Analyse Prijzengeld zwemsport

Nu de kassa steeds meer rinkelt dreigt gevaar van overbelasting voor zwemmers als Kromowidjojo

Een krentenbrood en 150 euro lagen er in Den Haag klaar voor de winnaar. Maar daar komt verandering in. Het internationale zwemmen wordt verrijkt met twee series, waar voor de besten van de wereld meer klaarligt dan alleen de eer.

Kromowidjojo na haar winst op de 50 meter vrije slag. Beeld ANP

Met een bonnetje meldt Ranomi ­Kromowidjojo zich zondag rond het middaguur bij de wedstrijdtafel van de Haagse Swim Cup. Ze heeft een half uur tevoren de 50 meter vrije slag gewonnen, het bewijs daarvan heeft ze in haar handen. Nu moet zij tekenen voor de overschrijving van 150 euro naar haar bankrekening.

Dit is professioneel zwemmen in ­Nederland, waar een organisatie als die van de Haagse Swim Cup nog elke winnaar een krentenbrood, een Haagse kakker, geeft plus een bedrag dat eerder een tegemoetkoming dan echt prijzengeld is. Zwemmers malen er niet om. Ze komen graag naar Den Haag, voor de sfeer en voor de kans om zich te kwalificeren voor de WK van Zuid-Korea in juli.

Kromowidjojo, drievoudig olympisch kampioen, is een grote mevrouw in het mondiale zwemmen. Zij kan met haar verrichtingen in het water eindelijk bedragen bijschrijven die recht doen aan haar status. Niet dat ze met een paar stappen de orde van ­miljonairs betreedt. Maar ze is prof, een vrouw die elk uur van de dag geeft aan de sport. Ze is geen amateur en ook geen revolutionair. Dat is aan anderen die wel graag op de barricaden gaan staan.

Door stappen van de opstandige olympische kampioenen Adam Peaty en Katinka Hosszu - zij vinden dat zwemmers het hart zijn van de sport - is een revolutie op gang gekomen. Sinds een Oekraïense miljonair, Konstantin Grigorisjin, heeft aangekondigd een zwemserie te beginnen, de International Swimming League, wordt er door zwemmers geld verdiend.

De bedreigde wereldbond, monopolist Fina, gooide er bij de WK kortebaan in China, in december in Hangzhou, meteen een verdubbeling van het prijzengeld tegenaan. Van 1,1 miljoen dollar werden de premies verhoogd tot 2,1 miljoen dollar (1,9 miljoen euro), met extra verhogingen voor de plaatsen vijf tot en met acht.

Kromowidjojo was in topvorm in het 25-meterbad van China en werd driemaal wereldkampioen individueel en veroverde vijf plakken op de estafettes. Zij moet de 40 duizend dollar prijzengeld nog steeds ontvangen. Want ze mag dan een manager hebben, een moeder die oog houdt op het secretariaat, zicht op de bankrekening heeft deze zwemster wel.

Ranomi Kromowidjojo duikt van het startblok tijdens wedstrijden in Den Haag. Beeld Michael Kooren

De Fina kondigde eind vorig jaar in datzelfde Hangzhou meteen ook een lucratieve serie zwemwedstrijden aan: de Champions Swim Series. Eind april beginnen die in Guangzhou, daarna is er een tussenstop in Boedapest om op 1 juni af te sluiten in Indianapolis, in de Verenigde Staten. Er staat 4 miljoen dollar (3,6 miljoen euro) op het spel. Een zege op een individueel nummer is goed voor 10 duizend dollar. Alleen ’s werelds allerbesten, vier per discipline, zwemmen de finales.

Kromowidjojo: ‘Ik zwem de 50 meter vrije slag en de 50 meter vlinderslag. Voor Boedapest heb ik moeten afzeggen. Ons trainingskamp in Malaga gaat voor. Maar die Series worden heel vette wedstrijden. Anderhalf uur en met veel show. Echt benieuwd.’

In de zomer wordt in Gwangju de wereldtitelstrijd langebaan (50-meterbad) gezwommen. Ook daar zal het prijzengeld worden opgekrikt. In 2017 werd er een eerste stap gezet door de Fina door 2,5 miljoen dollar uit te loven.

Dan volgt in het najaar het circuit van de evenzeer goed betalende World Cups dat de Nederlandse ploeg deels mijdt. De voorgaande twee jaar had Eindhoven een aflevering, maar die is vanwege een gebrek aan sponsoring teruggegeven. Daardoor is de verplichting om nationale zwemmers drie maanden lang over de wereldbol te jagen vervallen.

Voor de allerbeste Nederlanders, het trio Ranomi Kromowidjojo, Femke Heemskerk en Kira Toussaint, is er dan echter de met veel geld omklede ISL. Kromowidjojo zit met Toussaint in het Iron Team van de Iron Lady, Katinka Hosszu. Femke Heemskerk zwemt voor Team Energy. De Swimming League wordt een wedstrijd met vier Europese tegen vier Amerikaanse teams. Kromowidjojo: ‘Het gaat dan meer om punten dan om tijden.’

De belasting voor de beste zwemmers is met al die evenementen zo groot dat bondscoach Marcel Wouda overweegt de EK kortebaan aan het eind van het jaar in Glasgow te mijden. Hij is bang zijn olympische zwemmers uit te putten. De Spelen van volgend jaar juli, in Tokio, zijn het evenement waar alles voor moet wijken.

Kromowidjojo, ze wordt dit jaar 29, wil zich opvallend genoeg niet vastleggen op een definitief afscheid bij de Spelen, haar vierde. In de aanloop naar de Haagse en de Eindhovense Swim Cup hield ze een forse slag om de arm, toen haar werd gevraagd of de wereldkampioenschappen langebaan van deze zomer haar laatste ‘WK lang bad’ zouden worden. Er kwam geen klip en klaar ‘ja’ over de lippen.

‘Stoppen of doorgaan beslis ik na ­Tokio. Ik ben nu supergemotiveerd voor de Spelen. Ik weet dat er daarna weer vier jaar volgt, maar als het super gaat en het lichaam heel blijft, waarom zou ik dan stoppen?’, was haar gedachte over de ambities na 2020. ­Mogelijk dat de verbeterde prijzengelden en nu de kassa eindelijk een beetje geluid lijkt te produceren de liefde voor de sport nog een extra zetje heeft gegeven. Want dat is Kromowidjojo vooral: een liefhebber. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden