. Ze lijken jonger. Ze zijn nog kleiner dan de toch al niet lange turnsters uit andere landen. En ze ogen onvolgroeid. In hun lijfjes is, in het beste geval, de knop van de vrouwelijke vorm aanwezig. In bloei staat er geen een.

De Chinezen worden bij de WK turnen met argusogen bekeken door hun concurrenten. Céline van Gerner denkt dat sommigen jonger dan 16 jaar zijn, misschien pas 13 of 14. 'Chinezen lijken allemaal heel jong. Maar tegen sommigen kom ik al vier jaar uit. Dus die zijn oud genoeg.'

Met de keuze voor jonge meisjes gaat China tegen de trend in. De gemiddelde leeftijd in het vrouwenturnen gaat omhoog. Tot 1981 was de minimumleeftijd 14 jaar. Dat jaar werd de ondergrens verlegd naar 15 jaar. In 1997 werd 16 de norm. In Nanning is de gemiddelde WK-leeftijd volgens de internationale turnbond FIG 18,9 jaar. Bondscoach Gerben Wiersma: 'De gemiddelde leeftijd stijgt. Waarschijnlijk wordt het steeds hoger.'

Schorsing

De turnbond probeert leeftijdsfraude te bestraffen. Onlangs is een Noord-Koreaanse turnster geschorst en in 2012 werd zelfs de hele ploeg uitgesloten van de Zomerspelen. Maar de juryleden zijn oefeningen ook anders gaan beoordelen om de sport aantrekkelijk te houden voor oudere turners. Elegantie, sierlijkheid en presentatie zijn belangrijker geworden. Het gaat niet langer alleen om onnavolgbare salto's en schroeven, de acrobatiek die magere meisjes het best afgaat.

Op die ontwikkeling heeft Nederland ingespeeld. De ploeg eindigde onverwacht hoog in de landencompetitie, op de tiende plaats, door verhoudingsgewijs goed te scoren op de uitvoering. De gemiddelde leeftijd van de vrouwen ligt rond de 20 jaar. Bondscoach Wiersma: 'De jury vindt artisticiteit heel belangrijk. Vaak kunnen dames die ouder zijn dan 20 dat beter, vanwege hun vrouwelijkheid, hun lichaam en presentatie.'

Om de trendwijziging vorm te geven heeft de internationale turnbond de hulp in geroepen van een gezworen vijand, Cirque du Soleil. Die spektakelshow verleidt turners vaak tot een overstap, waardoor ze verloren gaan voor de turnsport. Toch heeft het circus volgens jurylid Aukje de Jong aan juryleden een presentatie gegeven over de beoordeling van artistieke kwaliteiten als ritme, uitstraling, sierlijkheid.

De Jong: 'Dat is in deze olympisch cyclus veranderd. Presentatie is belangrijker geworden, contact zoeken met het publiek. Dus niet de hele tijd omlaag kijken, maar de toeschouwers betrekken bij de oefening. Op vloer en balk kun je veel meer aftrek krijgen als je dat niet doet.'

Die hogere waardering voor showelementen blijkt vooral op vloer. De Nederlandse vrouwen doen daar veel minder onder voor China dan op andere onderdelen, ook al laten ze minder ingewikkelde salto's en schroeven zien.

Mai Murakami. Beeld Getty
Mai Murakami.Beeld Getty

Volwassenheid

Lieke Wevers de langste en oudste uit de ploeg scoort van de Nederlandse vrouwen het hoogst, terwijl ze maar twee sprongseries doet. De Chinezen doen er minimaal vier.

Bondscoach Wiersma: 'Vroeger was het veel belangrijker dat je vier sprongseries deed. Nu weegt een goede presentatie ook heel zwaar mee. Lieke kan dat fantastisch. Volwassenheid wordt gewaardeerd door de jury.'

Het beleid van de turnbond is op de nieuwe werkelijkheid aangepast. Met andere oefenstof en materialen hopen de trainers blessures vaker te voorkomen en turncarrières te verlengen. Er wordt meer met zachtere matten gewerkt, zodat de klappen op de spieren en ledematen minder schadelijk zijn. Ook nieuw materiaal, zoals de trampolineplank, verzacht de impact.

De Chinezen vertrouwen in Nanning nog ouderwets op salto's en schroeven. Daarmee denken ze met Amerika en Rusland te kunnen wedijveren om medailles. Nederland blijven ze ruim voor. Dat is ook de reden dat Céline van Gerner zich niet druk maakt over de mogelijke leeftijdsfraude. 'Wij hebben andere concurrenten.'

Voor de internationale turnbond zijn de jonge meiden wel een bron van zorg. Woordvoerder Philippe Silacci loopt in de mixed zone vlak langs de Chinese meisjes. Hij ziet ook dat ze nauwelijks boven zijn navel uitkomen. Verschillende verslaggevers van de Chinese televisie gaan op hun hurken zitten tijdens interviews met de meisjes, zoals volwassenen vaak onbewust doen als ze met kinderen praten.

In het geval van Noord-Korea was de laatste fraude duidelijk, zegt Silacci. 'Elke twee jaar moet de bond opnieuw de paspoortgegevens inleveren. Het nieuwe paspoort van dit meisje was anders dan het oude. Bingo!' Bij de Chinezen klopt alles op papier. De FIG kan weinig meer doen dan de Chinese bond vertrouwen, zegt de woordvoerder.

De jongst ogende Chinese meisjes duiken niet weg voor vragen over hun leeftijd. Ze vertrekken geen spier als een tolk het controversiële onderwerp aansnijdt. Die legt later spontaan uit dat de meisjes vermoedelijk klein zijn gebleven door de extreme trainingsuren.

'Ik ben 16', zegt Siyi Chen tegen de tolk. Haar ploeggenote Chunsong Shang kent evenmin enige aarzeling: '18 jaar.' Oud genoeg voor een rijbewijs dus, maar te klein voor een Mini. Oud genoeg zelfs om te trouwen. Maar of een huwelijksambtenaar bij de aanblik van haar jonge gezicht net zo coulant zou zijn als de turnbond? Het is nauwelijks denkbaar.

Siyi Chen. Beeld AFP
Siyi Chen.Beeld AFP

Nederland: tiende plek

De Nederlandse turnsters zijn bij de WK als tiende geëindigd in de kwalificaties. Een plaats in de landenfinale (top-8) bleef net buiten bereik, maar het team presteerde boven verwachting. Céline van Gerner, Maartje Ruikes, Lisa Top, Lieke Wevers, Vera van Pol en Sanne Wevers kwamen tot een score van 214,662. Van Gerner werd 33ste in het individuele klassement van de meerkamp. Dat was onvoldoende om de finale te halen. Volgend jaar bij de WK kwalificeren de beste acht landen zich rechtstreeks voor de Spelen. Een plek tussen 9 en 16 geeft recht op deelname aan het 'testevent' in Rio, waar nog vier landentickets te verdienen zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden