Reportage Marathon van Amsterdam

Ook in Amsterdam blijft het gissen naar de mogelijkheden van Ethiopische loopwonder Kenenisa Bekele

Er valt vaak geen peil te trekken op Kenenisa Bekele, de meervoudig olympisch kampioen en de wereldrecordhouder op de vijf en tien kilometer. Zijn entourage wordt er soms een tikkeltje wanhopig van. In de aanloop naar de  start in de marathon van Amsterdam, komende zondag,  was het weer raak. Dit keer betrof het zijn gympen.

Kenenisa Bekele rekt zich uit tijdens een training in Sululta, vlakbij de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba Beeld AFP

Hij snelde in september 2016 in de marathon van Berlijn op zijn Nike’s Vaporfly 4 % naar een tijd van 2.03.03, slechts zes seconden onder het toenmalige wereldrecord. Ze zaten lekker. Ze liepen licht, alsof je lichtjes bergaf gaat. Maar het kon nog beter. Er volgden aanpassingen. Een extra laagje koolstofvezel, een grammetje schuim minder. Een traject van maanden. Sindsdien: geen enkele klacht.

Maar dan krijgt zijn management, Global Sports, deze maand een telefoontje. Bij nader inzien loopt de aangepaste versie helemaal niet zo goed. Hebben jullie misschien nog ergens een ouder paar van mij liggen? Of anders het model van toen? De zoektocht is nog gaande. De vraag is nu of Bekele zondag bij de start op schoeisel staat in het fel oranje van het nieuwe ontwerp of, zonder twijfel tot ontzetting van de sponsor, in het limoengeel van de afdankertjes uit Berlijn.

Lopen op gevoel

Het typeert het 36-jarige loopwonder uit Bekoji, een stadje in het hart van Ethiopië. Plannen, minutieus voorbereiden, is er nauwelijks bij. Discipline zit hem meer in de weg. Zich verdiepen in de wetenschap die hem aan nog scherpere tijden kan helpen, vindt hij verspilde tijd. Speciale voedingssupplementen en energiedranken interesseren hem weinig . The Lion King loopt liever op gevoel. Dat heeft hem al die successen opgeleverd. Lang wachten, zelfs even afzakken en dan in de slotfase een dodelijke versnelling plaatsen – ook in de race weet je nooit wat je aan hem hebt.

Bekele heeft ook wel veel aan zijn hoofd. Buiten Addis Abeba, waar hij woont met zijn vrouw, filmster Dannawit Gebregziabher, en drie kinderen, verrijst in Sululta zijn tweede hotel. Hij heeft er al een sportcentrum. Waar een atleet als Eliud Kipchoge, die vorige maand in Berlijn de marathon in de recordtijd van 2.01.39 afraffelde, op de hoogvlakten van Kenia als een monnik leeft, traint en rust, zit hij dagelijks twee tot drie uur in de auto, pendelend tussen thuis en bouwplaats. Hij is sinds 2014 marathonloper, met een parcoursrecord op zijn debuut in Parijs, maar hij is ook zakenman. Soms laten de disciplines zich combineren: een parcoursrecord is interessant, de bijbehorende bonus ook.

 Eerste 42 kilometer en 195 meter op Nederlandse bodem

Hij is er deze week bij, als de directie van de Amsterdam Marathon onder de zoldering van het Koninklijk Theater Carré de blikvangers van het deelnemersveld presenteert. De race wordt zijn eerste 42 kilometer en 195 meter op Nederlandse bodem. De winnaar van vorig jaar is er, de Keniaan Lawrence Cherono (30). Voormalig olympisch kampioene op de 5.000 meter Meseret Defar (35) uit Ethiopië debuteert op de marathon. Michel Butter (32) aast op het Nederlands kampioenschap. Dat de organisatie op de hoogte is van de zorgen over het schoeisel van Bekele is niet waarschijnlijk, maar hij krijgt wel klompen aangereikt.

Directeur Jos Hermens van Global Sport bekijkt het tafereel met gemengde gevoelens. Natuurlijk is het een klinkende naam op het affiche van Amsterdam, maar iemand van zijn kaliber hoort feitelijk thuis in een van de zes World Marathon Majors: Berlijn, Londen, Tokio, New York, Boston of Chicago. Dit is de man die de derde snelste tijd ooit op zijn naam heeft staan. Het lukte niet hem op die plekken aan de start te krijgen, met uitzondering van Londen, waar hij zesde werd. ‘Je weet nooit wat de precieze motieven zijn. We hadden hem graag in Berlijn gezien. Maar daar gaf hij vorig jaar op. Chicago koos voor Mo Farah. New York zag hij zelf niet zo zitten.’

Kenenisa Bekele in Londen, waar de Ethiopische langeafstandsloper in april de marathon liep. Beeld AFP

Maximale niveau nog niet bereikt

Bekele maakt er geen geheim van dat hij vorige maand het liefst onder de Brandenburger Tor had doorgelopen. ‘Maar je hebt het niet zelf voor het kiezen. De organisatie beslist.’ Ziet hij zelf Amsterdam als een trede lager? ‘Vraag me dat na de race. Dan ken ik de bochten, de wind, het weer; de mogelijkheden.’ Hij is hier graag. Het parcours is vlak. Hij bewaart goede herinneringen aan Nederland. Op de FBK Games in Hengelo liep hij in 2003 het wereldrecord op de 5.000 meter.
Hij sluit niet uit dat hij ook op de marathon nog barrières kan slechten. Tot dusver heeft hij er naar eigen zeggen niet het onderste uit de kan gehaald. ‘Ik heb er nog nooit 100 procent voor kunnen trainen. Er waren vaak kleine blessures. Er was niet genoeg tijd om te herstellen. Of ik was ziek. Voor de wedstrijden kon ik vaak niet slapen vanwege de stress. Ik was nerveus. Ik weet zeker dat ik mijn maximale niveau nog niet heb bereikt.’

De prestatie van Kipchoge in Berlijn heeft hem gemotiveerd. ‘Het record is mijn droom. Ik heb vaak tegen hem gerend op de baan of in het veld. Hij was me daar nooit de baas. Op de marathon domineert hij wel. Ik moet dus iets veranderen. In mijn training, in mijn voorbereiding, in mijn programma.’ Wat er precies anders moet, weet hij nog niet.

‘Nee, het is nog niet te laat. Er zijn veel lopers die tussen hun 35ste en 40ste het hoogtepunt in hun carrière bereikten. Waarom zou het niet lukken? Maar laat ik eerst maar eens bij het record in de buurt komen. Het gat is nu nog groot.’ In Amsterdam gaat hij weg op een tussentijd van 61.30. Het vorig jaar door Cherono gelopen parcoursrecord van 2.05.09 is voorlopig zijn doel. ‘Misschien kan ik nog wat harder pushen.’

Ellenlange trainingen maar saai

Zijn naaste sportieve omgeving is er niet helemaal zeker van. De erelijst is al om te duizelen, maar met wat meer toewijding en tucht – opofferingen die tellen op de marathon – had zijn cv nog meer aan hoogglans kunnen winnen. Maar hij vindt alleen al de ellenlange trainingen maar saai.

Aan de andere kant: hij heeft de buitenwacht vaker versteld doen staan. In 2011 verliet hij op de WK in Daegu, Zuid-Korea, halverwege de 10.000 meter de baan. Het ging te hard. Enkele weken later kraakte hij de concurrentie op de Memorial Ivo van Damme in Brussel. Hermens trof de atleet in 2013 op trainingskamp aan met een overgewicht van vijf kilo. Nog twee maanden daarna liep hij in de Verenigde Staten de snelste tijd van het seizoen. Het is dan ook gissen naar de mogelijkheden in Amsterdam. Hij kan zondag zomaar het parcoursrecord breken. Maar hij zou er evengoed halverwege de brui aan kunnen geven. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden