Onderzoekers: huidige systeem van melden misbruik bij sportclubs niet goed te praten

Bestuurders van sportclubs moeten worden verplicht om seksueel misbruik te melden. Door deze meldingen te koppelen, kunnen daders niet langer van club naar club hoppen. Daarvoor pleiten hoogleraar sport en recht Marjan Olfers en bestuurder van het Instituut voor Sportrechtspraak (ISR) Peter Vogelzang.

Beeld Jiri Buller

'In het huidige systeem worden incidenten vaak niet gemeld. En als er wel wordt gemeld, komen verschillende meldingen niet bij elkaar', zegt Olfers, die voor sportbonden en clubs zes zaken van seksueel misbruik onderzocht. 'Bij al mijn onderzoeken bleek er sprake van meer dan één slachtoffer. Soms wisten bestuurders al langer van het misbruik. We willen allemaal een veilig klimaat voor onze kinderen. Dan is dit systeem niet goed te praten.'

Marjan Olfers. Beeld Aurélie Geurts

De meldplicht voor clubs is volgens Vogelzang nodig om het voor bestuurders simpel te houden. 'Je hebt er die nooit geneigd zijn dingen te melden, en bestuurders die denken: het heeft toch geen zin. Met een meldplicht weet iedereen wat er van ze wordt verwacht.' Hij stelt voor om bestuurders die incidenten niet melden tuchtrechtelijk te vervolgen.

Volgens Olfers en Vogelzang is nieuwe regelgeving noodzakelijk om seksueel misbruik in de sportwereld te bestrijden. Nu is de drempel om misbruik te melden te hoog. Bovendien worden meldingen niet gekoppeld. Daardoor kunnen daders geregeld ongestoord doorgaan met het misbruik.

Slachtoffers van seksueel misbruik doen uit angst en schaamte vaak geen aangifte. Ook clubs, die vaak leunen op vrijwilligers, zijn niet geschoold in het omgaan met deze kwesties.

Hoe moet worden omgegaan met seksueel misbruik in de sport?

De zaak rond seksueel misbruik die hoogleraar Sport en Recht Marjan Olfers (47) onlangs op haar bord kreeg, is er een die ze niet snel zal vergeten. Het begint met een telefoontje van het clubbestuur, dat net is afgezet vanwege de affaire. Lees hier het hele interview

Luisterend oor

Het vertrouwenspunt van sportkoepel NOC*NSF, waar slachtoffers zich ook kunnen melden, is vooral een luisterend oor: vertrouwenspersonen mogen geen werk maken van zaken. 'Daardoor heeft het de werking van een doofpot', zegt Vogelzang. Olfers: 'De afgelopen jaren hebben de meldingen tot slechts een handvol tuchtzaken geleid.'

Olfers en Vogelzang pleiten daarom voor een Onderzoeksraad voor de Sport, die onafhankelijk van NOC*NSF onderzoek naar meldingen moet kunnen instellen. 'Die raad zou ook anonieme meldingen en verdachte situaties moeten kunnen bekijken en wegen en vervolgens bepalen of er nader onderzoek moet komen', aldus Olfers.

Op de zwarte lijst van NOC*NSF staan alleen mensen die tuchtrechtelijk zijn veroordeeld en wiens straf nog loopt, nu één persoon. Daders die strafrechtelijk zijn veroordeeld mogen niet op de lijst, bepaalt de privacywetgeving. Dat moet veranderen, vinden de twee experts. Daarom moet de onderzoeksraad zijn registratiesysteem koppelen aan systemen van politie en justitie.

'Hij hield mijn hand vast en bewoog hem heen en weer'

De intense band tussen pupil en coach en het vaak grote vertrouwen van ouders in begeleiders maken dat veel slachtoffers van seksueel misbruik in de sport hun leven lang zwijgen. Vier van hen doen nu hun verhaal.

NOC*NSF zegt in een reactie het streven naar intensieve samenwerking tussen alle partijen 'zeer te steunen'. De sportkoepel wil wel eerst het eigen grootschalig onderzoek naar misbruik in de sport afwachten.

De Autoriteit Persoonsgegevens stelt dat seksueel misbruik in principe thuishoort in het strafrecht. 'Wil men verder gaan, bijvoorbeeld door de invoering van een meldplicht of het instellen van een onderzoeksraad, dan moet dat door de politiek gebeuren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden