Denksport

Online schaken is populair, online valsspelen vanzelfsprekend ook

null Beeld

Dankzij de Netflix-serie The Queen’s Gambit en de gedwongen huiselijke opsluitingen zijn de bezoekersaantallen van de diverse schaaksites spectaculair gestegen. Marktleider Chess.com noteerde vorig jaar twaalf miljoen nieuwe accounts, tweemaal zo veel als in 2019. De stijging heeft ook een keerzijde. Elke dag sluit de site meer dan vijfhonderd ­accounts omdat er aanwijzingen zijn dat de spelers zich ­laten assisteren door een computer.

Het is zo eenvoudig tijdens een partij op een tweede scherm een computerprogramma te raadplegen dat de verleiding voor velen te groot is. En denk niet dat alleen zwakke spelers zich schuldig maken aan bedrog. Chess.com betrapt regelmatig meesters en grootmeesters, die bereid zijn naast hun eer ook hun reputatie op het spel te zetten.

Vanzelfsprekend zijn beschuldigingen van vals spel soms omstreden. Na het ­recente online-WK voor studenten werd de Oekraïense Julia Osmak, de winnaar van het vrouwentoernooi, uit de uitslag geschrapt nadat een computeranalyse had vastgesteld dat zij ongeoorloofde ­digitale hulp had ontvangen. Een jury bevestigde de uitsluiting met een minimale meerderheid. Als ik jurylid was geweest, had ik wegens gebrek aan bewijs Osmak vrijgesproken. Haar spel in de volgende partij uit de finale van het studententoernooi is ­verdacht foutloos, maar er staat tegenover dat al haar zetten voor de hand liggen.

Zhao – Osmak

1.d4 e6 2. c4 Pf6 3. Pc3 Lb4 4. Pf3 0-0 5. e3 b6 6. Ld3 Lb7 7. 0-0 c5 8. a3 Lxc3 9. bxc3 Le4 10. Lxe4 Pxe4 11. Dd3 f5 12. Pd2 Pc6 13. Pxe4 fxe4 14. Dxe4 Pa5 15. dxc5 Pb3 16. Ta2 Pxc5 17. Dd4 Tc8 18. a4 Tf5 19. Td1 Dc7 20. La3 Pxa4 21. Ld6 Dc6 22. Tda1 Pxc3 23. Dxc3 Dxd6 24. Txa7

Diagram links

24 ... b5! 25. Ta8 Txa8 26. Txa8+ Kf7 27. Ta1 Tc5 28. g3 Txc4 29. Db3 Dc6 30. Db2 b4 31. h4 h6 32. Td1 d5 33. Ta1 Kg8 34. Ta7 d4

Wit geeft op.

Ook in een traditioneel toernooi wordt een speler soms ten onrechte beschuldigd van vals spel. In 2011 beschreef de Duitser Ilja Schneider in het tijdschrift Schach de volgende partij tussen zijn vriend Torben Schulze en de Belarus Sergey Kasparov (geen familie).

Kasparov – Schulze

Bad Zwischenahn 2011

1.e4 Pc6 2. Pf3 f5

De Colorado-variant, het geheime wapen van Schneider en Schulze

3. exf5 d5 4. d4 Lxf5 5. Lb5 e6 6. Pe5 Pge7 7. Dh5+ g6 8. De2 Lg7 9. Lg5 0-0 10. Lxc6

In de veronderstelling dat zwart een ­hopeloze kneus was, speelde wit deze zet à tempo.

Diagram rechts

10 ... Pxc6! 11. Lxd8 Pxd4 12. Dd2 Pxc2+ 13. Ke2

Nu begon Kasparov te sputteren: ‘Ik wil niet tegen een computer spelen.’

12 ... Lxe5 14. Pc3 Taxd8 15. Tac1 d4 16. Pd1 Le4 17. Dg5 d3+ 18. Kf1 d2 19. Tb1 Lf4

Wit gaf op. Een protest van Kasparov werd terecht resoluut afgewezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden