Ongewone gladiatoren veroveren de arena

Darts is geëvolueerd van kroegspel naar stadionsport, maar de toppers lijken nog steeds zo uit het café te komen.

Kersverse wereldkampioen Michael van Gerwen Beeld ap

Niet iedereen begrijpt het. Dikke mannen die pijltjes naar een bord gooien - het is misschien moeilijk om de schoonheid ervan te zien. Maar sinds Raymond van Barneveld wereldkampioen werd in 1998 ben ik verslingerd aan darts. En ik ben niet de enige.

Je zou kunnen denken dat deze liefhebberij ironisch is. Een beetje zoals mensen naar het Songfestival kijken. En dat is deels waar. Tegelijk neem ik het pijltjesgooien bloedserieus. Darts is de perfecte combinatie tussen cult en topsport.

Topsport

Dynamisch

De beslissende strafschop, een tweede service op breakpoint tegen, de eindsprint na zes uur lang koersen. Darts kent niet de esthetische schoonheid van een omhaal of service-volley, maar zit wel tjokvol met dat soort zenuwslopende, beslissende momenten.

Een wedstrijd bestaat uit meerdere 'legs', waar spelers zo snel mogelijk van 501 punten naar 0 moeten komen. Zo'n leg duurt maar kort en wordt beslist met het gooien van een relatief lastige 'dubbel'. Hoog scoren in het begin betekent dat je op het eind van een leg meer kansen krijgt om het af te maken. Als de ene speler mist, is de ander nooit ver weg om daarvan te profiteren. Ook in Ahoy wisselden de kreten van blijdschap en afgrijzen elkaar weer snel af.

Als spelers aan elkaar gewaagd zijn, zoals donderdag in Ahoy, lijkt darts op een lange, ondraaglijk spannende strafschoppenreeks.

Zenuwslopend

Er is geen sport waar zenuwen zo goed zichtbaar zijn als bij darts. Andere sporters kunnen hun nervositeit compenseren met pure kracht of eindeloos getrainde handelingen. Darts wordt daarentegen volledig gespeeld op de fijne motoriek. Elk moment van twijfel zie je onmiddellijk terug op het bord.

Spelers die de hele wedstrijd geen pijl missen, storten volledig in als de overwinning in zicht komt. Net als bij andere sporten zijn het alleen de echte toppers die beter gaan spelen als het erop aankomt.

De camera's brengen dit alles slim in beeld: ze filmen zowel het bord als de speler. Zo zie je het nonchalante vingertje in de lucht als er wéér een 180 invliegt en de ontsteltenis als alle drie de pijlen aan de verkeerde kant van het ijzer zijn beland.

Tactiek

De beste manier om de zenuwen in bedwang te houden is om een bepaald ritme aan te houden. Niet te veel nadenken en gooien - zolang je speelt op de automatische piloot kun je gefocust blijven.

Maar darts zit vol met venijnige mentale spelletjes. Als de ene speler lekker staat te gooien, kan de andere speler besluiten heel lang te wachten tijdens zijn beurt. Een slokje water of een grapje met het publiek en de tegenstander is van z'n à propos.

En er wordt gebluft. Zo heeft Phil Taylor er een handje van een leg niet uit te gooien, maar zijn tegenstander nog een kans te gunnen. Hij zorgt zelf dan voor een ideale uitgangspositie in de volgende en zegt daarmee eigenlijk tegen zijn tegenstander: dit is te moeilijk voor jou, dit gaat je toch niet lukken, ik mag het zo alsnog afmaken. Soms logenstraft een tegenstander die intimidatie door bijvoorbeeld triple 20, triple 18, bullseye in één beurt te gooien en daarmee alsnog de leg te winnen. Ik kan het dan niet laten om enthousiast te applaudisseren terwijl ik in mijn eentje televisie zit te kijken.

Cult

Underdogs

Sport is mooi als de underdog wint. Het fijne aan darts is dat de underdog altijd wint, want er doen eigenlijk alleen maar underdogs mee. Subtopper en niet-drinker Jelle Klaasen beweerde tijdens het WK in Londen dat als je een blaastest zou doen, er van de top-32 hooguit twee of drie zouden slagen, oneerlijk vond hij: 'Alles telt als doping, maar alcohol niet. Raar, toch? Het zou wel moeten. Je wordt er rustiger van.'

Toen 'Barney' voor het eerst bekend werd bij het grote publiek, was hij nog gewoon postbode. Sindsdien is de sport in rap tempo geprofessionaliseerd. Steeds meer spelers stapten over van de traditionele Britse bond BDO naar de commerciële bond PDC. Bij de PDC is de prijzenpot veel groter en staan op de toernooikalender ook wedstrijden in Dubai gepland. Gelukkig heeft die professionalisering er niet toe geleid dat darts nu gespeeld wordt door afgetrainde emotieloze topsporters. De kroeg mag dan verruild zijn voor het stadion, de darters lijken nog steeds rechtstreeks uit de kroeg te komen gewandeld.

Andy Fordham woog dankzij 25 halve liters per dag meer dan 200 kilo en werd wereldkampioen in 2004. Daarna viel hij maar liefst 108 kilo af, waardoor hij zijn evenwichtsgevoel en dus zijn dartskwaliteiten lange tijd kwijt was. Raymond van Barneveld doet na al die jaren nog steeds uitermate onverstandige emotionele uitspraken. Na een verloren wedstrijd zei hij totaal geen motivatie te hebben om in Ahoy te spelen; bij wijze van excuus aan zijn fans verlootte hij deze week een paar potten augurken met zijn beeltenis erop.

Publiek tijdens de Premier League of Darts in Rotterdam. Beeld getty

Kermis

De gemiddelde darter mag dan weinig natuurlijk charisma hebben, dat neemt niet weg dat er alles aan wordt gedaan om ze als supersterren over te laten komen. De evenementenzaaltjes waar deze ongewone gladiatoren hun kunsten mogen vertonen, zijn ingeruild voor volle stadions. Elke speler wordt vergezeld door rondborstige modellen en wordt met eigen muziek het podium opgeroepen. Van Gerwen kiest voor Seven Nation Army van The White Stripes, Van Barneveld voor Eye of the Tiger. Bij spelers die ooit wereldkampioen werden, klinkt voordat de omroeper ze aankondigt een sirene. Het luidruchtige publiek zit aan lange biertafels en is carnavalesk uitgedost.

Veel spelers proberen zich te schikken naar hun rol als superster. Zo is de vrouw van Peter Wright kapper, waardoor hij elke week met een andere kleur hanenkam dansend het publiek begroet. Ted Hankey, die altijd in draculakostuum het podium opkwam, was tien jaar geleden nog een wereldtopper. En Van Gerwen, steevast in het groen, staat op het podium alsof hij elk moment aan een bokswedstrijd kan beginnen.

Amateurisme

De schoonheid van darts belet niet dat je je ook kunt verkneukelen om het amateurisme. Zo geven de voormalige darters Co Stompé en Roland Scholten - met schaamteloze sponsoring op de kleding - bij elke wedstrijd een uitgebreide analyse, terwijl er vaak weinig te analyseren is: 'Hij moet gewoon aanvallend blijven darten.'

Het is vermakelijk om de contactgestoorde wereldtopper James Wade te zien worstelen met het handje dat hij zijn tegenstander moet geven als hij verloren heeft. Of om bij het WK, waar ook mindere goden aan mee mogen doen, oude mannen hun kans te zien pakken op het podium met een stroef ingestudeerd dansje.

Het ongemak van mannen die stiekem helemaal niet bij die glamour passen in combinatie met een extreem spannende sport op hoog niveau, maakt darts onweerstaanbaar.

Dit artikel verscheen in mei in onze bijlage Vonk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden