Nikolic het toonbeeld van gelijkmatigheid

Bij sommige spelers verrast het je niet dat ze het af en toe lelijk laten afweten. Wie de carrière van Jan Timman op de voet heeft gevolgd, herinnert zich zijn prachtige overwinningen maar ook zijn af en toe buitengewoon teleurstellende prestaties....

Er zijn ook schakers die eigenlijk nooit tegenvallen. In hun beste doen winnen ze grote wedstrijden en als ze wat minder geïnspireerd zijn, eindigen ze toch nog met een acceptabele score. Altijd weten ze de schade de beperken en een matig toernooi leidt nooit tot desastreus ratingpuntenverlies. Alle spelers uit de toptien van de wereldranglijst beheersen die kunst, met uitzondering van Alexander Morozevitsj.

Een speler die ik mijn leven lang tot de gelijkmatigen heb gerekend is Predrag Nikolic. Als de vriendelijke grootmeester uit Oegstgeest al eens een ramptoernooi heeft gespeeld, herinner ik het me niet. Nooit liet hij zich het hoofd op hol jagen door een onverdiende nederlaag, altijd bleef hij vertrouwen op zijn techniek en zijn ijzeren openingsrepertoire. Nikolic was vorig jaar goed in vorm. In mei eindigde hij bij het Europees kampioenschap in Antalya naast Ivantsjoek op de eerste plaats.

Maar in Wijk aan Zee viel de reus van zijn voetstuk. Vreselijk was het wat hem in de B-groep overkwam. Eén winstpartij (vanuit matige stand), zes remises en zes nederlagen. En wat voor nederlagen. Als een stuntelende amateur werd hij driemaal opgeknapt in miniatuurpartijen.

De glimlach op Nikolic' gezicht werd een tikje wranger naarmate het toernooi vorderde maar hij droeg zijn lot waardig. 'Het ziet ernaar uit dat ik vergeten ben hoe je moet schaken', zei hij halverwege en op de laatste dag bekende hij zielsblij te zijn dat het voorbij was: 'Eén ding is zeker, morgen zal ik geen partij verliezen.'

Nikolic - Ernst

Wijk aan Zee 2005

1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. e4 c5 4. d5 Pf6 5. Pc3 b5 6. f3

Deze partij komt uit de achtste ronde, toen Nikolic' martelgang al flink gevorderd was. Het blijkt uit de zet die hij zojuist heeft gespeeld want dat is eigenlijk helemaal geen zet. Nu zwart besloten heeft de gambietpion te verdedigen moet wit, of hij wil of niet, scherp reageren. Dat kan alleen met 6. e5 of 6. Lf4.

6 ... a6 7. Lg5 h6 8. Lh4 e6 9. Pge2 Le7

Dreigt 10 ... Pxd5.

10. Lg3 exd5 11. exd5 Ld6 12. a4 b4 13. Pe4 Pxe4 14. fxe4 0-0

Dit impliceert een stukoffer. Nodig was zo'n harde aanpak niet maar in de praktijk blijkt het de snelste weg naar de winst.

15. e5 Lxe5 16. Lxe5 Te8 17. Lg3 Df6 18. Dc2

Taaier was 18. Dd2.

18 ... Lf5 19. Dxc4 Dxb2

20. Td1

Op 20. Tc1 volgt 20 ... Ld3 21. Dxd3 Dxc1+.

20 ... Lc2 21. Lf4 Te4 22. Dxc5 Pd7 23. Dc7

Of 23. Dc6 Tae8 24. Lc1 Db1 en wint.

23 ... Lxd1 24. Kxd1 Tae8 25. Ld2 Pf6 26. Pc1 Pxd5 27. Dc2 Te1+

Wit geeft op.

Dat was erg maar het kan erger.

Carlsen - Nikolic

Wijk aan Zee 2005

1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pd2 c5 4. exd5 exd5 5. Pgf3 c4 6. b3 cxb3 7. axb3 Lb4 8. Pe5 Pe7 9. Ld3 Pbc6 10. 0-0 Lc3

Gevaarlijk maar wel in overeenstemming met de voorafgaande manoeuvres. Wit zal compensatie voor de geofferde pion krijgen.

11. Ta4 Lxd4 12. Pxc6 Pxc6 13. La3 Le6 14. Pf3 Lb6

Sterker is 14 ... Lf6.

15. Da1! Dc7 16. b4

Alsof hij voelt dat zijn prooi kwetsbaar is. Na 16. Dxg7 0-0-0 is wits initiatief voorbij.

16 ... f6

Sterker was ongetwijfeld 16 ... 0-0 17. b5 Pe7, al heeft wit goede aanvalskansen na 18. Th4 h6 19. Lb2.

17. Te1 Kf7 18. b5 Pa5 19. Dd1! Tae8

20. Pg5+ fxg5 21. Df3+ Kg8 22. Txe6 ...

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden