Nog een keer: de 'slotstand' uit Tavira

Voor de derde en laatste maal doen we een poging te doorgronden wat de ‘slotstand’ van de Kurzpartie Valneris - Van Dusseldorp, Tavira 2009, precies waard was....

Vervolgens spelen we níet 19...27-32?? (het incorrecte offer als gevolg waarvan het duel voortijdig beslist werd), maar 19...3-9 20.44-40! 19-23 21.38-32! 27x38 22.43x32 2-7* 23.50-45!! 5-10 24.31-27! 22x31 25.36x27. Omdat daarop 25...17-22? 26.27-21! 11-16* 27.42-38 16x27 28.32x21 onspeelbaar is voor zwart, moet deze kiezen tussen 25...14-20 en 25...14-19.

Nu is dit eigenlijk niet zo’n moeilijke keuze, want 25...14-20(?) 26.33x22 17x28 27.30-24! 10-14 28.49-43! komt zwart al spoedig op materiaalverlies te staan, ook na 28...11-17 29.27-21! 17-22 30.21-16! enz. Dus: 25...14-19 26.33x22 17x28. Ook nu zou van 27.30-24! 19x30 28.35x24 grote kracht uitgaan. Er kan bijvoorbeeld volgen 28...10-14 29.49-43 14-20 30.42-38 9-14, waarop wit de bevrijdingsactie 31...14-19! 32.40-35 19x30 33.35x24 25-30! elimineert door er met 31.40-35!! 14-19 32.35-30!! een heuse ‘Bonnard’ van te maken.

Zie diagram 1

In de stelling van het eerste diagram kan zwart niet meer aan verlies ontsnappen. Een enkel voorbeeldje: 32...4-9 33.47-41! 11-16 (zelfs nu veld 9 gesloten is, blijft 33...11-17? verhinderd door 34.27-22!! met dam op 3) 34.45-40! (zo omzeilt wit de 7x7- of 8x8-ruil waarmee zwart zich na 34.41-36? 28-33! 35.39x28 16-21! en 36/37...18-22 enz. zou redden) 34...7-11 35.40-35 9-14 36.41-36, waarna zwart het met een bord vol stukken kan opgeven.

Minder relevant, maar domweg te curieus om onvermeld te laten, is de spelgang die mogelijk wordt wanneer zwart 33...11-16 vervangt door 33...9-14. Wit kan dan namelijk op meerdere manieren winnen, maar de mooiste winst bestaat uit 34.45-40 11-17 35.38-33!! 7-11 36.33x22 17x28 37.43-38! 11-16* 38.26-21!!? 18-22 39.29x9!!? 22x35 40.24x2 28x46 41.9-3! 25x14 42.2x35! 16x27 43.3x5 met opsluiting van de zwarte dam!

Desondanks wil hiermee niet gezegd zijn dat wit na 28.35x24 in alle varianten gewonnen zou staan. Want als zwart de diagramstand uit de weg gaat door niet 31...14-19? maar 31...4-9! (of ook 31...11-16!) te spelen, staat de uitkomst nog niet vast. Alles draait immers om de vraag hoe het afspel na de afwikkeling 31...4-9 32.27-21! (er dreigde 32...28-33!! enz.) 32...11-16! (zonder vrees voor 33.21-17 12x21 34.26x17 18-22! =) 33.35-30!! 16x27 34.32x21 14-19! 35.38-32! 28-33! 36.39x28 18-22 37.29x27 20x40 38.45x34 19-23 39.28x19 13x35 dient te worden beoordeeld. Weliswaar oogt het tamelijk troosteloos, maar de computer bezweert mij dat zwart het moet kunnen houden.

Toch kan wit in de stand na 26...17x28 op winnend voordeel bogen. Hij blijkt het namelijk niet zozeer van 27.30-24 te moeten hebben, als wel van 27.29-24!! 10-14 28.49-43! De grootste verdienste van die schijnbaar a-positionele speelwijze is dat zwart nooit meer 14-20 kan doen wegens 42/43-38 (20x29) en 30-24! met schijfwinst of dam. Maar ook de charmante combinatie 28...11-17 29.24-20!! gevolgd door 30.34-29!, 31.40x49, 32.27-22 en 33.42x2 +, speelt een rol. Er volgt dus 28...11-16 29.43-38!? (dit schijnt nog exacter te zijn dan het eveneens toereikende 29.42-38), waarna de stelling van het tweede diagram is ontstaan.

Zie diagram 2

Ik besluit deze analyse met vijf tactische varianten die aannemelijk maken dat wit te allen tijde gaat winnen:

1) 29...14-20 30.26-21! 20x29 31.30-24 29x20 32.21-17! en 33.34-29 +.

2) 29...7-11 30.47-41! en nu:

2.1) 30...14-20 (30...11-17?? 31.27-22! en 33.39-33 +) 31.26-21! 20x29 32.30-24 29x20 33.34-29 23x43 34.32x3 43x32 35.27x38! 16x27 36.35-30 25x34 37.3x6 +.

2.2) 30...4-10 31.41-36!? (versmaadt zelfs 31.24-20 en 32.39-33 enz.) 31...14-20 32.36-31! 20x29 33.30-24 29x20 34.27-22!! (de inleiding tot een daverende rondslag à la Baba Sy!) 34...18x36 35.34-29 23x43 36.32x3 43x41 37.26-21! 16x27 38.35-30 25x34 39.3x46 +.

3) 29...28-33 30.39x28! (30.38x29? 23-28! 31.32x23 19x28) 30...15-20 31.24x15 23-29 32.34x23 25x34 33.40x29 18-22 34.27x18 13x24 35.32-28! en nu een laatste splitsing:

3.1) 35...9-13 36.37-32! 13-18 37.32-27!, 38.27-21, 39.35-30, 40.38-32 en 41.42x11 +.

3.2) 35...8-13 36.37-31/32! 13-18 37.15-10!! 4x15 38.31/32-27! 18x29 39.27-21 16x27 40.35-30 24x35 41.38-32 27x38 42.42x4 +.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden