Ook al evenaart Gilbert zijn record, het zal Jan Raas weinig kunnen schelen

Zondag kan Gilbert de Amstel Gold Race voor de vijfde keer winnen, net zo vaak als Jan Raas

Jan Raas is recordhouder met vijf eindzeges in de Amstel Gold Race, waardoor de koers bekend kwam te staan als de Amstel Gold Raas. Zondag kan Philippe Gilbert zijn record evenaren. Wat Raas hier van vindt zullen we niet snel te weten komen. Hij geeft geen interviews. Maar hoogstwaarschijnlijk kan het hem weinig schelen.

2011. Philippe Gilbert wint de 46ste editie van de Amstel Gold Race Beeld Vincent Jannink

Bijna dertig jaar later kan wellicht een ander zich naast hem gaan nestelen als de heerser van de zuidelijke verhevenheden. De Belg Philippe Gilbert hoopt zondag na zijn zeges in 2010, 2011, 2014 en 2017 op evenaring van het record. Hij zit dit seizoen nog zonder overwinning, maar zijn ploeg Quick-Step probeert hem in Berg en Terblijt op de hoogste trede te krijgen.

Nee, koersdirecteur Leo van Vliet rekent er niet op dat Raas getuige zal zijn van de mogelijke machtsdeling. Hij was er drie jaar geleden ook niet bij toen de koers waarin hij zo vaak schitterde het 50-jarig bestaan vierde. Van Vliet, die als oud-renner veel in dienst van Raas fietste, heeft het destijds wel geprobeerd. 'Eerst was het: laat me even nadenken. Na enkele maanden was het resoluut: ik kom niet. Het heeft echt geen zin hem uit te nodigen.'

Raas (65) brengt de dagen op gepaste afstand van het peloton door in zijn dorp in Zuid-Beveland. Hij fietst er met zijn kleindochter. Voor een sneller rondje pakt hij nog wel eens het rankere rijwiel. Hij is vrijwilliger bij voetbalclub De Patrijzen, vierde klasse zaterdagafdeling. Als jongetje speelde hij er, nu staat hij in de kantine. Op zaterdagmiddag gaat hij kaarten in café Ruimzicht. En intussen houdt hij bij gelegenheid journalisten af, zoals Erik Dijkstra van Bureau Sport twee jaar geleden nog overkwam. Nee, hij doet geen interviews. Dat moet toch wel genoegzaam bekend zijn, inmiddels?

De wortels met het wielrennen zijn niet doorgesneden. Anoniem staat hij tussen de toeschouwers van de Ronde van Vlaanderen. Hij volgt geregeld een veldrit, in Diegem of op de Hotond in Ronse. Hij verschijnt op een reünie van oud-renners.

Vorig jaar dook hij op in Düsseldorf, de vertrekplaats van de Tour de France. Hij stond 's morgens tegenover de bus van Wanty Groupe Gobert waarvan zijn voormalige assistent Hilaire Van der Schueren de manager is. Die had hem gevraagd langs te komen. Na de aankomst in Luik die dag zei hij door het geopende raam van de ploegleidersauto tegen cameraploegen dat hij genoten had, vandaag. Maar daar was meteen de mantra: geen interviews. 'Dat wil ik graag zo houden.'

Volgens Van der Schueren, die geregeld met hem afspreekt, voelt Raas zich nog wel degelijk betrokken bij het fietsen. Hij attendeerde hem in 2014 op Marco Minnaard uit Wemeldinge; de Nederlander rijdt nog steeds voor Wanty. Van der Schueren: 'Jan kijkt veel uitzendingen. In de finale belt hij wel eens op: let op hem, die is goed. Hij houdt nog van de koers.'

Wiel Verheesen, oud-wielerverslaggever voor het Limburgs Dagblad, mocht bij hoge uitzondering wel langskomen, ruim drie jaar geleden. Hij leverde bijdragen aan het boek Amstel Gold Race 1966-2015, al 50 jaar onvergetelijk. De recordhouder besefte dat hij daarin niet kon ontbreken.

Verheesen: 'Het was een aangename middag. Raas haalde me op van het station in Kruiningen. We zijn gaan eten in een visrestaurant in Yerseke, met een goed glas erbij. Maar de voorwaarden bleven strikt: alleen praten over de Amstel Gold Race.' Gaandeweg bleek toch dat hij hechtte aan bijstelling van een beeld. 'Hij zei het zelf: velen denken het wel, maar ik ben helemaal geen kluizenaar. Dat is hij ook niet. Hij is een trotse opa, hij stapt graag op de fiets en praat toch echt gewoon met zijn dorpsgenoten.'

De auteur van zijn biografie, Fred van Slogteren, hoefde niet op medewerking te rekenen. Vorige maand verscheen Raas, de zwijgende legende als de opvolger van Op z'n Raas uit 2009, met meer aandacht voor zijn rol als directeur van de Raboploeg, van 1995 tot 2003. De auteur stelt vast dat hij in die functie te veel op afstand van het team bleef.

Volgens Van Slogteren probeerde de oud-renner in 2009 eerst nog publicatie te voorkomen. Daarna kwam er een telefoontje. 'Waar blijft dat boek?' Uiteindelijk kreeg hij vooraf inzage en ruimte voor een naschrift. Dat benutte hij voor een uithaal naar de Rabobank. Als hij zou gaan praten, 'zou er helemaal geen Rabowielerploeg meer bestaan'. Verheesen noteerde vier jaar later in het gesprek met Raas een gelijksoortige verzuchting. 'Godverdegodver, de boel ontplofte als ik eens een boekje zou opendoen.'

Het is gissen naar de redenen voor de volharding in stilte. Directeur Van Vliet van de Amstel Gold Race: 'Hij wil niks meer met het wielrennen te maken hebben.' Oud-journalist Verheesen: 'Als coureur was hij altijd een winnaar en een heerser. Dat hij als directeur bij de Raboploeg moest plaatsmaken, heeft hem gekrenkt.' Van Slogteren is ervan overtuigd dat de financiële regeling bij het uiteengaan een zwijgclausule bevat.

Wie wil weten wat hij ervan vindt dat zondag het begrip Amstel Gold Raas mogelijk iets aan glans zal inboeten, zal er dan ook een slag naar moeten slaan. Een gokje: het doet hem niks. Berg en Terblijt ligt na al die jaren ver genoeg van 's-Heerenhoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.