Voetbal Aanvoerderschap

Noviteit in eredivisie: van het aanvoerderschap een duobaan maken

Met vier punten uit de eerste twee duels is Sparta het eredivisieseizoen sterk begonnen. Trainer Henk Fraser maakte een opmerkelijke keuze benoemde twee aanvoerders: Bryan Smeets en Adil Auassar. ‘Je ziet dat jongens naar ze luisteren’.

Aanvoerder Bryan Smeets gaat met een supporter op de foto tijdens de familiedag bij Sparta. Beeld ANP

Het was niet dat Sparta-trainer Henk Fraser uit was op een primeur toen hij eerder deze maand naar buiten bracht voor komend seizoen twee aanvoerders op gelijkwaardige basis te hebben benoemd. ‘Ik ben totaal niet trendgevoelig, ik volg als coach gewoon steeds meer mijn gevoel. Dit voelde goed.’

Daarom delen Adil Auassar en Bryan Smeets het aanvoerderschap bij Sparta, een noviteit in de eredivisie. Althans om het zo duidelijk te benoemen.

Internationaal is het niet nieuw. De Braziliaanse bondscoach Tite liet op het WK 2018 drie verschillende spelers de aanvoerdersband dragen. In de aanloop daar naartoe was er zelfs zowat per interland een nieuwe aanvoerder. De immense druk om de succesvolste voetbalnatie aan te voeren werd zo een gedeelde verantwoordelijkheid, legde Tite uit.

Duo-aanvoerder Adil Auassar van Sparta (r) in duel met Feyenoords Dylan Vente. Beeld VI Images

Tite’s assistent Sylvinho is nu hoofdcoach van Olympique Lyon en laat de aanvoerdersband aldaar ook rouleren, net als bij het nationale mannen- en vrouwenvoetbalteam van de Verenigde Staten gebeurt. In het hockey (zie kader) is dat al veel langer gebruikelijk.

Fraser was er niet van op de hoogte, hij navigeerde op basis van zijn eigen beweegredenen. ‘Een aanvoerder denkt vaak dat hij altijd speelt. Bij mij werkt dat niet zo. Met deze constructie maak je dat al duidelijk,’ meent de Sparta-coach. ‘En als ik die ene die niet lekker in vorm is toch opstel, dan is hij waarschijnlijk meer met zijn eigen spel bezig. De ander kan het coachen dan wat meer oppakken.’

Jonger en mondiger

Voorts is er de tijdgeest. Selecties zijn jonger en jongeren zijn mondiger, constateert Fraser. ‘Met z’n tweeën is het nu misschien makkelijker om een groep te coachen dan alleen. In mijn tijd als voetballer bij Feyenoord stond John Metgod met zijn verleden bij Real Madrid, Nottingham Forest en Spurs ver boven de rest dus was hij de natuurlijke leider. Een speler met zo’n achtergrond hebben wij niet. Met twee verbaal sterke aanvoerders, zoals ik die nu heb, krijg je een stevigere basis.’

Dat Auassar en Smeets beiden centraal op het middenveld spelen, vindt Fraser ook een voordeel. ‘Ze kunnen snel met elkaar overleggen en vervolgens de rest instrueren. En een van de twee is altijd dichtbij de scheidsrechter om eventueel te protesteren. De ander kan zich ondertussen op de ploeg focussen.’

Henk Fraser, trainer van Sparta, benoemde twee aanvoerders. Beeld BSR Agency

Tenslotte hecht Fraser er waarde aan om de multiculturele uitstraling van Sparta te benadrukken door een aanvoerder met een Westerse en een niet-Westerse migratieachtergrond te benoemen. Auassar heeft Marokkaanse roots, Smeets Nederlandse. Waarbij overigens in letterlijke zin juist geboren Dordtenaar Auassar de westerling is en geboren Maastrichtenaar Smeets de zuiderling. ‘Ik kijk niet naar kleur, ras, geloof, lengte of wat dan ook. Maar ik vind wel: Sparta is een multiculturele club uit een multiculturele wijk. Mensen van alle kleuren vierden feest toen we promoveerden. Prachtig! We hebben een multiculturele selectie. Dan vind ik het goed om aanvoerders met verschillende achtergronden te benoemen. Daarbij aangetekend dat ze ook geschikt voor die rol zijn natuurlijk.’

Fraser vindt het ondanks de florissante start van de gepromoveerde club (een 2-2-gelijkspel bij Feyenoord en 4-1- winst op VVV) veel te vroeg en kortzichtig om te concluderen dat het duo-aanvoerderschap effect heeft gesorteerd. ‘Maar je ziet dat jongens naar ze luisteren en dat ze de ballen inleveren bij Adil, die hier al een jaar speelt, en Bryan, die van TOP Oss is overgekomen. Zo komen we aan voetballen toe, want dat kunnen ze goed.’

Overigens wisselt de band niet per wedstrijd van arm. Als beiden spelen, draagt Auasser hem. ‘Een band is maar een band,’ zegt Auassar (32). ‘Ik vind dat we het met zijn allen moeten doen. Natuurlijk voel ik meer verantwoordelijkheid, maar die pakte ik volgens mij altijd al.’

Juiste voorbeeld

Aanzien en respect van medespelers verdien je door gedrag en het juiste voorbeeld te geven, stelt hij. ‘Met zijn tweeën ga je ook geen 25 man aansturen, iedereen moet meedoen. Bij ons is dat aanvoerderschap trouwens helemaal geen thema. Dat maken jullie ervan.’

Smeets (26) vult aan: ‘Adil en ik zijn niet de mannetjes in de groep, we zijn denk ik wel vrij constant. We vinden dat je normaal gedrag moet vertonen op het veld en ernaast en zullen jongens daarop aanspreken. Maar dat zou ik ook doen als ik niet de aanvoerder zou zijn. Zonder autoritair te doen. Dat werkt niet meer, en zit ook niet echt in me. Ik heb wel een duidelijke mening.’

Ze bekommeren zich om de vele Sparta-talenten. Smeets: ‘De ene jonge speler trekt naar Adil toe, de ander naar mij. Dat loopt dwars door culturen of kleuren of wat dan ook heen.’

Coach Fraser (53) heeft wat dat betreft een andere ervaring. ‘In mijn spelerstijd bij Feyenoord zei ik net iets eerder tegen Van Gobbel (net als Fraser van Surinaamse afkomst, red.) dat hij de ballen van het veld moest dragen dan een oudere blanke speler. Dat verliep gewoon natuurlijk. Het was de meest gemixte groep waar ik ooit in heb gespeeld, maar ook de gezelligste, saamhorigste en succesvolste.’

Bij Sparta proeft hij dezelfde sfeer. ‘Daar ben ik trots op, dat mogen we ook uitstralen naar de rest van Nederland.’

‘Elke aanvoerder haar eigen taak’

In het hockey is het gedeelde aanvoerderschap al veel langer gangbaar. Ex-vrouwenbondscoach Marc Lammers benoemde in 2000 in eerste instantie zelfs zeven aanvoerders. ‘Zo waren er meer dames bezorgd om het resultaat van de ploeg. Er kwam meer draagvlak en verantwoordelijkheidsgevoel. Elke aanvoerder had haar eigen taak.’

Lammers’ aanvoerders, uiteindelijk teruggebracht tot drie, hadden specifieke taken:

Minke Booij was verantwoordelijk voor de mentaliteit, Janneke Schopman voor de tactiek en Fatima Moreira de Melo voor alles rond het veld.

‘Je ziet vaak dat aanvoerders minder gaan presteren, omdat ze het zo druk hebben om de anderen te helpen. Plus alle plichtplegingen naast het veld. Gedeeld aanvoerderschap is ideaal voor een team in opbouw. En Nederlandse voetbalploegen zijn constant in opbouw.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden