ReportageRusland-Spanje

Op 40 meter diepte zien de Russen ‘de wedstrijd van hun leven’

Rusland-Spanje op de Cirkellijn in Moskou.

In de tunnels van de ondergrondse, waarin Jozef Stalin de schuilende bevolking moed insprak tijdens de Tweede Wereldoorlog, zien de reizigers Rusland standhouden tegen Spanje. ‘De wedstrijd van ons leven.’

Veertig meter onder de grond staat een oude man in zijn eentje voor een televisiescherm. Op het scherm loopt de Spaanse voetballer Iago Aspas naar de penaltystip voor de beslissing in de wedstrijd. De oude man slaat een kruisje met zijn rechterhand en sluit zijn ogen, kin op de borst.

Dan roept een stem door de coupé: ‘Weest u voorzichtig, de deuren sluiten. Het volgende station is Komsomolskaja.’ Komsomolskaja, het metrostation met de mozaïeken in de plafonds van veldmaarschalk Michail Koetoezov na de verdrijving van Napoleons leger en van Sovjet-troepen op de Rijksdag na de Slag om Berlijn. Nationale helden, voor in de eeuwigheid.

De man voor het scherm, Vladimir Bikov, volgt de wedstrijd vanaf het begin al in de Moskouse metro. Hij was te laat om de aftrap thuis te kunnen zien en wilde geen moment missen van de historische gebeurtenis. Want dat zou een zege op de Spanjaarden zijn, een historische gebeurtenis.

Dus was hij blijven zitten op de Cirkellijn, een van de metrolijnen met flatscreens aan boord die alle WK-wedstrijden rechtstreeks uitzenden. Zonder commentaar weliswaar, maar dat ‘leidt toch alleen maar af’, volgens Bikov.

De Moskouse metro is een ondergronds rijksmuseum, met stationshallen die het verhaal van de Russische geschiedenis vertellen. De 252haltes zijn versierd met mozaïeken over historische gebeurtenissen, portretten in glas-in-lood van dichters en schrijvers, en er zijn marmeren standbeelden van revolutionairen. Op de schermen zijn nieuwe helden tezien, als ze winnen tenminste.

‘De wedstrijd van ons leven’, had SportExpress, Ruslands grootste sportkrant vooraf geschreven. ‘We zullen moeten sterven op het veld’, sprak aanvaller Artjom Dzjoeba.

‘We gaan winnen’, zegt passagier Viktor in de eerste helft, ook al staat Rusland met 1-0 achter door een eigen doelpunt van verdediger Sergej Ignasjevitsj. ‘Wij Russen worden altijd onderschat, maar wij geven nooit op.’

En even later, bam, is het 1-1 door Artjom Dzjoeba. De spits springt in de militaire houding en salueert naar de tribunes. Dat deed hij ook al in de groepswedstrijden. De coach van de Russen salueerde terug. Sport is oorlog in Rusland.

Maar grote slagen zijn er al lang niet meer gewonnen. De Russen moeten het doen met nieuwe films over oude overwinningen, zoals Going Vertical over olympisch goud uit 1972 van het basketbalteam en een film over de legendarische doelverdediger Lev Jasjin, ook al uit de Sovjet-tijd.

Maar nu, in de tunnels van de ondergrondse waarin Jozef Stalin de schuilende bevolking moed insprak tijdens de Tweede Wereldoorlog, zien reizigers hun nationale team standhouden tegen Spanje, de voetbalwereldkampioen van 2010.

De Russische defensie is zondag onverslaanbaar. Wat de Spanjaarden ook proberen, ze lopen zich stuk op de witte muur van Russen. De wanhoop is te lezen in de ogen van de Spanjaarden. Soms dringen ze heel even door tot het zestienmetergebied, maar dan trappen de Russen hen er weer uit, zoals de helden aan de metrowanden deden met binnengedrongen Europese legers, zoals de Fransen, Duitsers en Zweden.

Anastasia, die onderweg is naar haar werk, put tijdens de verlenging vertrouwen uit de stand van de aarde. ‘Het is vandaag de eerste dag van juli. Weet je dat het voetbalteam van de Sovjet-Unie in totaal vier keer in juli gespeeld heeft op een WK? Geen een van die wedstrijden hebben ze verloren.’ Ze glimlacht hoopvol.

Beeld AFP

Als de verlenging begonnen is, kijkt iedereen in treinen die maar rondjes blijven rijden op de Cirkellijn. Ook de vrouwen die gewoon boodschappen zijn gaan doen tijdens de wedstrijd. Ook de dronkenlappen die hier hun roes uitslapen zijn wakker. Want ze weten: op het scherm is iets groots aan het gebeuren.

De groepsfase was al overleefd, voor het eerst in de Russische geschiedenis. Maar nu gaat Spanje verslagen worden en rukken de Russen op naar de kwartfinales van het WK in eigen land.

In de wagon met Vladimir Bikov, de oude man voor het scherm, zit bijna niemand als Iago Aspas zijn beslissende strafschop gaat nemen. Als Bikov zijn ogen opent na zijn gebedje en ziet wie er gewonnen heeft, spreekt hij: ‘Er is een nieuw metrostation nodig. Tsjertsjesovskaja.’ Een stationshal vernoemd naar Stanislav Tsjertsjesov, de coach van het Russische team.

Na afloop van de wedstrijd fietste correspondent Tom Vennink dwars door een feestend Moskou naar huis. Bekijk hieronder zijn verslag. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden