Ooit koersen wij als Chris Froome, dromen de jongens

Hoe de tour leeft in Kenia, de geboortegrond van Froome

De eerste mentor van Chris Froome, de Keniaanse ex-renner David Kinjah, verzamelt in het geboorteland van de Tourfavoriet jong talent om zich heen. 'Chris treedt op afstand op als adviseur.'

Foto Sven Torfinn

Consternatie in Kenia. Er is nog 45 kilometer te gaan in de zaterdagse Touretappe als de geletruidrager de bocht uitvliegt en in de berm belandt. 'Froome valt! Froome valt!', roept Peter Gathere verschrikt uit voor een flatscreen in een betonnen televisieruimte met paarse muren, even buiten de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Peter kijkt met wielervrienden naar de Tour de France. Ze drinken thee met melk en eten gebakken deegrollen.

De val van Froome blijkt tot opluchting van de 21-jarige Gathere mee te vallen: de kopman van Team Sky herpakt zich snel en koerst onbedreigd naar de finish. De Keniaan heeft iets gemeen met Chris Froome, die hij zo enthousiast volgt via de satelliet-tv. Gathere traint onder de hoede van David Kinjah, de Keniaanse ex-renner die ruim vijftien jaar geleden optrad als mentor van Froome, de drievoudig Tourwinnaar die geboren werd in Kenia.

'De Tour kijken motiveert me', zegt Peter terwijl hij wijst naar de tv. 'Het geeft me een gevoel alsof ik er zelf aan meedoe.' Wanneer Chris Froome opnieuw in beeld verschijnt, van zesduizend kilometer verderop, zegt Peter: 'Het is een raar idee dat hij eens getraind werd door degene die nu mij traint. Maar het laat zien dat ik óók daar kan komen, in de Tour.'

Leeuwenhart

Peter geldt als het talent van de Keniaanse renners van David Kinjah. De door Kinjah opgezette wielerclub heet Safari Simbaz Cycling Team. 'Safari' betekent 'reis' in het Swahili, 'simba' betekent 'leeuw'. Rijden met een leeuwenhart, dat is de gedachte.

David Kinjah is inmiddels 45 jaar maar zijn fysiek verraadt zijn verleden. Pezig, is hij. Afgetraind. Gespierde armen en benen. In zijn tijd was hij de beste renner van Kenia. 'Ik rijd zelf eigenlijk niet meer genoeg, al mijn tijd gaat naar de Safari Simbaz', zegt Kinjah eerder op de zaterdag, een paar uur voor de Touretappe.

Kinjah woont met zijn vrouw Damaris en 6-jarig zoontje Buji in een benedenwoning van een eenvoudig appartementencomplex. Kinjah's woonkamer staat vol met trofeeën en fietsonderdelen. Hij tilt een zitkussen van de sofa op en tovert een tube bandenplak tevoorschijn. Damaris serveert boterhammen met pindakaas en zegt geamuseerd: 'Ik ben het wel gewend.'

Een van Kinjah's meest waardevolle aandenkens is de allereerste gele trui van Chris Froome, uit 2013. 'Beste Kinjah, je was een inspiratie voor me. Ga door met je geweldige werk!', staat er op het gesigneerde shirt.

Tiener

De 32-jarige Chris Froome kwam als jonge tiener in aanraking met David Kinjah. Froome's blanke Keniaanse moeder meende dat de jonge, fietsende Chris wel wat van hem kon leren. 'Chris wilde graag, hij was koppig op een goede manier', herinnert Kinjah zich. 'Als de ervaren renners 150 kilometer moesten trainen en Chris maar 100, dan wilde hij óók 150 kilometer doen.'

Froome verhuisde in zijn puberteit naar Zuid-Afrika, dat betere faciliteiten heeft. Hij fietste verder als Brit, de nationaliteit van zijn vader. Kinjah: 'We hebben nog wel eens contact. Hij is als een ceo: erg druk, moeilijk te bereiken. Ik begrijp dat wel.'

In hun e-mails en Whatsapp-berichtjes bespreken Kinjah en Froome ook de nieuwe belofte, Peter Gathere. Kinjah: 'We overleggen: is Peter klaar voor een volgende stap in zijn trainingsschema? In zijn wedstrijden? Chris treedt op afstand op als adviseur. Peter heeft het in zich, al is het uiteindelijk natuurlijk aan hem zelf om zich te bewijzen.'

Artikel gaat verder onder foto

David Kinjah, voormalig mentor van Chris Froome, huidige Gele Trui drager in de Tour De France, bouwt bij hem thuis een nieuwe fiets in elkaar voor een van zijn beste pupillen: Peter, die ervan droomt om ook ooit in de Tour mee te mogen rijden Foto Sven Torfinn

De metalen poort van Kinjah's wooncomplex gaat op dat moment open. Daar is Gathere. Samen gaan ze zijn nieuwe fiets in elkaar knutselen, het laatste model Swift Attack van wel 4.000 euro. Deels betaald door een donateur van de Safari Simbaz, die profiteren van de naamsbekendheid van David Kinjah en diens connectie met Chris Froome.

Gathere begint te vertellen: 'Ik heb Froome één keer ontmoet, in 2013 toen hij nog een keer in Kenia was. Het voelde goed om een kampioen te ontmoeten. Hij is een goede klimmer, klimmen is ook waar ik zelf goed in ben. Ik zou Froome graag weer zien.'

Gathere en Kinjah beginnen op de binnenplaats van het wooncomplex met het in elkaar zetten van de nieuwe fiets van de pupil. Kinjah: 'Door zelf te monteren, bouw je een band op met je fiets.' Zijn pupil kijkt sceptisch toe hoe Kinjah de fiets anders afstelt dan Peter gewend is. Kinjah: 'Peter zit nu niet goed. Ik overtuig hem er wel van dat het zo beter is, hoor.'

Instrument

Kinjah legt uit dat wielrennen bij de Safari Simbaz uiteindelijk staat voor meer dan zo snel mogelijk van A naar B komen. 'De fiets is een instrument, een platform voor educatie. Het is mooi als Peter de volgende Chris Froome wordt, maar minstens zo belangrijk is dat hij vaardigheden aanleert voor in het alledaagse leven. Discipline, doelen stellen, doorzettingsvermogen. Wegfietsen uit de armoede.'

Gathere komt uit een eenvoudige familie - eenvoudiger in elk geval dan de familie van Chris Froome. Hij gebruikte het beetje geld dat hij verdiende met zijn eerste gewonnen wegraces in Kenia voor de aanschaf van een paar motorfietsen, die hij verhuurt aan lokale chauffeurs. Zo genereert hij nieuwe inkomsten. 'Ik betaal nu het schoolgeld voor mijn drie jongere zussen', zegt Gathere, die net als andere jongens van Safari Simbaz soms ook werkt als gids voor een tourbedrijf dat fietssafari's verzorgt voor toeristen.

Na de gesprekken wordt het tijd om een plek op te zoeken waar de Touretappe kan worden bekeken. Kijken hier bij Kinjah kan niet, hij heeft het prijzige abonnement voor zijn digitale televisie niet verlengd. Echtgenote Damaris treurt daar niet om, zo verklapt ze. 'Al die mannen komen altijd al hier naar het fietsen kijken, haha.'

Kinjah laat de bergrit met Froome schieten, hij heeft familieverplichtingen. Gathere wijst de weg naar een bar waar de Tour kan worden gekeken. Hij rijdt vooruit in zijn kleine Nissan, die hij soms gebruikt als taxi, om nog wat extra geld te verdienen. Hij parkeert bij het clubhuis van de Safari Simbaz, tegenover de bar. Een tiental jongens leeft in het clubhuis van golfplaat en hout. Overal staan, hangen en liggen fietsen. Chris Froome bracht hier vroeger weekends door.

De bar blijkt een bedompte ruimte in een vervaarlijk scheefstaand pand waar bouwvakkers nog een paar lagen bovenop metselen. Bezoekers zitten aan het bier terwijl uit de speakers Like a prayer van Madonna galmt. De barvrouw zegt dat ook zij het dure abonnement voor digitale tv nog niet heeft vernieuwd, maar na wat soebatten verschijnen daar toch opeens de groene heuvels in Frankrijk. Gathere kruipt met leeftijdgenoten van de Safari Simbaz in een aparte ruimte van de bar, waar het wat rustiger is.

Bij David Kinjah, voormalig mentor van Chris Froome, hangt thuis een foto op de koelkast van Chris die David's zoon op de arm heeft Foto Sven Torfinn

'Geraint Thomas is goed, sterk', becommentarieert Peter wanneer de knecht van Chris Froome in beeld komt. 'Thomas helpt het tempo van het peloton te bepalen. Ik verwacht geen gevaar voor de gele trui.' Prompt vliegt Froome uit de bocht, tot algehele ontzetting, maar diens leiderspositie komt inderdaad niet in gevaar. Peter zegt dat hij zelf, wanneer hij hopelijk ooit buiten Kenia bij een professionele ploeg belandt, best wil beginnen als knecht. 'Froome begon ook zo.'

De renners op het tv-scherm zijn haast allemaal wit, al werd Froome dan geboren in Kenia. Peter: 'Als renner uit Afrika heb je veel uitdagingen. Velen van ons stoppen. Maar kijk naar Daniel Teklehaimanot uit Eritrea, hij reed in 2015 de Tour.'

Littekens

Uitdagingen in een land als Kenia zijn de soms slechte wegen, en automobilisten die niet gewend zijn aan fietsers. 'Mijn moeder wilde niet dat ik ging fietsen', vertelt Gathere, terwijl hij littekens op zijn rechterarm en -been laat zien, gevolgen van een aanrijding met een busje. Maar nu hij zijn talent etaleert - en geld verdient - steunt zijn moeder hem.

Wanneer de etappe er bijna op zit en de Fransman Lilian Calmejane op een paar kilometer van de finishlijn nog steeds alleen aan kop gaat, barst er voor de tv gejoel uit. Weddenschappen worden afgesloten: blijft hij het peloton voor? Gathere, die zelf geen geld inlegt, verwacht van niet. Hij blijkt er naast te zitten. 'Ach ja', zegt hij, 'ik heb het ook nog wel eens verkeerd. Er valt nog wat te leren. Maar op een dag rijd ik zelf over die finishlijn.'

Dear Kinjah, You were an inspiration to me. Keep up the great work you are doing!

Kinjah is in het bezit van allereerste gele trui van Froome, uit 2013. Met deze tekst.