Nieuws

Olympische voorbereiding komt met volgeladen containers en beloofde vaccins op stoom

Over honderd dagen beginnen de uitgestelde Olympische Spelen. Niets kan ze meer tegenhouden als het aan Tokio en het Internationaal Olympisch Comité ligt.

De Japanse delegatie juicht nadat toenmalig IOC-voorzitter Jacques Rogge bekend heeft gemaakt dat Tokio de Spelen van 2020 mag organiseren, Buenos Aires, september 2013.   Beeld Yan Walton / AFP
De Japanse delegatie juicht nadat toenmalig IOC-voorzitter Jacques Rogge bekend heeft gemaakt dat Tokio de Spelen van 2020 mag organiseren, Buenos Aires, september 2013.Beeld Yan Walton / AFP

Zeven zeecontainers zijn dezer dagen op Nationaal Sportcentrum Papendal volgeladen, met 150 fietsen, 700 matrassen en een complete sportschool aan krachtapparatuur, zo meldt NOCNSF-projectmanager Nienke Wind namens Games Operations. Het verschepen is op schema. Over precies honderd dagen, veertien weken en twee dagen, beginnen de Olympische Zomerspelen van Tokio.

Op vrijdag 23 juli om precies te zijn, met een openingsceremonie waarover als zo vaak veel geheim zal blijven. De Spelen, aangekondigd als het licht aan het eind van de coronaperiode, eindigen op zondag 8 augustus, de dag van finales in de grote teamsporten volleybal, basketbal en handbal plus de marathon in het verre Sapporo.

Ze gaan door

Na het uitstel van de Spelen van 2020 is het mantra van alle beleidsmakers: de Spelen gaan door. IOC-voorzitter Thomas Bach heeft met knap communicatiewerk de gehele olympische beweging achter die opvatting gekregen.

Het profetisme van de Duitse chef van het IOC heeft ook de Japanse premier Sugain in de greep gekregen. Zij spreken met één mond. De Spelen zullen en moeten doorgaan: alsof je de Amerikaanse IOC-voorzitter Avery Brundage in 1972 het Olympisch Stadion van München hoort toespreken na de terreuraanslag op de Israëlische ploeg.

Doorgang van de Spelen is van groot gewicht. Niet alleen voor de sporters, hun coaches, de nationale comités en de daaraan verbonden sportbonden, maar ook voor de grote tv-zenders van de wereld. Het Amerikaanse NBC betaalt 1,418 miljard dollar (1,2 miljard euro) voor de rechten van Tokio, onderdeel van het meerjarencontract van 2014-2020 ter waarde van 4,4 miljard dollar.

NBC had na het uitstel van vorig jaar een opzegtermijn van tien dagen, leed op de advertentiemarkt grote verliezen, maar bleef vasthouden aan het contract dat nu tot 2032 verlengd is voor 7,7 miljard dollar. Als de Spelen van Tokio onverhoopt niet doorgaan, dan zullen de Amerikaanse tv-bazen een schadevergoeding eisen. Daartegen is het IOC goed verzekerd, voor een jaarpremie van 15 miljoen. De verzekeraars zullen dan pijn lijden.

Het volk mort

Al een jaar lang peilen Japanse media de stemming onder het volk over wel of geen Spelen, met als tussenvorm uitstel. Van het laatste kan geen sprake zijn, vindt het IOC. Het heeft de twee grote sporten van de Spelen, atletiek en zwemmen, bereid gevonden hun WK’s van 2021 naar 2022 te schuiven. In 2022 zijn bovendien de WK-toernooien in voetbal en volleybal (Nederland, vrouwen).

Kyodo News, het nationaal persbureau van Japan, peilde tussen 10 en 12 april wat de Japanner vindt van het doorgaan van de Spelen. Slechts 24,5 procent is nog steeds voor de huidige datum. Afstel en uitstel opgeteld wees 72 procent de Spelen af. In januari was dat 80 procent.

Japan telt 126 miljoen inwoners. Daarvan heeft 92,6 procent (aldus Kyodo) grote vrees voor een golf van nieuwe besmettingen als er tussen de 50- en 100 duizend buitenlanders voor de olympische en paralympische wedstrijden naar hun land komen.

Japan en Tokio zetten nog steeds door. In het evenement is 13 miljard euro gestoken; zeker 2,3 miljard om het uitstel te bekostigen. Er is, met name in de Baai van Tokio, een woud aan nieuwe stadions gebouwd voor de 33 sporten, waarvoor elfduizend atleten zullen afreizen.

De afmelding van Noord-Korea, goed voor dertig sporters meestal, heeft het aantal deelnemende landen teruggebracht van 206 naar 205. Ook die instroom doet de Japanse bevolking vrezen.

Prikken zou moeten

Een jaar geleden was het voor velen duidelijk. Yoshitake Yokokura, de voorzitter van het nationaal medisch verbond van Japan, sprak toen van de noodzaak van een vaccin. ‘Het zal moeilijk zijn de Spelen te houden zonder dat we een vaccin ter beschikking hebben’, zei de Japanse medicus. Die vaccins zijn er, maar Japan is traag met het inenten van de bevolking, van wie liefst 35 miljoen mensen ouder zijn dan 65.

Pas half februari werd voorzichtig begonnen met vaccineren. Nu hebben 1,6 miljoen Japanners een prik gekregen, iets meer dan 1 procent. Voor het IOC en de Japanse organisatie zijn de vaccinaties geen voorwaarde voor het doorgaan van de Spelen en de entree tot het gastland.

Prikken zou moeten (2)

In Nederland wordt zeer gehecht aan gevaccineerde sporters. Jacques Brinkman, hockeyvader en olympisch kampioen, pleitte zaterdag in De Telegraaf nog voor het snel, in elk geval tijdig, vaccineren van de Nederlandse olympiërs. Hij was niet de eerste die daarover begon. Bij NOCNSF spraken sportarts Maarten Moen en chef-arts Cees-Rein van den Hoogenband zich eerder uit voor de noodzaak van vroegtijdige vaccinatie voor de nationale ploeg. Ook chef de mission Pieter van den Hoogenband, zijn collega paralympische chef Esther Vergeer en technisch directeur Maurits Hendriks pleitten ervoor.

Bij WNL was van den Hoogenband junior vorige maand uitgesproken. ‘Die vaccins, dat is wel een sleutel voor ons. We moeten onze ploeg beschermen en de nummers één daarbij zijn gezondheid en veiligheid.’

De heren en ene dame werden op hun wenken bediend. Dinsdag werd, enkele uren voor de persconferentie van de demissionaire bewindslieden Rutte en De Jonge, bekend dat de olympiërs voor vertrek naar Japan een vaccinatie zullen krijgen. Naar verwachting gaan dik 300 sporters naar Tokio, plus 165 begeleiders. De vaccinatiedatum en het te gebruiken vaccin zijn nog onbekend. Nederland volgt het voorbeeld van landen als Litouwen, Georgië en Hongarije.

Bubbel op één

Het draaiboek van de Olympische Spelen van Tokio voorziet vooral in de vorming van een bubbel, een megabubbel onderverdeeld in minibubbels. Die aanpak is gekozen, omdat gebleken is dat tal van sportevenementen in de wereld slechts hebben kunnen plaatsvinden door sporters, coaches en media te verzamelen in een gesloten kring, met tests vooraf en tijdens het toernooi. Het IOC is overtuigd van die werkwijze. Voorzitter Bach wees zelfs op de ‘schaatsbubbel’ van Heerenveen, die deze winter zijn nut bewees.

De bubbel voor de Spelen is een megaoperatie. De week voor vertrek zou de naar Japan reizende olympische deelnemer zich moeten onthouden van contacten. In Tokio gaat hij of zij op de luchthaven de bubbel in. Niemand mag zomaar de straat op. In stadions moet anderhalve meter afstand worden gehouden. Sporters en media mogen enkel met de grootste voorzichtigheid (lees afstand) contact hebben.

Als het misgaat is er voor de besmetten een hotel beschikbaar met 300 kamers. Het lijkt een beperkte oplossing voor het grootste sport­evenement ter wereld.

De grote vraag voor de organisatie is of en hoeveel publiek zal worden toegelaten. Buitenlandse toeschouwersers mogen sowieso niet komen. Eind april wordt een beslissing verwacht over de bezetting van de tribunes.

De rafelranden

De grote onzekerheid in de topsport van dit moment maakt dat tal van kwalificaties nog niet zijn afgerond. Of soms onder fikse beperkingen zijn afgewerkt. Bij de olympische kwalificatie handbal, bijvoorbeeld, bleef China weg. De kwalificaties in synchroonzwemmen en schoonspringen zijn keer op keer uitgesteld en worden in Tokio beslecht. Mei is de streefmaand.

De Nederlandse honkballers moeten zich nog zien te plaatsen. In turnkringen is onmin over de keuze een Amerikaanse bondscoach aan te stellen, als vervanger van vaste kracht Vincent Wevers. Het besluit heeft vooral olympisch kampioen Sanne Wevers getroffen.

In de voorbereiding is het haast onmogelijk voortijdig een trainingskamp te beleggen in Japan. De openwaterzwemmers, met regerend olympisch kampioen Weertman als boegbeeld, wilden het water van Odaiba verkennen, maar kregen een reisverbod. Wel is Nederland erin geslaagd een trainingscentrum te krijgen in Chiba, een sportstad in de periferie van Tokio.

Officieel mogen de olympische deelnemers vijf dagen voor hun eerste optreden het Dorp betreden. Op de tweede dag na hun laatste wedstrijd moeten zij naar het vliegveld. Fuiven is er niet bij. Het Holland House bestaat deze keer niet. De Olympische- en Paralympische Zomerspelen van Tokio zullen op een andere manier onvergetelijk dienen te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden